Wielka Cisowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wielka Cisowa
Państwo

 Polska

Pasmo

Beskid Śląski, Karpaty

Wysokość

878 m n.p.m.

Położenie na mapie Beskidu Śląskiego
Mapa konturowa Beskidu Śląskiego, u góry nieco na prawo znajduje się czarny trójkącik z opisem „Wielka Cisowa”
Położenie na mapie Karpat
Mapa konturowa Karpat, blisko górnej krawiędzi po lewej znajduje się czarny trójkącik z opisem „Wielka Cisowa”
Ziemia49°44′42,8″N 18°55′54,4″E/49,745222 18,931778
Szczyt Wielkiej Cisowej 872 m n.p.m.

Wielka Cisowa (878 m n.p.m.[1]) – dość rozległe, płaskie i generalnie bezleśne wypiętrzenie grzbietu pasemka Błatniej w Paśmie Baraniej Góry w północnej części Beskidu Śląskiego, pierwsze licząc od Błatniej w kierunku zachodnim. W kierunku południowym od szczytu Wielkiej Cisowej odchodzi wyraźne ramię, rozdzielające dolinki dwóch potoków uchodzących do Brennicy: Jatnego na zachodzie i Chrobaczego na wschodzie.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Nazwa góry "Cisowa" związana jest najpewniej z występującymi tu niegdyś cisami. Znana jest co najmniej od XVI w. – mieszkańcy Brennej mieli tu swe pierwsze górskie pastwisko, na którym paśli bydło rogate. W 1689 r. wspomniany już jest Sallasch Tissowa (szałas Cisowa), a w 1835 r. – osiedle o tej samej nazwie (w formie Czihsowa)[2].

Ubecki pomnik i krzyż w 1994

Na grzbiecie, w siodle między Wielką Cisową a Błatnią przez wiele lat znajdował się postawiony przez komunistyczne władze obelisk z okolicznościową tablicą, upamiętniający śmierć grupy 9 funkcjonariuszy MO i UB, którzy zginęli tu 12 i 13 maja 1946 r. podczas kilkugodzinnej bitwy z NSZ-owskim oddziałem "Bartka" (Henryka Flamego). Tablica została usunięta jeszcze na przełomie lat 80. i 90. XX wieku, jednak sam obelisk pozostał. Wtedy też obok głazu pojawił się krzyż, postawiony ze wspólnej inicjatywy Urzędu Gminy i mieszkańców Brennej.

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

W adaptowanej góralskiej chałupie, tuż powyżej pomnika, od 1984 r. funkcjonowało Studenckie Schronisko Turystyczne. Spłonęło ono doszczętnie 23 listopada 1994 r. – ślady fundamentów są widoczne do dziś. Nieco dalej w kierunku Błatniej znajduje się niewielki ośrodek wypoczynkowy "Ranczo u Dorotki" (noclegi, restauracja z domową kuchnią, kilka koni pod wierzch).

Grzbietem Wielkiej Cisowej biegnie czerwony szlak turystyczny z Jasienicy na Błatnią (Błotny). Wspomnianym wyżej południowym ramieniem biegną zielone znaki szlaku z Brennej na Błatnią.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Geoportal. [dostęp 2010-02-05].
  2. Robert Mrózek: Nazwy miejscowe dawnego Śląska Cieszyńskiego, wyd. Uniwersytet Śląski, Katowice 1984 ISBN 82-00-00622-2, s. 53

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Barański Mirosław: "Beskid Śląski. Pasma Klimczoka i Równicy", Wydawnictwo PTTK "Kraj", Warszawa 1995, ISBN 83-7005-360-2;