Kiry

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kiry
Kiry
Kiry
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat tatrzański
Gmina Kościelisko
Sołectwo Kościelisko
Strefa numeracyjna (+48) 18
Kod pocztowy 34-511 Kościelisko[1]
Tablice rejestracyjne KTT
SIMC 0468536
Położenie na mapie gminy Kościelisko
Mapa lokalizacyjna gminy Kościelisko
Kiry
Kiry
Położenie na mapie powiatu tatrzańskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu tatrzańskiego
Kiry
Kiry
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Kiry
Kiry
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kiry
Kiry
Ziemia49°16′39″N 19°51′55″E/49,277500 19,865278
Kaplica Matki Boskiej Gietrzwałdzkiej w Leśnickich Kirach

Kiry – część wsi Kościelisko w Polsce w województwie małopolskim, w powiecie tatrzańskim, w gminie Kościelisko[2][3].

Kiry położone są u wylotu Doliny Kościeliskiej, znane jako punkt wypadowy wycieczek kierowanych do tej doliny Kościeliskiej i w jej okolice[4]

Układ osiedla[edytuj | edytuj kod]

Na Kiry składają się trzy polany[4]:

Historia[edytuj | edytuj kod]

Nazwa Kir pochodzi od gwarowego określenia zakrętu drogi, ścieżki lub rzeki i brzmiącego kira lub kiera. Drugie człony nazw pochodzą od wsi do których należały: Leśnicka od Leśnicy, a Miętusia od Miętustwa. Zachowane dokumenty z 1646 potwierdzają nadanie praw własności Kir przez króla Władysława IV Wazę dla sołtysów Łasiów z położonej na wschodnim Podhalu wsi Leśnicy. Mieli oni tutaj szopy na siano. W połowie XIX w Kirach istniały chatki węglarzy wypalających węgiel drzewny i funkcjonował tartak wodny z gonciarnią. Później przeniesiono tutaj także ze Starych Kościelisk leśniczówkę. Przed II wojną światową w Kirach oprócz tej leśniczówki było jeszcze 10 domostw i nierentowny tartak. W latach 1920–1930 stacjonowała tutaj Kompania Wysokogórska Wojska Polskiego[5].

Jeszcze w XX w. polan używano do przechowywania siana oraz masowego wypasu owiec. Obecnie na polanach leżących poza terenami TPN znajdują się góralskie zabudowania, kaplica Matki Boskiej Gietrzwałdzkiej, przystanek PKS i busów, postój dorożek, gospoda Słowińskich (aktualnie pod nazwą Harnaś), kiosk, sklep i parkingi. Głębiej znajduje się poczta, bar Hajduk, ośrodki wczasowe i pensjonaty, a także stadion biathlonowy. Na Wyżniej Miętusiej Kirze prowadzony jest obecnie kulturowy wypas owiec, a w stojącym tu szałasie można kupić oscypki, bundz i żętycę[5].

Przez osiedle biegnie szosa z Zakopanego do Witowa i dalej (Chochołów, Czarny Dunajec).

Szlaki turystyczne[edytuj | edytuj kod]

szlak turystyczny zielony – zielony z Pałkówki przez Butorowy Wierch, Budzówkę, Rysiulówkę i Groń do Kir, a dalej dnem Doliny Kościeliskiej do schroniska na Hali Ornak:
  • Czas przejścia z Butorowego Wierchu do Kir: 1:25 h, ↑ 1:40 h
  • Czas przejścia z Kir do schroniska: 1:40 h, ↓ 1:35 h
szlak turystyczny zielony – znakowany zielono szlak z Siwej Polany u wylotu Doliny Chochołowskiej przez Polanę Biały Potok do Kir, a stąd już dalej jako nieoznakowana Droga pod Reglami wzdłuż granicy lasu do Zakopanego.
  • Czas przejścia z Siwej Polany do Kir: 50 min w obie strony
  • Odległość z Kir do wylotu Doliny Małej Łąki: 3,0 km[6]


Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  2. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  3. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 18.11.2015].
  4. a b Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wyd. Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
  5. a b Józef Nyka: Tatry polskie. Przewodnik. Wyd. XIII. Latchorzew: Wyd. Trawers, 2006. ISBN 83-915859-1-3.
  6. Tatry. Zakopane i okolice. Mapa w skali 1:27 000. Warszawa: ExpressMap Polska, 2005. ISBN 83-88112-35-X.