Ulica Chełmska w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ulica Chełmska w Warszawie
Sielce
Ilustracja
Ulica Chełmska przy skrzyżowaniu z ulicami: Sobieskiego, Dolną i Belwederską
Państwo  Polska
Miejscowość Warszawa
Przebieg
Ikona ulica początek T.svg światła ul. Czerniakowska
Ikona ulica z lewej.svg ul. Polkowska
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła ul. Czerska/ul. Bobrowiecka
Ikona ulica z prawej.svg ul. Iwicka
Ikona ulica z lewej.svg ul. Z. Cybulskiego
Ikona ulica z prawej.svg ul. Zakrzewska
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła ul. Sielecka/ul. Jazgarzewska
Ikona ulica z prawej.svg ul. Stępińska
Ikona ulica z prawej.svg ul. Górska
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła ul. Jana III Sobieskiego/ul. Dolna/

ul. Belwederska

Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Ulica Chełmska w Warszawie
Ulica Chełmska w Warszawie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Ulica Chełmska w Warszawie
Ulica Chełmska w Warszawie
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Ulica Chełmska w Warszawie
Ulica Chełmska w Warszawie
Ziemia52°12′08,0″N 21°02′34,2″E/52,202222 21,042833

Ulica Chełmska – jedna z ulic warszawskiego Mokotowa biegnąca od ul. Czerniakowskiej do zbiegu ulic: Jana III Sobieskiego, Dolnej i Belwederskiej.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Podobnie jak ul. Dolna, ulica Chełmska pierwotnie była drogą wiodącą ze wsi i folwarku Sielce do wsi Mokotów.

Dawną drogę uregulowano w drugiej połowie XVIII wieku, zaś istniejący tam Folwark Sielce przeszedł w roku 1820 na własność wielkiego księcia Konstantego, który najprawdopodobniej wybudował w nim pałac będący jego letnią rezydencją, otoczoną parkiem w stylu angielskim. Majątek księcia włączono do Belwederu; zarządzał nim zarząd księstwa łowickiego należącego do żony Konstantego Pawłowicza - Joanny Grudzińskiej. Po zachodniej stronie pałacu księcia rozciągał się park o powierzchni blisko 11 hektarów; naprzeciwko wiodącej do niego bramy od roku 1853 stał krzyż ufundowany przez mieszkańców okolicy, a będący wotum dziękczynnym za ocalenie podczas epidemii cholery. W zbliżonym czasie na terenie, gdzie mieści się dziś Wytwórnia Filmów Dokumentalnych i Fabularnych, powstała hodowla jedwabników; towarzyszył jej budynek przędzalni, zaś ów epizod upamiętnia nazwa pobliskiej ulicy Jedwabniczej.

Po roku 1864 rozparcelowano resztówkę dawnego folwarku Sielce, tworząc kolonie ciągnące się wzdłuż ówczesnej Drogi Królewskiej - dzisiejszej ul. Jana Sobieskiego i Chełmskiej; w XX wieku z owych kolonii powstały osiedla – Grochalówka, Modzelin, Marianówka oraz Kurnatówka Duża. Wraz z parcelacją gruntów wytyczono nowe ulice, takie jak Sielecka, Iwicka czy Czerska.

W roku 1900 na terenie dzisiejszej WFDiF rozpoczęto budowę Przytułku Maryjnego i cerkwi Narodzenia Chrystusa Pana według projektu Władimira Pokrowskiego[1]. Sierociniec ów pełnił rolę rusyfikacyjną; po roku 1915 został zastąpiony Zakładem Opatrzności Bożej - sierocińcem katolickim, a większość gmachu zajęła szkoła dla 1000 uczniów[1]. Budynek został zniszczony podczas powstania warszawskiego, a w jego miejscu po wojnie wzniesiono kompleksu budynków Wytwórni Filmów Dokumentalnych i Fabularnych[1].

Na początku XX wieku Chełmska została wybrukowana kamieniem polnym, około roku 1935 – wyasfaltowana. Aż do roku 1939 ulica miała luźną, nieco chaotyczną zabudowę, otoczoną warzywnymi ogrodami. W roku 1916, po przyłączeniu okolicy do Warszawy, powstały nowe przecznice; wybudowano nowy gmach szkolny oraz Kościół św. Kazimierza wzniesiony w okresie 1933–1939 dla Księży Zmartwychwstańców. Wtedy też zmieniono nazwę ulicy z Książęcej na Chełmską.

Krótko przed rokiem 1939 przy ulicy powstało kilka utylitarnych kamienic czynszowych oraz dom Spółdzielni Mieszkaniowej „Osiedle Belwederskie”.

W roku 1944 zniszczeniu uległy gmachy szkolne oraz kaplica, pozostała zabudowa została wypalona; po roku 1946 rozebrano mury przędzalni jedwabiu.

Najciekawszymi przy ulicy obiektami pozostały pałac wchodzący w skład dawnego folwarku Sielce oraz otaczający go park Sielecki, rozparcelowany i zdewastowany w okresie powojennym.

Ważniejsze obiekty[edytuj | edytuj kod]

Numery nieparzyste:

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Jarosław Zieliński. Sierociniec jak z filmu. „Stolica”, s. 66, październik 2017. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]