Ulica Stare Nalewki w Warszawie

Ulica Stare Nalewki w Warszawie
	Muranów
	; Ulica Stare Nalewki przy ulicy Długiej (2025)
Państwo	Polska
Miejscowość	Warszawa
Długość	250 m
Poprzednie nazwy	Nalewki, Bohaterów Ghetta, Bohaterów Getta
Przebieg
	Położenie na mapie Warszawy Ulica Stare Nalewki w Warszawie
	Położenie na mapie Polski Ulica Stare Nalewki w Warszawie
	Położenie na mapie województwa mazowieckiego Ulica Stare Nalewki w Warszawie
	52°14′48,3″N 21°00′03,9″E/52,246750 21,001083
	Multimedia w Wikimedia Commons

Ulica Stare Nalewki, do 2019 ulica Bohaterów Getta^[1] – ulica na warszawskim Muranowie, biegnąca od ul. Długiej do bramy Ogrodu Krasińskich.

Ulica stanowi relikt przedwojennej ulicy Nalewki, która biegła od ul. Długiej do nieistniejącego placu Muranowskiego.

Główny artykuł: Ulica Nalewki w Warszawie.

Jej zabudowa została zniszczona w czasie II wojny światowej i poza Arsenałem nie została odbudowana.

Historia

Współczesna ulica Stare Nalewki jest zachowanym odcinkiem dawnej ulicy Nalewki. W latach 1940–1943 znajdował się on poza terenem warszawskiego getta. W grudniu 1953 ulica otrzymała nazwę Bohaterów Getta^[2].

Nalewki były jedną z najważniejszych ulic przedwojennego Muranowa. W czasie wojny, w latach 1940–1943, znajdowała się na niej jedna z głównych bram warszawskiego getta, przy Nalewkach miały też miejsce pierwsze walki w czasie powstania w getcie warszawskim.

26 marca 1943 u zbiegu ulic Bielańskiej, Długiej i Nalewek miała miejsce akcja pod Arsenałem^[3].

W okresie powstania warszawskiego w tym punkcie miasta toczyły się zawzięte walki związane z obroną reduty powstańczej w Pasażu Simonsa.

Po II wojnie światowej Nalewek nie zrekonstruowano. Przesądziło o tym przebicie ul. Marcelego Nowotki (przemianowana w 1990 na ul. Władysława Andersa^[4]^[5]). Nazwę Nalewki nadano niewielkiej ulicy położonej 100 metrów na zachód, pomiędzy ul. Władysława Andersa a ul. Ludwika Zamenhofa, natomiast krótki południowy fragment przedwojennych Nalewek przemianowano w 1953 na ul. Bohaterów Ghetta^[6].

Ulica została zredukowana do ślepej ulicy biegnącej wzdłuż południowego krańca Ogrodu Krasińskich. Na ulicy zachowała się przedwojenna brukowa nawierzchnia^[7], a także tory tramwajowe pochodzące z pierwszego okresu budowy miejskiej sieci tramwajowej w Warszawie o pierwotnej szerokości 1525 mm^[8].

W listopadzie 2012 Rada Warszawy skorygowała pierwotnie nadaną nazwę ulicy z Bohaterów Ghetta na Bohaterów Getta^[9].

W listopadzie 2019 z inicjatywy Muzeum Historii Żydów Polskich Polin Rada m.st. Warszawy zmieniła nazwę ulicy na Stare Nalewki w celu upamiętnienia historycznej ulicy, bez konieczności zmiany adresów przy współczesnej ulicy Nalewki^[1].

Przypisy

↑ ^a ^b Uchwała nr XXII/633/2019 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 28 listopada 2019 r. w sprawie zmiany nazwy obiektu miejskiego w Dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy. [w:] Dziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego poz. 14488 [on-line]. 9 grudnia 2019. [dostęp 2020-01-10].
↑ Handke 1998 ↓, s. 362.
↑ Krzysztof Komorowski (red.): Warszawa walczy 1939–1945. Leksykon. Warszawa: Fundacja Polska Walczy i Wydawnictwo Bellona, 2015, s. 26. ISBN 978-83-1113474-4.
↑ Handke 1998 ↓, s. 325.
↑ Uchwała nr 47/XVIII/90 Rady Dzielnicy Warszawa-Śródmieście z dnia 6 listopada 1990 r. w sprawie zmian nazwy ulic.
↑ Kwiryna Handke: Słownik nazewnictwa Warszawy. Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy, 1998, s. 383. ISBN 83-86619-97X.
↑ Grzegorz Piątek: Najlepsze miasto świata. Warszawa w odbudowie 1944−1949. Warszawa: Wydawnictwo W.A.B, 2020, s. 328. ISBN 978-83-280-3725-0.
↑ Warszawskie tramwaje elektryczne 1908–1998. Cz. II. Warszawa: Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, 1998, s. 41, 302. ISBN 83-907574-00.
↑ Uchwała N r XLVI/1259/2012 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 8 listopada 2012 r. w sprawie nazw niektórych ulic, placów, ronda i skwerów w Dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy. [w:] Dziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego [on-line]. mazowieckie.pl, 21 listopada 2012. [dostęp 2013-09-19].

Bibliografia

Kwiryna Handke: Słownik nazewnictwa Warszawy. Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy, 1998, s. 362. ISBN 83-86619-97X.
Zbigniew Pakalski: Nalewki – z dziejów polskiej i żydowskiej ulicy w Warszawie. Oficyna Graficzno-Wydawnicza Typografika, 2003. ISBN 83-86417-44-7.
Jarosław Zieliński: Atlas dawnej architektury ulic i placów Warszawy, tom 1. Towarzystwo Opieki nad Zabytkami, 1995, s. 189. ISBN 83-902793-5-5.

[DUWM-1] Uchwała nr XXII/633/2019 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 28 listopada 2019 r. w sprawie zmiany nazwy obiektu miejskiego w Dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy. [w:] Dziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego poz. 14488 [on-line]. 9 grudnia 2019. [dostęp 2020-01-10].

[CITEREFHandke1998362-2] Handke 1998 ↓, s. 362.

[3] Krzysztof Komorowski (red.): Warszawa walczy 1939–1945. Leksykon. Warszawa: Fundacja Polska Walczy i Wydawnictwo Bellona, 2015, s. 26. ISBN 978-83-1113474-4.

[CITEREFHandke1998325-4] Handke 1998 ↓, s. 325.

[5] Uchwała nr 47/XVIII/90 Rady Dzielnicy Warszawa-Śródmieście z dnia 6 listopada 1990 r. w sprawie zmian nazwy ulic.

[6] Kwiryna Handke: Słownik nazewnictwa Warszawy. Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy, 1998, s. 383. ISBN 83-86619-97X.

[7] Grzegorz Piątek: Najlepsze miasto świata. Warszawa w odbudowie 1944−1949. Warszawa: Wydawnictwo W.A.B, 2020, s. 328. ISBN 978-83-280-3725-0.

[8] Warszawskie tramwaje elektryczne 1908–1998. Cz. II. Warszawa: Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, 1998, s. 41, 302. ISBN 83-907574-00.

[9] Uchwała N r XLVI/1259/2012 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 8 listopada 2012 r. w sprawie nazw niektórych ulic, placów, ronda i skwerów w Dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy. [w:] Dziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego [on-line]. mazowieckie.pl, 21 listopada 2012. [dostęp 2013-09-19].

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]