Stożkówka miękka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Stożkówka miękka
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

grzyby

Typ

podstawczaki

Klasa

pieczarniaki

Rząd

pieczarkowce

Rodzina

gnojankowate

Rodzaj

Conocybe

Gatunek

stożkówka miękka

Nazwa systematyczna
Conocybe apala (Fr.) Arnolds
Persoonia 18(2): 225 (2003)
White Duncecap family.jpg
2012-08-02 Bolbitius lacteus J.E. Lange 244603.jpg
2011-05-14 Conocybe apala (Fr.- Fr.) Arnolds 146026.jpg

Stożkówka miękka (Conocybe apala (Fr.) Arnolds) – gatunek grzybów z rodziny gnojankowatych (Bolbitiaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Conocybe, Bolbitiaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1818 r. Elias Fries nadając mu nazwę Conocybe apalus. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 2003 r. Eef Arnolds, przenosząc go do rodzaju Conocybe[1]. Posiada ponad 20 synonimów naukowych[2].

Nazwę polską podał Władysław Wojewoda w 2003 r., jednak w jego wykazie gatunków jest błąd. Dwukrotnie podaje nazwę stożkówka delikatna dla dwóch różnych gatunków: dla C. apala na str. 136 i dla C. tenera na str. 143. Jednak w indeksie gatunków na str. 796 jest inaczej; dla C. apala podaje nazwę stożkówka miękka, dla C. tenera stożkówka delikatna[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

Średnica 1–2 cm, początkowo w kształcie naparstka, później dzwonkowaty, nigdy nie staje się płaski. Brzegi żłobkowane mniej więcej do połowy promienia. U starszych owocników czasami brzeg wywija się na zewnątrz. Powierzchnia gładka, w kolorze od białego do kości słoniowej, na młodych owocnikach nieco mazista[4].

Blaszki

Gęste, wąskie, przyrośnięte lub niemal wolne. Początkowo białawe, później coraz ciemniejsze; rdzawożółtawe, cynamonowe, brązoworóżowe, na koniec brązowe[4].

Trzon

Wysokość 3–11 cm, grubość do 2 mm. Jest nierówno cylindryczny, stopniowo grubszy ku podstawie, wewnątrz pusty. Powierzchnia gładka, szklistobiała, podłużnie nieco żłobkowana. Pierścienia brak[4].

Miąższ

Cienki i kruchy, bez wyraźnego zapachu i smaku[4].

Wysyp zarodników

Rdzawobrązowy. Zarodniki eliptyczne, gładkie, z porą rostkową. Rozmiar: 10–15 × 6–9 μm[5].

Występowanie i siedlisko[edytuj | edytuj kod]

Występuje w Ameryce Północnej oraz w Europie[6]. W Polsce rozprzestrzenienie i częstość występowania nie są znane. W piśmiennictwie naukowym do 2003 r. podano tylko jedno stanowisko (w Kotlinie Nowotarskiej)[3].

Rośnie na pastwiskach, łąkach, polach golfowych i przydrożach, w parkach, przeważnie w rozproszeniu lub w niewielkich grupkach. Owocnik jest bardzo delikatny i krótkotrwały, już w kilka godzin po wyrośnięciu jego trzon załamuje się, wkrótce potem owocnik kurczy się, brązowieje i wysycha, zwykle owocnik, który wyrósł rano, już w godzinach popołudniowych obumiera. Jego czas życia nie przekracza 24 godz. Jest tak delikatny, że trudno jest podnieść owocnik bez złamania jego trzonu[7].

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Saprotrof[3]. Grzyb trujący, zawiera fallotoksyny[8].

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Index Fungorum. [dostęp 2013-03-05]. (ang.).
  2. Species Fungorum. [dostęp 2013-09-20]. (ang.).
  3. a b c Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  4. a b c d e f Warmia i Mazury. Informator turystyczny. [dostęp 2013-09-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-09-27)].
  5. California Fungi-Conocybe apala. [dostęp 2013-09-22].
  6. Discover Life Maps. [dostęp 2015-12-16].
  7. Conocybe apala (Fr.) Arnolds – Milky Conecap. [dostęp 2013-09-22].
  8. Heather E. Hallen, Roy Watling, Gerard C. Adams, Taxonomy and toxicity of Conocybe lactea and related species, „Mycological Research”, 107 (8), 2003, s. 969–979, DOI10.1017/s0953756203008190, ISSN 0953-7562 [dostęp 2018-07-12].