Wan (jezioro)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy jeziora w Turcji. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Jezioro Wan
Ilustracja
Jezioro Wan widziane z orbity okołoziemskiej
Położenie
Państwo  Turcja
Wysokość lustra 1640 m n.p.m.
Morfometria
Powierzchnia 3755 km²
Wymiary
• max długość
• max szerokość

120 km
80 km
Głębokość
• średnia
• maksymalna

171 m
451[1] m
Objętość 607 km³
Hydrologia
Zasolenie 19,1‰
Rzeki zasilające Bendimahi, Zilan, Karasu, Micinger
Rzeki wypływające bezodpływowe
Rodzaj jeziora endoreiczne
Położenie na mapie Turcji
Mapa lokalizacyjna Turcji
Jezioro Wan
Jezioro Wan
Ziemia38°33′55,2″N 42°56′44,0″E/38,565333 42,945556
Jezioro i okoliczne miejscowości
Jezioro i okoliczne miejscowości

Wan (tur. Van Gölü; arm.: Վանա լիճ; kurd.: Gola Wanê) – bezodpływowe, słone jezioro leżące na Wyżynie Armeńskiej, największe i najgłębsze w Turcji. Jezioro jest największym na świecie jeziorem sodowym, silnie zasadowym (pH = 9,8)[2]. Soda i inne sole pozyskiwane są przez odparowanie wody. W wodach jeziora żyje 1 gatunek ryb – endemiczny Chalcalburnus tarichi z rodziny karpiowatych odbywający wędrówki na tarło do słodkowodnych dopływów jeziora. Z powodu przełowienia gatunek jest zagrożony wyginięciem[2]. Na dnie jeziora odkryto największe znane stromatolity – wapienne kolumny o wysokości 40 m utworzone przez sinice[3].

Odpływ w kierunku zachodnim został zablokowany przez wulkan Nemrut. Jako jezioro bezodpływowe ma zmienny poziom wód. 18 tys. lat temu poziom wody był wyższy o 72 m, a 9,5 tys. lat temu o 300 m niższy[1].

Do Wan wpływają rzeki: Bendimahi, Zilan, Karasu, Micinger.
Na jeziorze znajdują się liczne wyspy, największe z nich to: Gadir, Carpanak, Ahtamar, Atrek.

Na położonej w południowej części jeziora wyspie Ahtamar znajduje się ormiański kościół z X wieku.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b E. T. Degens, H. K. Wong, S. Kempe i F. Kurtman. A geological study of lake van, Eastern Turkey. „Geologische Rundschau”. 73 (2), s. 701–734, VI.1984. DOI: 10.1007/BF01824978. 
  2. a b M.Sari. Threatened fishes of the world: Chalcalburnus tarichi (Pallas 1811) (Cyprinidae) living in the highly alkaline Lake Van, Turkey. „Environmental Biology of Fishes”. 81 (1), s. 21–23, I.2008. DOI: 10.1007/s10641-006-9154-9. 
  3. S. Kempe, J. Kazmierczak, G. Landmann, T. Konuk, A. Reimer i A. Lip. Largest known microbialites discovered in Lake Van, Turkey. „Nature”. 349, s. 605–608, II.1991. DOI: 10.1038/349605a0.