Zagożdżonka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zagożdżonka
Zagożdżonka w Puszczy Kozienickiej
Zagożdżonka w Puszczy Kozienickiej
Kontynent Europa
Lokalizacja Polska
Rzeka
Długość 39,9 km
Powierzchnia zlewni 568,5 km²
Źródło
Miejsce okolice Czarnej
Współrzędne 51°23′45,5″N 21°25′27,0″E/51,395972 21,424167
Ujście
Recypient Wisła
Miejsce Świerże Górne
Współrzędne 51°39′42″N 21°29′03″E/51,661667 21,484167
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
źródło
źródło
ujście
ujście
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
źródło
źródło
ujście
ujście

Zagożdżonkarzeka, lewy dopływ Wisły. Długość rzeki wynosi 39,9 km, a powierzchnia dorzecza 568,5 km². Wypływa pod wsią Czarna i płynie przez Puszczę Kozienicką, miasta: Pionki i Kozienice do ujścia w Świerżach Górnych. Nazwa wzięła się od osady młynarskiej Zagożdżon. Już w średniowieczu Zagożdżonka wykorzystywana była jako źródło energii. Znajdowały się tu liczne młyny i tartaki. Jeszcze w pierwszych latach powojennych pracowało na niej kilkanaście młynów. Energia spadku jej wód napędzała hamernię. W tym celu około 1781 roku przekopano kanał z Kociołek do Kozienic i zmieniono jej bieg (pierwotnie rzeka płynęłą od Kociołek przez Śmietanki do Janikowa. Pozostałością jej starego koryta jest zabagniona dolinka, ciągnąca się od młyna w Kociołkach do młyna w Śmietankach.

Na terenie Kozienic znajdują się dwa zbiorniki retencyjne: Hamernia o powierzchni 4,0 ha i pojemności ok. 20 tys. m³ oraz tzw. Stary Młyn o powierzchni 1,2 ha i pojemności ok. 14 tys. m³[potrzebny przypis].

Zagożdżonka w Puszczy Kozienickiej (Królewskie Źródła)
Rozlewisko Zagożdżonki, Puszcza Kozienicka (Królewskie Źródła)

W 2004 roku prowadzone były badania monitoringowe rzeki Zagożdżonka w trzech punktach: Kociołki, Cudów i Nowa Wieś. Badania te wykazały, iż badany odcinek rzeki charakteryzował się IV klasą (niezadowalającą) czystości. Parametrami determinującymi jakość wody rzeki w m. Kociołki były: barwa, substancje organiczne, związki biogenne, selen i stan sanitarny. Nieco korzystniejszą sytuację zaobserwowano w punktach zlokalizowanych w m. Cudów (9,7 km) oraz przy ujściu do Wisły (4,0 km). Mimo iż na tym odcinku Zagożdżonka prowadziła wody również o IV klasie czystości, to jednak ilość wskaźników zakwalifikowanych do klasy IV i V uległa zdecydowanemu zmniejszeniu[potrzebny przypis].

Atrakcją przyrodniczą tej rzeki jest m.in. bóbr europejski. W 1224 roku Leszek Biały przyznał biskupowi Iwonowi prawo łowienia bobrów na rzece Czarnej (Zagożdżonka). Na skutek polowań i zmiany środowiska bóbr wyginął na terenie Puszczy Kozienickiej pod koniec XVIII wieku. W dniu 24 listopada 1991 roku bobry zostały sprowadzone ponownie (reintrodukowane) na teren Puszczy Kozienickiej i objętej ochroną. Bobry zaaklimatyzowały się i znajdując dogodne warunki do rozrodu sukcesywnie zasiedliły około 15 kilometrowy odcinek rzeki.

Dopływy:

Zobacz też[edytuj]