Ulica Chełmska w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Flag of Warsaw.svg Warszawa
ulica
Chełmska
Sielce
Ulica Chełmska przy skrzyżowaniu z ulicami: Sobieskiego, Dolneą i Belwederską
Ulica Chełmska przy skrzyżowaniu z ulicami: Sobieskiego, Dolneą i Belwederską
Przebieg
Ikona ulica początek T.svg światła ul. Czerniakowska
Ikona ulica z lewej.svg ul. Polkowska
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła ul. Czerska/ul. Bobrowiecka
Ikona ulica z prawej.svg ul. Iwicka
Ikona ulica z lewej.svg ul. Z. Cybulskiego
Ikona ulica z prawej.svg ul. Zakrzewska
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła ul. Sielecka/ul. Jazgarzewska
Ikona ulica z prawej.svg ul. Stępińska
Ikona ulica z prawej.svg ul. Górska
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła ul. Jana III Sobieskiego/ul. Dolna/

ul. Belwederska

Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
ulica Chełmska
ulica Chełmska
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
ulica Chełmska
ulica Chełmska
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ulica Chełmska
ulica Chełmska
Ziemia 52°12′08,0″N 21°02′34,2″E/52,202222 21,042833

Ulica Chełmska – jedna z ulic warszawskiego Mokotowa biegnąca od ul. Czerniakowskiej do zbiegu ulic: Jana III Sobieskiego, Dolnej i Belwederskiej.

Historia[edytuj]

Podobnie jak ul. Dolna ulica Chełmska pierwotnie była drogą wiodącą ze wsi i folwarku Sielce do wsi Mokotów.

Dawną drogę uregulowano w drugiej połowie XVIII wieku, zaś istniejący tam Folwark Sielce przeszedł w roku 1820 na własność wielkiego księcia Konstantego, który najprawdopodobniej wybudował w nim pałac będący jego letnią rezydencją, otoczoną parkiem w stylu angielskim. Majątek księcia włączono do Belwederu; zarządzał nim zarząd księstwa łowickiego należącego do żony Konstantego Pawłowicza - Joanny Grudzińskiej. Po zachodniej stronie pałacu księcia rozciągał się park o powierzchni blisko 11 hektarów; naprzeciwko wiodącej do niego bramy od roku 1853 stał krzyż ufundowany przez mieszkańców okolicy, a będący wotum dziękczynnym za ocalenie podczas epidemii cholery. W zbliżonym czasie na terenie, gdzie mieści się dziś Wytwórnia Filmów Dokumentalnych i Fabularnych, powstała hodowla jedwabników; towarzyszył jej budynek przędzalni, zaś ów epizod upamiętnia nazwa pobliskiej ulicy Jedwabniczej.

Po roku 1864 rozparcelowano resztówkę dawnego folwarku Sielce, tworząc kolonie ciągnące się wzdłuż ówczesnej Drogi Królewskiej - dzisiejszej ul. Jana Sobieskiego i Chełmskiej; w XX wieku z owych kolonii powstały osiedla – Grochalówka, Modzelin, Marianówka oraz Kurnatówka Duża. Wraz z parcelacją gruntów wytyczono nowe ulice, takie jak Sielecka, Iwicka czy Czerska.

W roku 1900 na terenie dzisiejszej WFDiF wzniesiono gmachy Przytułku Maryjnego i cerkwi pw. Narodzenia Chrystusa Pana według projektu Władimira Pokrowskiego, twórcy m.in. Cerkwi św. Jana Klimaka na Woli. Sierociniec ów pełnił rolę rusyfikacyjną; po roku 1915 został zastąpiony Zakładem Opatrzności Bożej - sierocińcem katolickim, rozbudowanym o ogromną szkołę dla 1000 uczniów.

Na początku XX wieku Chełmska została wybrukowana kamieniem polnym, około roku 1935 - wyasfaltowana. Aż do roku 1939 ulica miała luźną, nieco chaotyczną zabudowę, otoczoną warzywnymi ogrodami. W roku 1916, po przyłączeniu okolicy do Warszawy, powstały nowe przecznice; wybudowano nowy gmach szkolny oraz Kościół św. Kazimierza wzniesiony w okresie 1933-39 dla Księży Zmartwychwstańców. Wtedy też zmieniono nazwę ulicy z Książęcej na Chełmską.

Krótko przed rokiem 1939 przy ulicy powstało kilka utylitarnych kamienic czynszowych oraz dom Spółdzielni Mieszkaniowej "Osiedle Belwederskie".

W roku 1944 zniszczeniu uległy gmachy szkolne oraz kaplica, pozostała zabudowa została wypalona; po roku 1946 rozebrano mury przędzalni jedwabiu.

Najciekawszymi przy ulicy obiektami pozostały pałac wchodzący w skład dawnego folwarku Sielce oraz otaczający go Park Sielecki, rozparcelowany i zdewastowany w okresie powojennym.

Otoczenie[edytuj]

Numery nieparzyste:

Numery parzyste:

  • ul. Chełmska 6/8, 6/8A, 10, 12, 14, 16, 18, 20, 24, 24A - Budynki mieszkalne.
  • ul. Chełmska 30/34 - Instytut Leków, Wytwórnia Surowic i Szczepionek.
  • ul. Chełmska 36 - Kamienica zbudowana przed 1925 rokiem. Pierwotnie jednopiętrowa, w 1937 roku nadbudowana o jedno piętro. Obecnie najstarszy budynek na północnej pierzei ulicy.
  • ul. Chełmska 38 - Budynek mieszkalny.
  • ul. Chełmska 42/44 - Budynek mieszkalny.
  • ul. Chełmska 46, 48, 50 - Budynki mieszkalne.

Bibliografia[edytuj]