Wan (jezioro)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy jeziora w Turcji. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Jezioro Wan
Jezioro Wan
Jezioro Wan
Państwo  Turcja
Powierzchnia 3755 km²
Wymiary 120 × 80 km
Głębokość
• średnia
• maksymalna

171 m
451[1] m
Objętość 607 km³
Wysokość lustra 1640 m n.p.m.
Zasolenie 19,1‰
Rzeki zasilające Bendimahi, Zilan, Karasu, Micinger
Rzeki wypływające bezodpływowe
Rodzaj jeziora endoreiczne
Położenie na mapie Turcji
Mapa lokalizacyjna Turcji
Jezioro Wan
Jezioro Wan
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Jezioro Wan
Jezioro Wan
Ziemia 38°33′55,2″N 42°56′44,0″E/38,565333 42,945556

Wan (tur. Van Gölü; arm.: Վանա լիճ; kurd.: Gola Wanê) – bezodpływowe, słone jezioro leżące na Wyżynie Armeńskiej, największe i najgłębsze w Turcji. Jezioro jest największym na świecie jeziorem sodowym, silnie zasadowym (pH 9,8)[2]. Soda i inne sole pozyskiwane są przez odparowanie wody. W wodach jeziora żyje 1 gatunek ryb - endemiczny Chalcalburnus tarichi z rodziny karpiowatych odbywający wędrówki na tarło do słodkowodnych dopływów jeziora. Z powodu przełowienia gatunek jest zagrożony wyginięciem[2]. Na dnie jeziora odkryto największe znane stromatolity - wapienne kolumny o wysokości 40 m utworzone przez sinice[3].

Odpływ w kierunku zachodnim został zablokowany przez wulkan Nemrut. Jako jezioro bezodpływowe ma zmienny poziom wód. 18 tys. lat temu poziom wody był wyższy o 72 m, a 9,5 tys. lat temu o 300 m niższy[1].

Do Wan wpływają rzeki: Bendimahi, Zilan, Karasu, Micinger.
Na jeziorze znajdują się liczne wyspy, największe z nich to: Gadir, Carpanak, Ahtamar, Atrek.

Na położonej w południowej części jeziora wyspie Ahtamar znajduje się ormiański kościół z X wieku.

Przypisy

  1. a b E. T. Degens, H. K. Wong, S. Kempe i F. Kurtman. A geological study of lake van, Eastern Turkey. „Geologische Rundschau”. 73 (2), s. 701-734, VI.1984. DOI: 10.1007/BF01824978. 
  2. a b M.Sari. Threatened fishes of the world: Chalcalburnus tarichi (Pallas 1811) (Cyprinidae) living in the highly alkaline Lake Van, Turkey. „Environmental Biology of Fishes”. 81 (1), s. 21-23, I.2008. DOI: 10.1007/s10641-006-9154-9. 
  3. S. Kempe, J. Kazmierczak, G. Landmann, T. Konuk, A. Reimer i A. Lip. Largest known microbialites discovered in Lake Van, Turkey. „Nature”. 349, s. 605 - 608, II.1991. DOI: 10.1038/349605a0. 

Zobacz też[edytuj]