Sonata da chiesa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Sonata da Chiesa (wł. sonata kościelna) – 4-częściowa sonata barokowa, właściwa sonata przedklasyczna.

Początkowo jej budowa nie była ściśle określona. Części skrajne były utrzymane w tempie szybkim, a środkowe w tempie umiarkowanym, trójdzielnym, tanecznym. Pomiędzy nie wstawiano krótkie powolne ustępy muzyczne, akordowe lub imitacyjne.

Na przełomie XVii i XVIII w. Arcangelo Corelli wykształcił w swoich sonatach triowych (op. 1 i 3) i solowych (op. 5) modelową postać sonaty da chiesa, składającej się z 4 części:

  • wolnej – imitacyjnej
  • szybkiej – fugowanej
  • wolnej – akordowej, w typie stylizowanego tańca (sarabanda)
  • szybkiej – imitacyjnej lub fugowanej, także w typie stylizowanego tańca (np. gigue)

Poszczególne części były skontrastowane pod względem agogicznym, rytmicznym czy fakturalnym. Różniły się też charakterem: części wolne były poważne, szybkie – wesołe.

Głównym przedstawicielami późnej sonaty przedklasycznej byli kompozytorzy włoscy (Corelli, Torelli, Bassani, Vitali, Albinioni, Caldara, Bonporti, Geminiani, Locatelli, Dall’Abaco Veracini, Pasquini), francuscy (Marais, Couperin, Leclair) i niemieccy (Kuhnau, Bach, Händel).

Zobacz też[edytuj]

Bibliografia[edytuj]

  • Józef Chomiński, Krystyna Wilkowska-Chomińska: Formy muzyczne. T. II: Wielkie formy instrumentalne. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1987, s. 167. ISBN 83-224-0224-4. (pol.)
  • Danuta Wójcik: ABC form muzycznych. Musica Iagellonica, 1999, s. 101–102. ISBN 83-7099-103-3. (pol.)
  • The New Grove Dictionary of Music and Musicians, vol. S. Oxford University Press, 2004. ISBN 9780195170672. (ang.)