Valentin Stansel

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Valentin Stansel
Data i miejsce urodzenia 1621
Ołomuniec, Królestwo Czech
Data i miejsce śmierci 18 grudnia 1805
Salvador, portugalska Brazylia
Wyznanie katolicyzm
Kościół rzymskokatolicki
Inkardynacja jezuici

Valentin Stansel (ur. 1621 w Ołomuńcu, zm. 18 grudnia 1705 w Salvadorze) – czeski astronom i jezuita.

Stansel pochodził z Moraw. Do zakonu jezuitów wstąpił 1 listopada 1637 roku. Po zakończeniu studiów i nowicjatu, nauczał matematyki i retoryki na uniwersytecie w Ołomuńcu i w Pradze. Po otrzymaniu święceń kapłańskich, wystąpił z prośbą o zezwolenie na udział w misji do Indii. W tym celu udał się do Portugalii, gdzie oczekiwał na zgodę i statek. W międzyczasie nauczał astronomii w kolegium w Évorze. W czasie pobytu na półwyspie Iberyjskim zaczął używać nazwiska "Estancel"[1], które było łatwiejsze do wymówienia dla Portugalczyków. Tym nazwiskiem podpisywał później większość swoich prac.

Mimo starań, przełożeni nie wyrazili zgody na podróż do Indii, zamiast tego Valentin został skierowany do portugalskiej Brazylii. Osiadł w Salvadorze, gdzie aż do swojej śmierci w 1705 roku, pracował jako nauczyciel w kolegium jezuickim i jako wykładowca teologii moralnej w seminarium[1]. Później został przełożonym jezuitów w Bahii. Oprócz tego prowadził obserwacje astronomiczne, interesowały go zwłaszcza komety. Wyniki swoich obserwacji wysyłał do Europy, gdzie były one publikowane i korzystało z nich wielu uczonych. Zasłynął jako odkrywca komety Estancel-Gottignies, którą odkrył 5 marca 1668 roku. Kometa została później dokładnie zbadana przez innego jezuitę, de Gottignies'a[2].

Ważniejsze prace[edytuj | edytuj kod]

  • Dioptra geodetica, Praga, 1652 lub 1654)
  • Propositiones selenegraphicæ, sive de luna, Ołomuniec, 1655
  • Orbe Affonsino, horoscopio universal, Évora, 1658
  • Mercurius brasilicus, sive de Coeli et soli brasiliensis oeconomia
  • Zodiacus Divini Doloris, sive Orationes XII, Évora, 1675
  • Legatus uranicus ex orbe novo in veterum, h. e. Observationes Americanæ cometarum factæ, concriptæ et in Europam missæ, Praga, 1683
  • Uranophilus coelestis peregrinus, sive mentis Uranicæ per mundum sidereum peregrinantis ecstases, Antwerpia i Ghent, 1685
  • Mercurius Brasilicus, sive Cœli et soli brasiliensis oeconomica

Przypisy[edytuj | edytuj kod]