Studio Filmów Rysunkowych
![]() Siedziba Studia Filmów Rysunkowych oraz Interaktywnego Centrum Bajki i Animacji OKO | |
Państwo | |
---|---|
Miejscowość | |
Data założenia |
1947 / 1956 / 2024 |
Dziedzina | |
Dyrektor | |
Adres |
Cieszyńska 24 |
Położenie na mapie Bielska-Białej ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa śląskiego ![]() | |
![]() | |
Strona internetowa |
Studio Filmów Rysunkowych (SFR) – wytwórnia filmów animowanych z siedzibą w Bielsku-Białej. Powstała w 1956 na bazie zespołu filmowego działającego od 1947, wsławiła się takimi produkcjami jak Reksio, Bolek i Lolek czy Porwanie Baltazara Gąbki. Od 2024 przy Studiu Filmów Rysunkowych funkcjonuje placówka muzealno-edukacyjna pod nazwą Interaktywne Centrum Bajki i Animacji OKO z ekspozycją stałą poświęconą historii wytwórni i technologii animacji filmowej oraz kinem Kreska.
Historia
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/56/Bielsko-Bia%C5%82a%2C_Mickiewicza_27_-_fotopolska.eu_%2822677%29.jpg/220px-Bielsko-Bia%C5%82a%2C_Mickiewicza_27_-_fotopolska.eu_%2822677%29.jpg)
Korzenie studia sięgają 1 września 1947, kiedy to przy katowickiej redakcji „Trybuny Robotniczej” powstało Eksperymentalne Studio Filmów Rysunkowych. Kierownictwo nad nim objął Zdzisław Lachur, z którym współpracowali Władysław Nehrebecki, Leszek Lorek, Alfred Ledwig, Mieczysław Poznański, Wacław Wajser, Maciej Lachur, Aleksander Rohoziński, Wiktor Sakowicz i Rufin Struzik. Pierwszą zrealizowaną produkcją był czarnobiały film Czy to był sen? o tematyce drugowojennej, nigdy nie przyjęty do rozpowszechniania. W kwietniu 1948 filmowcy usamodzielnili się jako Robotnicze Studio Filmów Rysunkowych i przenieśli swoją działalność do Wisły. Tam wkrótce powołali do życia spółdzielnię pracy o nazwie Zespół Produkcyjny Filmów Rysunkowych „Śląsk”. W listopadzie 1948 po raz kolejny przenieśli swoją siedzibę, tym razem do Bielska, gdzie udostępniono im pomieszczenia w dawnej willi Schneidera przy ulicy Mickiewicza 27, a później przy ulicy Zdrojowej 11A. W 1949 powstały następne produkcje Ich ścieżki oraz Traktor A-1, których również nie przyjęto do rozpowszechniania. Jako pierwszy trafił na ekrany dopiero film Wilk i niedźwiadki z 1950[1][2][3].
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9d/W%C5%82adys%C5%82aw_Nehrebecki_filmowy_ojciec_Bolka_i_Lolka.jpg/220px-W%C5%82adys%C5%82aw_Nehrebecki_filmowy_ojciec_Bolka_i_Lolka.jpg)
W 1952 Zespół Produkcyjny Filmów Rysunkowych „Śląsk” został rozwiązany, a jego członkowie stali się pracownikami Wytwórni Filmów Fabularnych w Łodzi, tworząc Oddział Filmu Rysunkowego z siedzibą w Bielsku-Białej. Wtedy filmowcy przenieśli się do nowej siedziby przy ulicy Cieszyńskiej 24 (willa Rotha), w której mieli już pozostać na stałe. Pojawili się nowi twórcy, m.in. Lechosław Marszałek debiutujący w 1953 filmem Koziołeczek, który otrzymał pierwszą nagrodę w kategorii filmu rysunkowego na VIII Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Karlowych Warach[2].
Studio Filmów Rysunkowych jako samodzielna instytucja zostało powołane do życia zarządzeniem nr 82 Prezesa Centralnego Urzędu Kinematografii z dnia 3 sierpnia 1955 w sprawie utworzenia „Studia Filmów Rysunkowych”, a swoją działalność rozpoczęło z dniem 1 stycznia 1956. Pierwszym dyrektorem został Stanisław Kasprzykowski. W Warszawie zorganizowano początkowo oddział SFR pod kierownictwem Witolda Giersza, który w 1958 przekształcono w samodzielne Studio Miniatur Filmowych. W 1963 miał premierę pierwszy odcinek przygód Bolka i Lolka, które – obok serialu o Reksiu produkowanego od 1967 – w największej mierze rozsławiły SFR w Polsce i zagranicą[2][4][3]. Wyprodukowana w 1977 Wielka podróż Bolka i Lolka była pierwszym w Polsce pełnometrażowym filmem animowanym[5].
