Ałaj

Ałaj - rozległe pasmo górskie w Azji Środkowej; jedno z pasm zbiegających się w masywie Pamiru.

Pasmo Ałaju rozciąga się równoleżnikowo na długości 750 km i jest stosunkowo wąskie. Składa się z kilku pomniejszych pasm górskich, przebiegających najczęściej równolegle do siebie. Skrajnym zachodnim pasmem są góry Nurota tizmasi (Zargar, 2169 m n.p.m.), opadające w Nizinę Turańską. Góry Nuratau przechodzą w Góry Turkiestańskie (Pirjach, 4743 m n.p.m.) i Góry Zarafszańskie (Czymtarga, 5494 m n.p.m.), biegnące po przeciwnych stronach doliny Zarafszanu.

Górom Zerawszańskim towarzyszy od południa równoległe, ale krótsze pasmo Gór Hisarskich, z którego wybiega na południe kilka południkowych pasm górskich, sięgających doliny Amu-darii: Kugitangtau (3139 m n.p.m.), Bajsuntau (4424 m n.p.m.), Babatag i Aktau.

Góry Turkiestańskie i Zarafszańskie łączą się w długie pasmo Gór Ałajskich (Szczyt Skobielewa, 5064 m n.p.m.), którego wschodni kraniec łączy się z pasmami Gór Fergańskich i Kokszaałtau, należącymi do Tienszanu, po czym opada w Kotlinę Kaszgarską.

Północną granicę Ałaju, dzielącą go od Tienszanu, stanowi Kotlina Fergańska i dolina Kara-darii. Południową granicę, dzielącą Ałaj od Hindukuszu i Pamiru, stanowią doliny Amu Darii i Wachszu - ta ostatnia zwana w górnej części Doliną Ałajską.