Tautogram

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Tautogram – utwór literacki, często wierszowany, zbudowany na zasadzie aliteracji, w którym każdy wers lub wyraz rozpoczyna się od tej samej litery[1]. Przykładem łacińskiego tautogramu jest zwrot Veni, vidi, vici.

Tautogram występuje:

  • w połączeniach imienia (imion) i nazwiska (nazwisk): Anna Andriejewna Achmatowa, Grzegorz Gerwazy Gorczycki, Katarzyna Kuczyńska-Koschany, Pier Paolo Pasolini, Zygmunt Zeydler-Zborowski,
  • w nazwach budowli: Golden Gate,
  • w tytułach dzieł literackich i filmowych: Love's labours lost (Wiliam Szekspir), Sen srebrny Salomei (Juliusz Słowacki), Lato leśnych ludzi (Maria Rodziewiczówna), Smila's sense of snow (film w reżyserii Billego Augusta), Zwierzęca zajadłość. Z zapisków zniechęconego zoologa (Stanisław Barańczak),
  • w nazwach firm i organizacji politycznych: Zamojskie Zakłady Zbożowe, Polska Partia Przyjaciół Piwa,
  • w powiedzeniach: Zakuć. Zdać. Zapomnieć. (studenckie).

Utworem literackim w całości złożonym z tautogramów jest książka Sekrety słów Hanny Tomaszewskiej i Zbigniewa Olkiewicza[2]. Tautogramy pisali też w Polsce Tadeusz Boy Żeleński i Stanisław Barańczak[3]

Przypisy

  1. Aleksandra Okopień-Sławińska, Tautogram[w:] Michał Głowiski, Aleksandra Okopień-Sławińska, Janusz Sławiński, Słownik terminów literackich, Wrocław 2002.
  2. Hanna Tomaszewska, Zbigniew Olkiewicz, Sekrety słów, Warszawa 1985.
  3. Zobacz: Stanisław Barańczak, Pegaz zdębiał. Poezja nonsensu a życie codzienne: wprowadzenie w prywatną teorię gatunków, Londyn 1995, s. 20-21.

Bibliografia[edytuj]

  • Wiktor Jarosław Darasz, Mały przewodnik po wierszu polskim, Kraków 2003; Zbigniew Trzaskowski, Rozrywki umysłowe a gramatyka kognitywna, Slavica Litteraria, 15/2012.