Zhang Zhidong

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Spacer.gif To jest biografia osoby noszącej chińskie nazwisko Zhang.
Zhang Zhidong
Zhang Zhidong
Nazwisko chińskie
Pismo uproszczone 张之洞
Pismo tradycyjne 張之洞
Hanyu pinyin Zhāng Zhīdòng
Wade-Giles Chang Chih-tung

Zhang Zhidong (ur. 4 września 1837, zm. 5 października 1909) – chiński urzędnik (mandaryn) z czasów dynastii Qing, jeden z najważniejszych polityków okresu schyłku cesarstwa. W przeciwieństwie do wielu qingowskich arystokratów z pochodzenia był Chińczykiem, a nie Mandżurem.

Od 1882 roku był gubernatorem Shanxi, w dwa lata później został gubernatorem generalnym "dwóch Guangów" (Guangdong i Guangxi), a w 1889 roku Hunanu i Hebei. W czasie swoich rządów w Wuhanie dbał o rozwój przemysłu, założył hutę żelaza, a akże szkoły: kolejową, rzemieślniczą, górniczą i telegraficzną, oraz akademię wojskową[1]. Był jednym z najbliższych popleczników cesarzowej Cixi, zwolennikiem polityki samoumocnienia i w 1898 roku podczas stu dni reform wystąpił przeciwko reformatorom. Jako konfucjanista był autorem sławnego hasła chińska nauka to fundament, a zachodnia wiedza służy celom praktycznym (中学为体,西学为用; zhōngxué wéi tǐ, xīxué wéi yòng)[2], które oznaczało chęć zachowania tradycyjnego systemu społeczno-filozoficznego, a modernizację jedynie na poziome technologii.

W czasie powstania bokserów nawiązał porozumienie z Yuan Shikaiem, wystąpił przeciwko powstańcom[3] i znalazł się w gronie arystokratów którzy wymogli na Cixi wydanie 29 stycznia 1901 roku edyktu reformatorskiego. Od tego czasu należał do największych zwolenników ostrożnych, przeprowadzanych odgórnie przez dwór w Pekinie reform[4].

Od 1907 roku sprawował urząd Wielkiego Sekretarza i Wielkiego Radcy Dworu.

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

W 1880 roku, podczas zatargu granicznego pomiędzy cesarstwem chińskim a Rosją o rzekę Ili w Turkiestanie Zachodnim Zhang udowadniał na dworze, że armia chińska jest w stanie dotrzeć do Petersburga, zdobyć miasto i rozpocząć okupację swojego północnego sąsiada[5].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Fairbank 1996 ↓, s. 201.
  2. Fairbank 1996 ↓, s. 238.
  3. Fairbank 1996 ↓, s. 212.
  4. Fairbank 1996 ↓, s. 224.
  5. Jakub Polit: Chiny. Warszawa: Wydawnictwo Trio, 2004, s. 41. ISBN 83-88542-68-0.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]