Żuk gnojowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Żuk gnojowy
Geotrupes stercorarius
Linnaeus, 1758
Żuk gnojowy
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ stawonogi
Gromada owady
Rząd chrząszcze
Nadrodzina żukokształtne
Rodzina gnojarzowate
Podrodzina Geotrupinae
Plemię Geotrupini
Rodzaj Geotrupes
Podrodzaj (Geotrupes)
Gatunek żuk gnojowy
Synonimy
  • Scarabaeus stercorarius Linnaeus, 1758
  • Scarabaeus foveolatus Marsham, 1802
  • Geotrupes juvencus Mulsant, 1842
  • Geotrupes putridarius Erichson, 1847
  • Geotrupes subrugulosus Mulsant, 1842
  • Geotrupes subviolaceus Mulsant, 1842
  • Geotrupes virescens Mulsant, 1842
  • Geotrupes bannani Bromfield, 1834
  • Geotrupes punstatostriatus Stephens, 1830
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Żuk gnojowy (Geotrupes (Geotrupes) stercorarius) – chrząszcz z rodziny gnojarzowatych i podrodziny Geotrupinae.

Opis[edytuj | edytuj kod]

Ciało owalne, sklepione, długości 16 do 25 mm, z wierzchu czarne lub czarnozielone, pod spodem niebieskofioletowe, niebieskie bądź niebieskoczarne. Głowa z guzkiem w części środkowej. Przedplecze z dużymi punktami po bokach. Pokrywy o międzyrzędach słabo wypukłych i delikatnie poprzecznie pomarszczonych, a rzędach głęboko punktowanych. Samiec posiada na spodniej listwie przednich goleni 1 do 3 zębów lub guzków, a na tylnych udach dwa zęby. Samica w tych miejscach nie posiada ząbków. Od innych polskich przedstawicieli rodzaju Geotrupes wyróżnia się posiadaniem na pokrywach między guzem barkowym a szwem 7 rzędów, a sternitami odwłoka na całej powierzchni owłosionymi i punktowanymi[1].

Behawior[edytuj | edytuj kod]

Gatunek ten wykazuje dużą troskę o potomstwo. Obie płcie przygotowują gniazdo, kopiąc najpierw pionowy korytarz długości około 50 cm, a następnie boczne odgałęzienia długości około 20 cm, zakończone komorami gniazdowymi. Całość zostaje następnie zapełniona końskimi odchodami, po czym złożone zostają do niej jaja. Od złożenia jaj do przepoczwarzenia się chrząszczy mijają blisko dwa sezony. Owady dorosłe wylęgające się w lipcu pozostają pod ziemią do wiosny następnego roku[2].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Zamieszkuje całą Europę, Syberię oraz Japonię[2]. W Polsce często spotykany na polanach i pastwiskach[1].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Zdzisława Stebnicka: Klucze do oznaczania owadów Polski Część XIX Chrząszcze – Coleoptera z. 28a Żukowate – Scarabaeidae grupa podrodzin: Scarabaeidae laparosticti. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Polskie Towarzystwo Entomologiczne, 1976, s. 49-50.
  2. 2,0 2,1 Jiri Zahradnik: Przewodnik: Owady. Warszawa: Multico, 2000, s. 184.