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2e/Bielsko-Bia%C5%82a%2C_Studio_Film%C3%B3w_Rysunkowych_-_Centrum_Bajki_i_Animacji_OKO%2C_ekspozycja_sta%C5%82a_01.jpg/220px-Bielsko-Bia%C5%82a%2C_Studio_Film%C3%B3w_Rysunkowych_-_Centrum_Bajki_i_Animacji_OKO%2C_ekspozycja_sta%C5%82a_01.jpg)
W latach 90. XX wieku studio borykało się z poważnymi problemami finansowymi i spadkiem popularności swoich produkcji, mimo to nie zaprzestało działalności. Między nami bocianami (1997–2003) było ostatnią serią stworzoną w technologii tradycyjnej, następnie dokonano przejścia na animację komputerową[6]. W 2011 SFR zostało przekształcone w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, a w 2015 w państwową instytucję kultury. W 2022 rozpoczęto budowę Interaktywnego Centrum Bajki i Animacji OKO – nowej placówki muzealno-edukacyjnej, której działalność zainaugurowano 24 maja 2024. W nowym budynku, połączonym konstrukcyjnie z odnowioną willa Rotha, znalazła się ekspozycja stała poświęcona historii SFR i technologii animacji filmowej, a także jednosalowe kino Kreska, które zastąpiło istniejące w latach 1999–2018 kino Studio[7][8][9]. Dyrektorem placówki w nowej formule został od 2022 Maciej Chmiel[10].
Twórcy
[edytuj | edytuj kod]- Z tym tematem związana jest kategoria:
Produkcje
[edytuj | edytuj kod]Seriale animowane
[edytuj | edytuj kod]- Kuba i Śruba (2011–2016)
- Między nami bocianami (1997–2003)
- Sceny z życia smoków (1996–1997, wspólnie ze Studiem Filmowym Anima-Pol w Łodzi)
- Karrypel kontra Groszki (1995–1996)
- Bajki Pana Bałagana (1993)
- Lis Leon II (1992–1993)
- Podróże kapitana Klipera (1986–1990)
- Marceli Szpak dziwi się światu (1984–1986)
- Lis Leon (1981–1984)
- Wyprawa Profesora Gąbki (1978–1980)
- Przygody Myszki (1976-1983)
- Kangurek Hip-Hop (1975–1980)
- Pampalini łowca zwierząt (1975–1980)
- Miś Kudłatek (1971–1973)
- Porwanie Baltazara Gąbki (1969–1970)
- Reksio (1967–1990)
- Przygody Błękitnego Rycerzyka (1963–1965)
- Bolek i Lolek (1963–1986)
Pełnometrażowe filmy animowane
[edytuj | edytuj kod]- Wielka podróż Bolka i Lolka (1977)
- Porwanie w Tiutiurlistanie (1986)
- Gwiazda Kopernika (2009)
Pełnometrażowe filmy montażowe
[edytuj | edytuj kod]Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]- Inne polskie wytwórnie filmów animowanych założone w PRL:
- Bajkowe Bielsko-Biała – szlak pomników postaci z bajek produkowanych przez SFR
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Jerzy Giżycki. Dziesięć lat filmu animowanego w Polsce Ludowej. „Iluzjon”, 1957. Warszawa: Centralne Archiwum Filmowe.
- ↑ a b c Andrzej Kossakowski. Polski film animowany. Próba oceny dorobku dwudziestolecia. „Kwartalnik Filmowy XIV”. 4 (56), s. 3–14, 1964. Warszawa: Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk.
- ↑ a b Studio Filmów Rysunkowych: 75 LAT SFR – Historia Studia Filmów Rysunkowych – lata 1947-1970. youtube.com, 2022-10-03. [dostęp 2024-06-28].
- ↑ Jacek Drost: Bolek, Lolek i Reksio świętują 70. urodziny bielskiego studia. naszahistoria.pl, 2017-03-24. [dostęp 2024-06-28].
- ↑ Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego: Rozpoczęła się budowa Interaktywnego Centrum Bajki i Animacji przy Studiu Filmów Rysunkowych w Bielsku-Białej. 2022-06-22. [dostęp 2024-06-28].
- ↑ Studio Filmów Rysunkowych: 75 LAT SFR – Historia Studia Filmów Rysunkowych – lata 1971-2022. youtube.com, 2022-10-03. [dostęp 2024-06-28].
- ↑ Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego: Otwieramy Interaktywne Centrum Bajki i Animacji OKO – miejsce, które łączy pokolenia. 2024-05-24. [dostęp 2024-06-28].
- ↑ Studio Filmów Rysunkowych: Nasza historia. [dostęp 2024-06-28].
- ↑ Marcin Płużek: Budowa bajkowego muzeum. Tylko kina żal. beskidzka24.pl, 2022-04-05. [dostęp 2024-06-28].
- ↑ MKiDN: Maciej Chmiel dyrektorem Studia Filmów Rysunkowych w Bielsku-Białej. dzieje.pl, 2022-04-29. [dostęp 2024-06-28].