Wielka Synagoga w Budapeszcie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wielka Synagoga
Nagy zsinagóga
Obiekt zabytkowy nr rej. 827
Ilustracja
Państwo

 Węgry

Miejscowość

Budapeszt

Budulec

murowana

Architekt

Ludwig Förster

Data budowy

1854–1859

Data zburzenia

3 lutego 1939

Tradycja

Judaizm neologiczny

Obecnie

odbudowana, czynna

Położenie na mapie Budapesztu
Mapa konturowa Budapesztu, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Wielka Synagoga”
Położenie na mapie Węgier
Mapa konturowa Węgier, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Wielka Synagoga”
Ziemia47°29′45″N 19°03′39″E/47,495833 19,060833

Wielka Synagoga[1] (węg. Nagy zsinagóga) – synagoga w Budapeszcie, największa synagoga w Europie i trzecia co do wielkości na świecie, po synagodze chasydów z Bełza w Jerozolimie i synagodze Emanu-El w Nowym Jorku[2]. Jest centrum judaizmu neologicznego, mieści 3000 osób.

Synagoga ma 75 metrów długości i 27 metrów szerokości. Została zbudowana w latach 1854–1859 w stylu mauretańskim, na bazie zasadniczo muzułmańskiego stylu ukształtowanego w Afryce Północnej i Hiszpanii. Projekt synagogi wykonał Ludwig Förster, a wnętrza częściowo zaprojektował Frigyes Feszl. W synagodze na organach grali m.in. Franciszek Liszt oraz Camille Saint-Saëns.

Jeszcze przed II wojną światową, 3 lutego 1939 roku, synagoga została wysadzona w powietrze przez pronazistowskie ugrupowanie strzałokrzyżowców.

Trzyletni program odbudowy synagogi (w znacznym stopniu fundowany przez Estée Lauder, która przeznaczyła na odbudowę 5 milionów dolarów) został ukończony w 1996 roku.

Plac przed synagogą został nazwany na cześć Theodora Herzla, który urodził się w sąsiednim domu w 1860 roku.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Polski egzonim przyjęty na 111. posiedzeniu KSNG.
  2. Paweł Osmólski: Wielka Synagoga w Budapeszcie. Trzecia synagoga świata (pol.). osmol.pl, 2013-08. [dostęp 2014-11-13].