Adam Bohorič

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Adam Bohorič (ur. ok. 1520 w Rajhenburgu, zm. w 1598) – słoweński językoznawca i protestancki kaznodzieja. W 1584 r. napisał książkę Articae horulae succisivae(słow. Zimske urice), która była opisem ortografii słoweńskiego języka.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się ok. 1520 roku w okolicach Rajhenburgu (dzisiejszej Brestanicy). Studiował na Uniwersytecie w Wittenbergu pod zwierzchnictwem Filipa Melanchtona. Po powrocie w rodzime okolice założył szkołę w Krško. W 1556 roku został dyrektorem szkoły w Lublanie. W 1582 przeszedł na emeryturę. W 1598 został wygnany. Umarł prawdopodobnie wkrótce potem, w nieznanym miejscu.

Dzieła[edytuj | edytuj kod]

Zimske urice proste

Bohorič zajmował się pisaniem alfabetów, słowników i gramatyk:

  • ok. 1580 – Elementale Labacense (alfabet w języku niemieckim, łacińskim i słoweńskim)
  • ok. 1580 – Nomenclatura trium liguarum (łacińsko-niemiecko-słoweński słowniczek)
  • 1584 – Articae horulae (Zimske urice, gramatyka)

Najważniejsza jest gramatyka Articae horulae, pierwsza słoweńska gramatyka. Jej naukowa wartość nie jest duża, ponieważ jest stworzona po łacińskiej gramatyce Filipa Melanchtona, bez odkrycia praw i specyficzności słoweńskiego języka, na przykład słoweńskich przypadków. Ważniejsza jest łacińska przedmowa z tendencją patriotyczną.

Język i styl[edytuj | edytuj kod]

Bohorič nie pisał w języku słoweńskim, jego kontakt z tym językiem był tylko pośredni, gdy w swojej gramatyce próbował określić jego formy i prawa. W swoich poglądach na ortografię i język wzorował się na Trubarze i Dalmatinie, w alfabecie wzorował się na Trubarze z poprawkami po Krelju. Dlatego ten alfabet w czasie Prešerna został nazwany bohoričicą. Jego styl w przedmowie gramatyki jest gładki, dydaktyczny.

Źródła[edytuj | edytuj kod]

  • Janko Kos Pregled slovenskega slovstva, Ljublana 2002.