Sobór św. Mikołaja w Nowym Jorku (Manhattan)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Sobór św. Mikołaja
sobór katedralny
Ilustracja
Widok ogólny
Państwo  Stany Zjednoczone
Stan  Nowy Jork
Miejscowość Seal of New York City.svg Nowy Jork
Wyznanie prawosławne
Kościół Rosyjski Kościół Prawosławny
Parafia św. Mikołaja w Nowym Jorku
Katedra od 1970
Wezwanie św. Mikołaja
Wspomnienie liturgiczne 9/22 maja
Położenie na mapie Manhattanu
Mapa lokalizacyjna Manhattanu
Sobór św. Mikołaja
Sobór św. Mikołaja
Położenie na mapie Nowego Jorku
Mapa lokalizacyjna Nowego Jorku
Sobór św. Mikołaja
Sobór św. Mikołaja
Położenie na mapie stanu Nowy Jork
Mapa lokalizacyjna stanu Nowy Jork
Sobór św. Mikołaja
Sobór św. Mikołaja
Położenie na mapie Stanów Zjednoczonych
Mapa lokalizacyjna Stanów Zjednoczonych
Sobór św. Mikołaja
Sobór św. Mikołaja
Ziemia40°47′17,8″N 73°57′14,6″W/40,788278 -73,954056

Sobór św. Mikołajaprawosławny sobór w Nowym Jorku. Od 1970 pełni funkcję katedry Patriarszych parafii w Stanach Zjednoczonych.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Sobór został wzniesiony w latach 1901–1904 z inicjatywy ks. Aleksandra Chotowickiego dla istniejącej od początku lat 90. XIX wieku parafii św. Mikołaja na nowojorskim Manhattanie. W 1899 liczyła ona 300 wiernych, stale korzystając z wynajmowanych na potrzeby modlitwy pomieszczeń. Inicjatywę poparł car Mikołaj II Romanow, przekazując na budowę sumę 5 tys. rubli. W maju 1901 został położony kamień węgielny pod budowę cerkwi. Autorem projektu świątyni był John Bergeson, który przygotował plan obiektu w tradycyjnym rosyjskim stylu, z siedmioma kopułami, z czerwonej cegły. W 1904 gotową świątynię poświęcił biskup Tichon (Bieławin). W roku następnym ten sam hierarcha przeniósł do Nowego Jorku stolicę archieparchii amerykańskiej, czyniąc tym samym nowojorską cerkiew jej soborem.

Po rewolucji październikowej i ukonstytuowaniu się sympatyzującej z bolszewikami Żywej Cerkwi (ruch odnowicielstwa), stojącej w opozycji do patriarchatu moskiewskiego, jej zwolennicy wśród rosyjskiej społeczności Nowego Jorku usiłowali przejąć sobór św. Mikołaja. W 1923 ks. Iwan Kiedrowski, biskup Żywej Cerkwi, przekazał sprawę do amerykańskiego sądu, który w 1925 przekazał plebanię i sobór zwolennikom odnowicielstwa. W sierpniu obiekt został jednak spontanicznie przejęty przez antykomunistycznie nastawionych parafian z Nowego Jorku, którzy utworzyli parafię Opieki Matki Bożej. W kwietniu 1926 sąd ponownie przekazał ks. Kiedrowskiemu budynek katedry. Po jego śmierci w 1934 w soborze służyli jego synowie Nikołaj i Joann, także kapłani Żywej Cerkwi. W 1944, po śmierci Nikołaja, Joann porzucił ruch odnowicielski i przeszedł w jurysdykcję Egzarchatu Amerykańskiego Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego, przekazując mu również sobór. W 1945 sąd amerykański potwierdził ten stan rzeczy, mimo protestów Metropolii. W 1947 Metropolia wygrała proces o sobór, jednak apelacja do Sądu Najwyższego USA zakończyła się wydaniem wyroku przeciwnego.

W 1970 patriarcha Moskwy i całej Rusi nadał Metropolii autokefalię, potwierdzając tym samym powstanie Kościoła Prawosławnego w Ameryce. Sobór św. Mikołaja pozostał jednak w rękach patriarchatu jako cerkiew przy jego przedstawicielstwie przy Kościele Amerykańskim. Stał się również katedrą Patriarszych parafii w Stanach Zjednoczonych – struktury, która zastąpiła zlikwidowany Egzarchat Amerykański. Od 1973 posiada status zabytku.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]