Stojan Protić

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Stojan Protić
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 28 stycznia 1857
Kruševac
Data i miejsce śmierci 28 października 1923
Belgrad
Serbia Minister spraw wewnętrznych Serbii
Okres od 1903
do 1905
Poprzednik Velimir Todorović
Następca Ljubomir Stojanović
Serbia Minister finansów Serbii
Okres od 1909
do 1912
Poprzednik Mihajlo Popović
Następca Milovan Milovanović
Królestwo Jugosławii Premier Królestwa SHS
Okres od 22 grudnia 1918
do 16 sierpnia 1919
Przynależność polityczna Narodowa Partia Radykalna
Poprzednik Nikola Pašić
Następca Ljubomir Davidović
Królestwo Jugosławii Premier Królestwa SHS
Okres od 19 lutego 1920
do 17 maja 1920
Przynależność polityczna Narodowa Partia Radykalna
Poprzednik Ljubomir Davidović
Następca Milenko Vesnić
Królestwo Jugosławii Minister finansów Królestwa SHS
Okres od 1 grudnia 1918
do 20 grudnia 1918
Przynależność polityczna Narodowa Partia Radykalna
Następca Momčilo Ninčić

Stojan Protić cyr. Стојан Протић (ur. 28 stycznia 1857 w Kruševacu, zm. 28 października 1923 w Belgradzie[1]) – serbski polityk, prawnik i publicysta, premier Królestwa SHS (1918-1919), dwukrotny minister finansów.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Był synem krawca[2]. Uczęszczał do liceum w Kragujevacu. Ukończył studia na wydziale filozoficznym Wyższej Szkoły w Belgradzie[1]. Po ukończeniu studiów pracował jako nauczyciel i urzędnik sądowy. Dzięki wsparciu Nikoli Pasicia od 1882 pracował w czasopiśmie Samouprava[2]. W 1884 założył czasopismo Odjek (Echo). W 1887 uzyskał mandat deputowanego do serbskiej Skupsztiny, pełnił w nim funkcję sekretarza komisji konstytucyjnej[1]. W 1889 rozpoczął pracę w ministerstwie spraw wewnętrznych, w którym awansował do stanowiska naczelnika wydziału[1]. W 1893 pełnił funkcję tymczasowego komisarza Belgradu. W latach 1900-1901 pełnił funkcję dyrektora Narodowej Biblioteki Serbii. W 1899 został aresztowany i skazany na 20 lat więzienia, ale już w 1900 został ułaskawiony. W 1903 stanął na czele resortu spraw wewnętrznych w rządzie Jovana Avakumovicia, a w 1909 na czele resortu finansów. 22 grudnia 1918 stanął na czele pierwszego rządu zjednoczonego państwa jugosłowiańskiego[1]. Zmarł na atak serca w Belgradzie w 1923 i został pochowany na Nowym Cmentarzu (Novo Groblje).

Był jednym z założycieli Narodowej Partii Radykalnej i autorem szeregu publikacji z zakresu stosunków międzynarodowych[1].

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

  • 1888: O Makedoniji i Makedoncima
  • 1909: Tajna konvencija između Srbije i Austrougarske
  • 1913: Albanski problem i Srbija i Austrougarska
  • 1913: Srbi i Bugari u Balkanskom ratu (pod pseudonimem Balcanicus)
  • 1915: La Bulgarie : ses ambitions, sa trahison : accompagné des textes de tous les traité secrets et correspondances diplomatiques, (pod pseudonimem Balcanicus)
  • 1915: Balkanicus, The Aspirations of Bulgaria

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f ПРОТИЋ Стојан. = 2019-10-04, mfa.rs (serb.).
  2. a b Milan Protić: Between Democracy and Populism: Political Ideas of the Peopleʹs Radical Party in Serbia:(The Formative Period: 1860ʹs to 1903). Belgrad: 2015, s. 350. ISBN 978-86-7179-094-9.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]