Zuozhuan

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Przekazy Zuo
Przekazy Zuo
Nazwa chińska
Pismo uproszczone 左传
Pismo tradycyjne 左傳
Hanyu pinyin Zuǒzhuàn
Wade-Giles Tso-chuan
Wymowa (IPA) [tswò ʈʂwân]

Zuozhuan (Przekazy Zuo; także chiń.: 左氏傳; pinyin: Zuǒshì zhuàn; dosł. „Komentarz pana Zuo”) – najstarsze chińskie dzieło opisujące wydarzenia historyczne w sposób narracyjny, obejmuje okres 722 do 468 p.n.e. Jest on jednym z najważniejszych źródeł pozwalających zrozumieć historię epoki Wiosen i Jesieni.

Tradycyjnie przypisywany Zuo Qiumingowi (左丘明) i traktowany jako komentarz do Kroniki Wiosen i Jesieni[1]. Obecnie jest to kwestionowane przez część uczonych, którzy uważają, że pierwotnie był niezależnym dziełem. Najbardziej znani badacze Zuozhuanu, jak np. Yang Bojun (楊伯峻) twierdzą, że dzieło to zostało skompilowane w epoce Walczących Królestw w latach 403-389 p.n.e.[2]

Tematyką Zuozhuanu jest przede wszystkim historia postępującego upadku dynastii Zhou i rywalizacja pomiędzy poszczególnymi państwami feudalnymi. Tekst notuje wiele szczegółów dotyczących ówczesnych rytuałów i norm społecznych, systemu prawnego, zwyczajów i związków pomiędzy różnymi ludami, poglądów etycznych, wiedzy astronomicznej i geograficznej oraz ówczesnego piśmiennictwa i legend, co sprawia, że jest kopalnią wiedzy na temat ówczesnych Chin. Napisany z konfucjańskiej perspektywy, jest jednocześnie ważnym źródłem informacji na temat prehanowskiego konfucjanizmu.

Uważane jest za jedno z arcydzieł klasycznej prozy chińskiej, ze względu na niezwykle zwięzły, a równocześnie żywy i pobudzający wyobraźnię język. Jako pierwsze wprowadza technikę kontrastowego przeciwstawiania postaci[3]. Razem z Zapiskami historyka było traktowane jako najlepszy model do naśladowania przez liczne pokolenia prozaików dawnych Chin.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Z. Słupski, Wczesne piśmiennictwo.., str.104
  2. Z. Słupski, Wczesne piśmiennictwo.., str.108.
  3. Z. Słupski, Wczesne piśmiennictwo.., str.110-111

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Zbigniew Słupski: Wczesne piśmiennictwo chińskie. Warszawa: Agade, 2001. ISBN 83-87111-20-1.