Toczenie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy metody obróbki skrawaniem. Zobacz też: Toczenie - technika wykonywania naczyń z gliny na kole garncarskim.
Tokarz przy pracy

Toczenie – rodzaj obróbki wiórowej stosowany najczęściej do obrabiania powierzchni zewnętrznych i wewnętrznych przedmiotów w kształcie brył obrotowych[1]. Istnieje możliwość uzyskiwania metodą toczenia również innych kształtów niż obrotowe[a]. Toczenie polega na oddzielaniu nożem tokarskim warstwy materiału z przedmiotu, w celu uzyskania pożądanego kształtu i wymiarów. Tokarka jest obrabiarką przeznaczoną do obróbki powierzchni zewnętrznych (toczenie) i wewnętrznych (wytaczanie). Podstawowymi ruchami są: ruch główny obrotowy przedmiotu obrabianego oraz prostoliniowy ruch posuwowy narzędzia.

Podstawowe zależności w procesie toczenia[edytuj | edytuj kod]

Oznaczenie toczenie.png
  • Prędkość skrawania:
  • Wydatek objętościowy skrawania:
  • Czas maszynowy przy toczeniu:
  • Trwałość ostrza:
  • Pole przekroju poprzecznego warstwy skrawanej:
  • Siła skrawania:
  • Moc skrawania:

Gdzie:

  • średnica toczonego przedmiotu [mm]
  • prędkość obrotowa wrzeciona [obr./min]
  • – głębokość skrawania [mm]
  • posuw narzędzia [mm/obr.]
  • – długość drogi skrawania [mm]
  • – długość drogi dobiegu ostrza [mm]
  • – długość drogi wybiegu ostrza [mm]
  • – liczba przejść
  • – stała wielkość uwzględniająca wpływ czynników nie wyodrębnionych we wzorze
  • – wykładnik zależny od par materiałów
  • – opór właściwy skrawania [MPa]
  • – sprawność tokarki

Klasyfikacja metod toczenia[edytuj | edytuj kod]

Ze względu na rodzaj narzędzia[1]
  • punktowa
  • kształtowa
  • obwiedniowa
Ze względu na położenie osi obrotu przedmiotu[1]
  • toczenie poziome
  • toczenie pionowe
Ze względu na kierunek ruchu posuwowego[1]
  • wzdłużne
  • poprzeczne
  • kopiowe
Ze względu na rodzaj powierzchni[2]
  • toczenie zewnętrzne (obtaczanie)
  • toczenie wewnętrzne (wytaczanie, roztaczanie)
Ze względu na parametry skrawania
Rodzaj toczenia Posuwy f0 [mm/obr.] Głębokość skrawania ap [mm]
Zgrubne (ciężkie) >0,7 8,0-20,0
Zgrubne 0,5-1,5 6,0-15,0
Lekkozgrubne 0,4-1,0 3,0-10,0
Półwykańczające (średniodokładne) 0,2-0,5 1,5-4,0
Wykańczające 0,1-0,3 0,5-2,0
Wykańczające-gładkościowe 0,05-0,15 0,25-2,0

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Na tokarkach karuzelowych.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d Jan Kosmol (red.): Techniki wytwarzania. Obróbka wiórowa i ścierna. Gliwice: Wydawnictwo Politechniki Śląskiej, 2002.
  2. Edmund Tasak: Obróbka ubytkowa i spajanie. Kraków: Akademia Górniczo-Hutnicza, 2001. ISBN 978-83-88408-96-0.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • J. Kaczmarek, Podstawy obróbki wiórowej, ściernej i erozyjnej, WNT, Warszawa 1970.