Wojna Ōnin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wojna Ōnin 1467–1477
Ilustracja
Scena z walk podczas wojny Ōnin
Czas 14671477
Terytorium Japonia
Wynik Upadek siogunatu Ashikaga
Strony konfliktu
klan Hosokawa

Yoshimasa Ashikaga

klan Yamana

Yoshimi Ashikaga

Dowódcy
Katsumoto Hosokawa Sōzen Yamana
Siły
80 000 85 000
Straty
nieznane nieznane
Układ sił podczas wojny Ōnin w 1467 roku: na niebiesko ziemie klanu Hosokawa i sprzymierzeńców, na żółto – rodu Yamana i ich aliantów

Wojna Ōnin (jap. 応仁の乱 Ōnin no ran?, właśc. wojna ery Ōnin 1467–1477) – konflikt wewnętrzny w Japonii, który wykazał słabość władzy siogunatu Ashikaga. W jej następstwie Ashikagowie utrzymali panowanie, ale ich władza stała się minimalna i końcowy okres ich siogunatu znany jest jako okres Sengoku („okres kraju w wojnie”[1] lub „era konfliktów militarnych”[2]), ze względu na ciągłe wojny i spory polityczne w ówczesnej Japonii.

Bezpośrednim powodem konfliktu był spór dynastyczny w rodzie Ashikaga. Nie posiadający potomka Yoshimasa Ashikaga (1436–1490) na następcę wybrał swojego brata Yoshimiego (1439–1491). Kilka miesięcy później na świat przyszedł syn Yoshimasy – Yoshihisa. Yoshimasa, siogun mało zainteresowany władzą i dbający głównie o kwestie kulturalne, już wcześniej przekazał praktycznie rządy w ręce urzędników bakufu, co spowodowało osłabienie władzy rodu Ashikaga. Gdy więc zmienił decyzję i planował oddanie władzy synowi, Yoshimi postanowił mu się sprzeciwić i pozyskał w tym celu sprzymierzeńców w postaci ważnego pana feudalnego – Katsumoto Hosokawy (1430–1473) i jego popleczników. Matka Yoshihisy i jej ród sprzymierzyli się z Sōzenem Yamaną (lub Mochitoyo Yamana, 1404–1473) i rodzinami go popierającymi, a osłabiona władza sioguna nie była w stanie zapobiec konfliktowi[3].

Tymczasem na prowincji od dłuższego już czasu trwał wzrost siły oddolnych ruchów, w postaci organizujących się chłopów i producentów, z którym sprzymierzali się, jako ich protektorzy, lokalni możnowładcy tzw. sengoku-daimyō, wywodzący swoją władzę nie od nadania ze strony cesarza lub sioguna, lecz legitymizujący ją interesem lokalnej wspólnoty[4]. Kraj od lat tkwił w kryzysie ekonomicznym, cierpiał też z powodu nieurodzaju (klęski głodu w latach 50. XV wieku) i słabych rządów, co pogłębiało napięcia społeczne[5].

W 1466 roku „armia zachodnia” (wojska Katsumoto Hosokawy, Masanagi Hatakeyamy, Yoshitoshi Shiby i innych) oraz „armia wschodnia” (Sōzen Yamana, Yoshinari Hatakeyama, Yoshinao Isshiki i ich sprzymierzeńcy) podciągnęły pod Kioto. Siogun Yoshimasa zagroził ogłoszeniem zdrajcą tego, kto pierwszy rozpocznie walki, więc obie strony negocjowały i próbowały prowokacji. Ostatecznie w 6 miesiącu 1467 uderzył Hosokawa, ale zdrajcą ogłoszono Yamanę. Rozpoczęły się chaotyczne walki, a rozmaici możnowładcy często przechodzili ze strony na stronę[6]. W wojnę zaangażowały się wszystkie wielkie rody shugo-daimyō, związane z rządem siogunatu[5].

Yoshimasa trzymał na uboczu konfliktu, budując wspaniały pałac dla swojej matki i piękną willę dla siebie[5]. W abdykował w 1473 roku na rzecz swego syna, który w odróżnieniu od ojca żywił pewne zapędy wojenne, lecz w czasie trwania walk był jeszcze dzieckiem. Konflikt wygasł samoistnie ok. 1477 roku na skutek wyczerpania obu stron. Stolica – Kioto – została w większości spustoszona. Armie powróciły do rodzimych prowincji, ale lokalne walki wciąż jeszcze wybuchały[6]. Powróciwszy do swych prowincji, panowie shugo zorientowali się, że ich władza ma silną oddolną konkurencję w postaci lordów sengoku. Pozbawieni poparcia ze strony stolicy wielcy panowie musieli się szybko dostosować lub tracili władzę na rzecz byłych podwładnych. Odtąd to nie stolica decydowała o losie prowincji, lecz układ sił na prowincji decydował o tym, co działo się w Kioto[7].

W 1489 roku, dwanaście lat po zakończeniu wojny Ōnin, Yoshihisa Ashikaga zginął w potyczce i jego ojciec pogodził się z bratem. Władza Ashikagów była jednak tak osłabiona, a dawne układy polityczne tak zmienione, że kolejni siogunowie utrzymywali kontrolę tylko nad centralnymi prowincjami. Natomiast prowincjonalni panowie feudalni rośli w siłę, co doprowadziło do serii kolejnych konfliktów, w trakcie których siogunowie byli obalani i przywracani do władzy, aż w końcu władza ich upadła zupełnie[8]. Ze względu na ciągłe walki schyłkowe panowanie Ashikagów znane jest jako okres Sengoku.

Przypisy

  1. Tubielewicz 1984 ↓, s. 200.
  2. Masuda 1991 ↓, s. 1485.
  3. Tubielewicz 1984 ↓, s. 197.
  4. Hall 2008 ↓, s. 227.
  5. a b c Hall 2008 ↓, s. 228.
  6. a b Tubielewicz 1984 ↓, s. 198.
  7. Hall 2008 ↓, s. 229.
  8. Tubielewicz 1984 ↓, s. 198-199.

Bibliografia[edytuj]

  • Jolanta Tubielewicz: Historia Japonii. Wydawnictwo Ossolineum, 1984. ISBN 83-04-01486-6.
  • Koh Masuda: Kenkyusha's New Japanese English Dictionary. Kenkyusha Limited, 1991. ISBN 4-7674-2015-6. OCLC 233939672. (jap.)
  • John Whitney Hall: The Muromachi bakufu. W: The Cambridge History of Japan. Kozo Yamamura (red.). T. 3: Medieval Japan. Cambridge: Cambridge University Press, 2008. ISBN 9780521223546.