Klon srebrzysty
![]() | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | |||
---|---|---|---|
Królestwo | |||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | |||
Klasa | |||
Nadrząd | |||
Rząd | |||
Rodzina | |||
Rodzaj | |||
Gatunek |
klon srebrzysty | ||
Nazwa systematyczna | |||
Acer saccharinum L. Sp. pl. 2:1055. 1753[3] | |||
Synonimy | |||
| |||
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[5] | |||
![]() | |||
Zasięg | |||
![]() |
Klon srebrzysty (Acer saccharinum L.) – gatunek drzew z rodziny mydleńcowatych (Sapindaceae). W obrębie rodzaju klasyfikowany do sekcji Rubra[3]. Występuje we wschodniej Ameryce Północnej. Jest częstym gatunkiem drzewa w Stanach Zjednoczonych. Do Europy sprowadzony w roku 1725, a do Polski na początku XIX wieku[6]. Często sadzony w parkach lub przy drogach.
Morfologia
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/64/Silber-Ahorn_%28Acer_saccharinum%29.jpg/170px-Silber-Ahorn_%28Acer_saccharinum%29.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3d/Acer_saccharinum_in_Eastwoodhill_Arboretum_%283%29.jpg/170px-Acer_saccharinum_in_Eastwoodhill_Arboretum_%283%29.jpg)
- Pokrój
- Drzewo dorastające w naturalnych warunkach do 40 m wysokości (w Polsce do ok. 30 m). Charakteryzuje się szeroką, luźną koroną i zwisającymi dolnymi gałęziami. Roślina dwupienna.
- Kora
- Gładka, ewentualnie pokryta siecią płaskich rynienek, łuszcząca się bardzo delikatnymi płytkami. Szara lub brunatna.
- Liście
- Naprzeciwległe, długoogonkowe. Zazwyczaj 5-klapowe, długości 8-14 cm, z wierzchu jasnozielone, od spodu srebrzystobiało owłosione, nie łysiejące. Jesienią wybarwiają się na żółto, rzadziej na czerwono.
- Kwiaty
- Ukazują się przed pojawieniem się liści i są jednopłciowe. Kwiaty męskie – krótkoszypułkowe i żeńskie – długoszypułkowe występują osobno. Kwitnie od kwietnia do maja[7].
- Owoc
- Dwa złączone z sobą orzeszki o skrzydełkach szeroko rozwartych. Często jedno z dwóch skrzydełek jest słabiej rozwinięte.
Biologia i ekologia
[edytuj | edytuj kod]Klon srebrzysty jest w swojej ojczyźnie typowym drzewem nizin, gdzie razem z brzozami, olszami, wierzbami i innymi gatunkami rodzaju Acer tworzy luźne skupienia. Nie jest więc właściwie drzewem leśnym, lecz gatunkiem typowym dla zadrzewień łęgowych na glebach okresowo zalewanych. Jego szybki wzrost i efektowny rozwój jako drzewa wolno stojącego czynią z niego prawie idealne drzewo parków miejskich. Wielkie okazy czasem łamią się przy silnym wietrze[7].
Zastosowanie
[edytuj | edytuj kod]- Roślina ozdobna. Sadzony jest w parkach, zieleńcach miejskich, w alejach.
- Drewno jest lekkie, ale kruche, z tego powodu rzadziej używane w stolarstwie, w przeciwieństwie do wielu innych gatunków klonów o trwałym, twardym drewnie. Łatwe w obróbce[potrzebny przypis].
- po rozdrobnieniu jako pulpa do produkcji papieru
- Często, ze względu na podobną nazwę łacińską, mylony z klonem cukrowym (Acer saccharum)[potrzebny przypis]. Sok wędrujący do pędów w czasie rozwoju liści, zawiera cukier, choć w mniejszym stężeniu niż w klonie cukrowym. Rdzenni mieszkańcy Ameryki Północnej, którzy odkryli możliwość pozyskiwania cukru z klonu cukrowego, nakłuwali pnie aby zbierać sok[7] z którego dzisiaj wytwarza się syrop klonowy.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F. Stevens , Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-02-05] (ang.).
- ↑ a b Taxon: Acer saccharinum. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-02-05]. (ang.).
- ↑ The Plant List. [dostęp 2011-12-11].
- ↑ Acer saccharinum, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
- ↑ Leokadia Witkowska-Żuk: Rośliny leśne. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2013. ISBN 978-83-7073-359-9.
- ↑ a b c Bruno T. Kremer: Drzewa. Warszawa: Świat Książki, 1996, s. 226-227. ISBN 83-7129-141-8.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4.
- BioLib: 3604
- EoL: 583072
- EUNIS: 150805
- Flora of North America: 242416008
- GBIF: 3189837
- identyfikator iNaturalist: 54762
- IPNI: 781494-1
- ITIS: 28757
- NCBI: 75745
- Plant Finder: 275381
- identyfikator Plant List (Royal Botanic Gardens, Kew): kew-2616367
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:1892-2
- Tela Botanica: 219
- identyfikator Tropicos: 200038
- USDA PLANTS: ACSA2
- CoL: 94JH