Skrzypowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Skrzypowate
Ilustracja
Skrzyp polny Equisetum arvense
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Gromada rośliny naczyniowe
Podgromada poprociowe
Rząd skrzypowce
Rodzina skrzypowate
Nazwa systematyczna
Equisetaceae Michx. ex DC.
Essai Propr. Méd. Pl.: 49. Jul 1804

Skrzypowate (Equisetaceae) – jedna z rodzin rzędu skrzypowców, jedyna z przedstawicielami występującymi współcześnie. Jedynym jej współczesnym przedstawicielem jest rodzaj skrzyp Equisetum. Ze śladów kopalnych rodzina znana jest w mniejszym stopniu od spokrewnionych kalamitowatych, ale zakłada się, że współwystępowała już z nimi w karbonie[2].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Rośliny o pędach osiągających od kilkunastu cm do ok. 2 m wysokości[3], rzadko u przedstawicieli z neotropików do 8 m[4], okazałych także u przedstawicieli kopalnych z dewonu[5], o słabo zaznaczonym przyroście na grubość[5], zazwyczaj bez tkanek wtórnych[2]. Ich liście są zredukowane[3], wyrastają w okółkach wokół węzłów pędu i zrastają się w pochwy[2]. Liście zarodnionośne mają kształt tarczowaty i zebrane są w kłosy zarodnionośne. W kłosach brak liści płonnych, obecnych u kalamitowatych[5].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Pozycja systematyczna według PPG I (2016)[6]

Rodzina z rzędu skrzypowców Equisetales i podklasy skrzypowych z klasy paprociowych Polypodiopsida.

Zalicza się tu zwykle jeden współczesny rodzaj, ew. także rodzaj kopalny[7][8][3]:

Rośliny kopalne z tej rodziny klasyfikowane są zwykle jako morfotakson Equisetites. Należą tu zróżnicowane morfologicznie rośliny znane z różnych kontynentów, znajdowane głównie w skałach triasowych i młodszych, ale rzadko także już karbońskich[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Michael A. Ruggiero, Dennis P. Gordon, Thomas M. Orrell, Nicolas Bailly, Thierry Bourgoin, Richard C. Brusca, Thomas Cavalier-Smith, Michael D. Guiry, Paul M. Kirk. A Higher Level Classification of All Living Organisms. „PLOS ONE”. 10(6): e0130114, 2015. DOI: 10.1371/journal.pone.0119248. 
  2. a b c d Thomas N. Taylor, Edith L. Taylor, Michael Krings: Paleobotany: the biology and evolution of fossil plants. Academic Press, 2009, s. 853.
  3. a b c Podbielkowski Z., Rejment-Grochowska I., Skirgiełło A. 1986. Rośliny zarodnikowe. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa, str. 736-744 ​ISBN 83-01-04394-6
  4. Alena Gribskov: Reconstructing Calamites: Building Giants from Fragments (ang.). Yale College Writing Center. [dostęp 2019-10-07].
  5. a b c Alicja i Jerzy Szwykowscy (red.): Słownik botaniczny. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo "Wiedza Powszechna", 2003, s. 826. ISBN 83-214-1305-6.
  6. The Pteridophyte Phylogeny Group. A community-derived classification for extant lycophytes and ferns. „Journal of Systematics and Evolution”. 54 (6), s. 563–603, 2016. DOI: 10.1111/jse.12229. 
  7. W systemie Reveala z rodzaju Equisetum wyłączone są w randze odrębnych rodzajów: Allostelites Borner i Hippochaete J.Milde. Podział taki jest jednak rzadko stosowany w literaturze naukowej.
  8. Anthony Pigott 2001. Summary of Equisetum Taxonomy. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-06-30)].