Uczep trójlistkowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Uczep trójlistkowy
Ilustracja
Systematyka[1][2]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Nadgromada rośliny telomowe
Gromada rośliny naczyniowe
Podgromada rośliny nasienne
Nadklasa okrytonasienne
Klasa Magnoliopsida
Nadrząd astropodobne
Rząd astrowce
Rodzina astrowate
Podrodzina Asteroideae
Rodzaj uczep
Gatunek uczep trójlistkowy
Nazwa systematyczna
Bidens tripartita L.
Sp. pl. 2:831. 1753
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Uczep trójlistkowy[4] (Bidens tripartita L.) – gatunek rośliny należący do rodziny astrowatych. Znany też jako uczep trójdzielny, uczep dwuzębny[5]. Występuje w Europie, Azji, północnej Afryce i Ameryce Północnej[6]. W Polsce pospolity na obszarze całego niżu i w niższych położeniach górskich.

Owoce z zadziorami

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Łodyga
Wzniesiona, o wysokości 15-90 cm (wyjątkowo do 120 cm), ciemnozielona lub czerwonofioletowa. Jest silnie rozgałęziona.
Liście
Ulistnienie naprzeciwległe, liście 3-5-sieczne, odcinek środkowy większy. Ogonki liściowe oskrzydlone, krótkie, blaszka grubo ząbkowana, o prostych ząbkach.
Kwiaty
Zebrane we wzniesione lub zwisłe, żółtobrązowe koszyczki składające się wyłącznie z kwiatów rurkowatych, brak kwiatów języczkowatych. Kielich kwiatów przekształcony w 2-4 ości z zadziorami.
Owoc
Odwrotnie jajowata, płaska niełupka wyposażona w 2-4 sztywne zadziory. Ma długość 6-8 mm.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Roślina jednoroczna. Siedlisko: bagna, brzegi wod, mokre łąki.Hemikryptofit, roślina azotolubna. W uprawach rolnych jest chwastem. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla Cl. Bidentetea tripartiti[7]. Kwitnie od lipca do października. Owoce przyczepiają się do sierści zwierząt, piór ptaków lub ubrań ludzi i w ten sposób rozsiewają się (zoochoria, antropochoria). Liczba chromosomów 2n = 48[8].

Morfologia

Zmienność[edytuj | edytuj kod]

Tworzy mieszańce z uczepem śląskim[9].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-04-15] (ang.).
  3. Bidens tripartita, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] (ang.).
  4. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  5. Jakub Mowszowicz: Pospolite rośliny naczyniowe Polski. Wyd. czwarte. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1979, s. 472. ISBN 83-01-00129-1.
  6. Bidens tripartita na Germplasm Resources Information Network (GRIN) [dostęp 2014-01-27].
  7. Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
  8. Bidens tripartita na Flora of China [dostęp 2014-01-27].
  9. Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin Polski niżowej. Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Jakub Mowszowicz: Flora jesienna. Przewodnik do oznaczania dziko rosnących jesiennych pospolitych roślin zielnych. Warszawa: WSiP, 1986. ISBN 83-02-00607-6.
  2. Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.