Akt Unii z 1800
 |
Ten artykuł od 2010-03 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić artykuł weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
Akty Unii z 1800 – z angielskiego Acts of Union 1800 (czasem zwany też Acts of Union 1801) - nazwa dla dwóch związanych ze sobą uchwał - Akt Unii z Irlandią z 1800 uchwalony przez parlament brytyjski i Akt Unii 1800 uchwalony przez parlament Irlandzki. Uchwalone zostały odpowiednio: 2 lipca i 1 sierpnia. Bliźniacze akty łączyły Królestwo Wielkiej Brytanii z Królestwem Irlandii, tworząc Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii. Unia weszła w życie wraz z 1 styczniem 1801.
Obydwie uchwały, mimo zmian, wciąż obowiązują w Wielkiej Brytanii. W Irlandii natomiast ustawa została unieważniona w 1962.
Tło historyczne [edytuj]
Przed uchwaleniem obydwu aktów Irlandia znajdowała się w unii personalnej z Anglią. Unia personalna trwała od 1541, kiedy to parlament irlandzki uchwalił ustawę o Koronie Irlandzkiej (weszła w życie w 1542). Uchwała głosiła iż król Anglii Henryk VIII jest jednocześnie królem Irlandii. W 1603, na mocy dokumentu zwanego Unią Koron, do unii personalnej Anglii i Irlandii dołączyła także Szkocja.
W 1707 Anglia i Szkocja, będące dotychczas oddzielnymi królestwami które łączyła osoba władcy przekształciły się w jedno królestwo- Królestwo Wielkiej Brytanii. Irlandia nie weszła w skład Wielkiej Brytanii i według prawa była związana z nim tylko unią personalną.
Pod koniec XVIII wieku Wielka Brytania dążyła do przyłączenia się Irlandii do unii, aby nie dopuścić do jej oderwania się. Obawiano się rozruchów społecznych, narodowych i religijnych. W 1789 we Francji wybuchła Wielka Rewolucja Francuska, która stanowiła inspirację dla społeczeństw innych krajów Europejskich. W Irlandii w 1789 również doszło do powstania wymierzonego w brytyjskie panowanie na wyspie.
Parlament Irlandzki, po wiekach podporządkowania parlamentowi angielskiemu a potem brytyjskiemu, cieszył się w tym czasie dość sporą niezależnością, którą gwarantowała mu ustawa z 1782. Wielu jego członków było niechętnych unii, bojąc się o swoją pozycję. Była to główna przyczyna odrzucenia wcześniejszego projektu z 1799. Brytyjski rząd usilnie starał aby mimo wszystko przekonać irlandzkich parlamentarzystów do przyjęcia ustawy o Unii. Tylko Anglikanom wolno było zasiadać w Parlamencie Irlandzkim, zaś społeczeństwo irlandzkie było przede wszystkim katolickie z liczną grupą prezbiterian w Ulsterze. Wielka Brytania aby pozyskać katolików dla pomysłu unii obiecała im równouprawnienie. w 1790 otrzymali oni prawa wyborcze i możliwość zasiadania w parlamencie irlandzkim.
Ostatecznie parlament irlandzki zgodził się na połączenie Wielkiej Brytanii z Irlandią. Powstało Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii.
Flaga [edytuj]
Po wejściu Unii w życie, do dotychczasowej flagi Królestwa Wielkiej Brytanii dodano Krzyż Św. Patryka, symbol Irlandii. Tak powstała flaga której do dziś używa Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej.
