Akt Unii z 1800

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Akty Unii z 1800 – z angielskiego Acts of Union 1800 (czasem zwany też Acts of Union 1801) - nazwa dla dwóch związanych ze sobą uchwał - Akt Unii z Irlandią z 1800 uchwalony przez parlament brytyjski i Akt Unii 1800 uchwalony przez parlament Irlandzki. Uchwalone zostały odpowiednio: 2 lipca i 1 sierpnia. Bliźniacze akty łączyły Królestwo Wielkiej Brytanii z Królestwem Irlandii, tworząc Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii. Unia weszła w życie 1 stycznia 1801.

Obydwie uchwały, mimo zmian, wciąż obowiązują w Wielkiej Brytanii. W Irlandii natomiast ustawa została unieważniona w 1962.

Tło historyczne[edytuj | edytuj kod]

Przed uchwaleniem obydwu aktów Irlandia znajdowała się w unii personalnej z Anglią. Unia personalna trwała od 1541, kiedy to parlament irlandzki uchwalił ustawę o Koronie Irlandzkiej (weszła w życie w 1542). Uchwała głosiła iż król Anglii Henryk VIII jest jednocześnie królem Irlandii. W 1603, na mocy dokumentu zwanego Unią Koron, do unii personalnej Anglii i Irlandii dołączyła także Szkocja.

W 1707 Anglia i Szkocja, będące dotychczas oddzielnymi królestwami które łączyła osoba władcy przekształciły się w jedno królestwo - Królestwo Wielkiej Brytanii. Irlandia nie weszła w skład Wielkiej Brytanii i według prawa była związana z nim tylko unią personalną.

Pod koniec XVIII wieku Wielka Brytania dążyła do przyłączenia się Irlandii do unii, aby nie dopuścić do jej oderwania się. Obawiano się rozruchów społecznych, narodowych i religijnych. W 1789 we Francji wybuchła Wielka Rewolucja Francuska, która stanowiła inspirację dla społeczeństw innych krajów europejskich. W Irlandii w 1798 również doszło do powstania wymierzonego przeciw brytyjskiemu panowaniu na wyspie.

Parlament irlandzki, po wiekach podporządkowania parlamentowi angielskiemu a potem brytyjskiemu, cieszył się w tym czasie dość sporą niezależnością, którą gwarantowała mu ustawa z 1782. Wielu jego członków było niechętnych unii, bojąc się o swoją pozycję. Była to główna przyczyna odrzucenia wcześniejszego projektu z 1799. Brytyjski rząd usilnie starał aby mimo wszystko przekonać irlandzkich parlamentarzystów do przyjęcia ustawy o Unii. Tylko anglikanom wolno było zasiadać w parlamencie irlandzkim, zaś społeczeństwo irlandzkie było przede wszystkim katolickie z liczną grupą prezbiterian w Ulsterze. Wielka Brytania aby pozyskać katolików dla pomysłu unii obiecała im równouprawnienie. W 1790 otrzymali oni prawa wyborcze i możliwość zasiadania w parlamencie irlandzkim. [potrzebne źródło]

Ostatecznie parlament irlandzki zgodził się na połączenie Wielkiej Brytanii z Irlandią. Powstało Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii.

Flaga[edytuj | edytuj kod]

Po wejściu Unii w życie, do dotychczasowej flagi Królestwa Wielkiej Brytanii dodano Krzyż Św. Patryka, symbol Irlandii. Tak powstała flaga której do dziś używa Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]