Sklerota

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Sklerota, sklerocjum (łac. sclerotium) – bulwowate (zwykle) wytwory grzybni zbudowane z plektenchymy, czyli gęsto splątanych strzępek. Są rodzajem przetrwalników[1]. Szczególnie zbite, zwarte strzępki znajdują się na powierzchni skleroty, tworząc jej okrywę. Zadaniem sklerot jest magazynowanie substancji zapasowych, ale także biorą udział w rozmnażaniu. Z czasem, gdy skleroty zgromadzą substancje zapasowe, coraz bardziej zbita warstwa zewnętrznej plektenchymy odcina ich łączność z grzybnią i skleroty uniezależniają się od niej. W sprzyjających warunkach korzystając ze zgromadzonych zapasów rozwijają się z nich owocniki[2].

Skleroty mogą występować na grzybni pod lub nad ziemią – na przykład u pasożytniczej buławinki czerwonej skleroty, zwane sporyszem, występują na ziarniakach zbóż. Skleroty innych pasożytniczych grzybów z rodzaju Sclerotina wyrastają na powierzchniach korzeni, łodyg, liści, owoców wielu gatunków roślin, mogą występować także wewnątrz tkanek roślinnych (częste są wewnątrz łodyg słonecznika). Po obumarciu rośliny skleroty w różny sposób ostatecznie przedostają się zazwyczaj do gleby, w której mogą przetrwać przez wiele miesięcy, a nawet lat, zanim wyrosną z nich nowe owocniki[2].

Skleroty mają różny rozmiar – od wielkości główki szpilki po pięść człowieka – i zazwyczaj ciemny kolor. Największe wytwarza występujący w Australii Polyporus mylittae: rozmiary tych występujących pod ziemią sklerot dochodzą do wielkości głowy człowieka i są one jadalne[2].

Podobną rolę jak skleroty spełniają pseudoskleroty (pseudosklerocja). Również tworzą zwartą strukturę, ale zawierają nie tylko grzybnię, ale także przerośnięte nią części roślin lub ziemię[3].

Przypisy

  1. Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: PWRiL, 1985. ISBN 83-09-00714-0.
  2. a b c Edmund Malinowski: Anatomia roślin. Warszawa: PWN, 1966.
  3. Janusz Błaszkowki: Przewodnik do ćwiczeń z fitopatologii. Wyd AR w Szczecinie, 1999. ISBN 83-87327-23-9.