Zeta Canis Majoris

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zeta Canis Majoris
ζ CMa
Ilustracja
Położenie w gwiazdozbiorze
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór Wielki Pies
Rektascensja 06h 20m 18,792s
Deklinacja -30° 03′ 48,12″
Paralaksa (π) 0,00900 ± 0,00013[1]
Odległość 326,4 ± 5,3 ly
111,1 ± 1,6 pc
Wielkość obserwowana 3,00[1]m
Ruch własny (RA) 7,32 ± 0,12 mas/rok
Ruch własny (DEC) 4,03 ± 0,13 mas/rok
Prędkość radialna 32,2 ± 0,9 km/s
Charakterystyka fizyczna
Typ widmowy B2,5 V[1]
Masa ~8 M[2]
Promień 4,6 R[2]
Jasność 4020[2] L
Okres obrotu <9 dni[2]
Prędkość obrotu >25[2] km/s
Wiek ~16 mln lat[2]
Temperatura 21 500[2] K
Alternatywne oznaczenia
Oznaczenie Flamsteeda: 1 CMa
2MASS: J06201879-3003480
Bonner Durchmusterung: CD-30 3038
Fundamentalny katalog gwiazd: FK5 240
Boss General Catalogue: GC 8170
Katalog Henry’ego Drapera: HD 44402
Katalog Hipparcosa: HIP 30122
Katalog jasnych gwiazd: HR 2282
SAO Star Catalog: SAO 196698
Furud, CPD-30 1217

Zeta Canis Majoris (ζ CMa) – gwiazda w gwiazdozbiorze Wielkiego Psa, znajdująca się w odległości około 326 lat świetlnych od Słońca.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Gwiazda ta nosi tradycyjną nazwę Furud, wywodzącą się z arabskiego ‏ألفرد‎ al-furud, co oznacza „samotne” gwiazdy. Określenie to było używane dla wielu innych gwiazd, lecz nazwa przylgnęła do Zeta Canis Majoris[2][3] i obecnie Międzynarodowa Unia Astronomiczna rekomenduje jej użycie na określenie właśnie tej gwiazdy[4].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Jest to gorąca gwiazda ciągu głównego reprezentująca typ widmowy B. Wypromieniowuje 4020 razy więcej energii niż Słońce, w tym dużą część w zakresie ultrafioletu. Ma promień około 4,6 razy większy niż Słońce i osiem razy większą masę. Wyznaczona prędkość obrotu gwiazdy to 25 km/s, co jest niską wartością dla tego typu i sugeruje, że gwiazda jest obserwowana z Ziemi od strony bieguna. Zeta Canis Majoris jest w połowie swojego trwającego 32 miliony lat życia na ciągu głównym i nadal łączy wodór w hel. Jej masa jest bliska granicy, powyżej której gwiazdy wybuchają jako supernowa, ale Furud może też skończyć życie jako neonowotlenowy biały karzeł o dużej masie[2].

Jest to gwiazda spektroskopowo podwójna, obieg wspólnego środka masy zajmuje gwiazdom 675 dni. Jeżeli towarzysz ma masę około 2 M, to oba składniki dzieli średnio 3,2 au (dystans zmienia się od 1,4 do 5,1 au). Zeta Canis Majoris ma także optycznego towarzysza w odległości około 3 minut kątowych, ale odmienny typ i ruch tej gwiazdy dowodzą, że ich sąsiedztwo jest tylko kwestią przypadku[2].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Zeta Canis Majoris w bazie SIMBAD (ang.)
  2. a b c d e f g h i j Jim Kaler: Furud (ang.). STARS, 2007-02-02. [dostęp 2016-10-06].
  3. Richard Hinckley Allen: Star Names Their Lore and Meaning. Nowy Jork: Dover Publications Inc., 1963, s. 130. ISBN 0-486-21079-0. (ang.)
  4. Naming Stars. Międzynarodowa Unia Astronomiczna, 2017-02-01. [dostęp 2017-05-20].