Stara Papiernia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
CH Stara Papiernia
Ilustracja
Stara Papierna od strony zachodniej. Na pierwszym planie rzeczka Jeziorka
Państwo  Polska
Miejscowość Konstancin-Jeziorna
Typ budynku centrum handlowe
Architekt Jakub Gay (1836-38)
Bulanda Mucha Architekci (2000-02)
Rozpoczęcie budowy 1836
Ukończenie budowy 1938
Ważniejsze przebudowy 2005-06
Położenie na mapie Konstancina-Jeziorny
Mapa lokalizacyjna Konstancina-Jeziorny
CH Stara Papiernia
CH Stara Papiernia
Położenie na mapie gminy Konstancin-Jeziorna
Mapa lokalizacyjna gminy Konstancin-Jeziorna
CH Stara Papiernia
CH Stara Papiernia
Położenie na mapie powiatu piaseczyńskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu piaseczyńskiego
CH Stara Papiernia
CH Stara Papiernia
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
CH Stara Papiernia
CH Stara Papiernia
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
CH Stara Papiernia
CH Stara Papiernia
52°05′28,42″N 21°07′19,20″E/52,091228 21,121999
Strona internetowa

Stara Papiernia – nowoczesne centrum handlowe mieszczące się od roku 2002 w zabytkowych budynkach pofabrycznych z XVIII wieku w Konstancinie-Jeziornie koło Warszawy.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Centrum handlowe znajduje się w Konstancinie-Jeziornie przy Rondzie Jana Pawła II i jest otoczone ulicami: Warszawską i Aleją Wojska Polskiego. Od północy przylega do brzegu rzeki Jeziorki, stanowiącej dopływ Wisły, a od południa do częściowo podziemnego kanału doprowadzającego wodę do nieistniejących już zakładów papierniczych w Mirkowie położonych w odległości ok. 1000 metrów na wschód.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W roku 1760 powstała papiernia napędzana kołem wodnym, najstarszy zakład tego rodzaju na Mazowszu. Zakład nosił nazwę Królewska Fabryka Papieru, a król Stanisław August Poniatowski korzystał wyłącznie z papieru z tej fabryki. Dokumenty Sejmu Czteroletniego i Konstytucja Trzeciego Maja powstały na papierze z tej fabryki. Korzystał z niego także Tadeusz Kościuszko[1]. Właścicielem zakładu był Samuel Bruschke, po nim Józef Krzyczewski, a w roku 1830 zakład przeszedł w posiadanie Banku Polskiego.

W latach trzydziestych XIX wieku papiernia stała się zbyt przestarzała, by konkurować z nowszymi zakładami. Z Francji sprowadzono Gabriela Planche’go, który przejął w roku 1836 kierownictwo po Piotrze Łubieńskim. Postanowiono wznieść nowy budynek, by uruchomić nie wykorzystywaną dotychczas maszynę do produkcji papieru w rulonach, sprowadzoną z Wiednia w roku 1832 przez Bank Polski. Przy okazji zmodernizowano system zaopatrzenia zakładu w wodę.

W latach 1836-1838 wzniesiono nowy budynek według projektu architekta Jana Jakuba Gaya. Teren pod budowę kupiono od rodziny Potulickich, właścicieli pałacu w Oborach. Doprowadzono kanał od Jeziorki zasilający koło wodne. Kanał istnieje nadal – prowadzi częściowo pod ziemią obok starego budynku fabrycznego aż do zbiornika wodnego przy zakładach „Konstans”. Na papierze z tej fabryki drukowano m.in. „Kurier Warszawski“[2] W latach sześćdziesiątych XIX wieku Bank Polski sprzedał papiernię rodzinie Roeslerów[2].

W połowie XIX wieku wobec braku możliwości rozbudowy na starym miejscu założono nową fabrykę w odległości kilometra na wschód. Ten zakład (obecnie zlikwidowany) nazwano wtedy „dolną papiernią” w odróżnieniu od starej „górnej papierni”[3].

W roku 1869 papiernia w Mirkowie (Towarzystwo Akcyjne Mirkowskiej Fabryki Papieru) przejęło obie fabryki od rodziny Roesslerów. Tą firma kierowali Edward Natanson oraz Leopold Stanisław Kronenberg.

Stary budynek utracił swoje znaczenie i służył tylko jako magazyn i miejsce przeróbki odpadów tekstylnych, popularnie zwane „szmaciarnią“. Budynek wpisano 8 sierpnia 1958 do rejestru zabytków pod numerem 1040/149.

W roku 1984 budynek padł pastwą pożaru. Pozostał w stanie ruiny do października 2000, kiedy to Jan Wejchert rozpoczął przebudowę dawnych budynków produkcyjnych na centrum handlowe według projektu biura Bulanda Mucha Architekci (BiM) prowadzonego przez Andrzeja Bulandę i Włodzimierza Muchę. Odbudowany obiekt otwarto 23 listopada 2002 roku.

Centrum handlowe[edytuj | edytuj kod]

Centrum składa się z dwóch budynków: W trzykondygnacyjnym budynku A (dawny budynek produkcyjny) znajduje się około 35 lokali, głównie restauracje, kawiarnie, butiki i punkty usługowe. Na placu przed budynkiem od strony ronda "Jana Pawła II" odbywają się wystawy zabytkowych samochodów i zaczynają się np: parady w czasie obchodów "Dni Konstancina". W parterowym budynku B (dawne magazyny) mieści się supermarket Biedronka, drogeria sieci Rossmann i inne punkty handlowe. Na dziedzińcu znajduje się tymczasowa wielofunkcyjna estrada oraz mały bazarek z sezonowymi kwiatami, owocami i warzywami.

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Koniec papierni w Konstancinie! w Konstancin24.eu z dnia 31 maja 2010
  2. a b Fabryka Papieru w Mirkowie: 1760-2012 w: Konstancin24.eu z dnia 8 marca 2011
  3. Prawdopodobnie nazwy pochodziły od kierunku spływu Jeziorki i kanału