Albert Ayler

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Albert Ayler
Imię i nazwisko Albert Ayler
Data i miejsce urodzenia 13 lipca 1936
Cleveland Heights, Ohio, USA
Data i miejsce śmierci 25 listopada 1970
East River, Nowy Jork, USA
Instrument saksofon
Gatunek Jazz, free jazz
Aktywność 1952–1970
Wytwórnia płytowa Bird Notes, ESP-Disk, Impulse!, Ayler Records
Powiązania Gary Peacock, Don Cherry, Sunny Murray, Roswell Rudd, Alan Silva, Donald Ayler, Henry Vestine

Albert Ayler (ur. 13 lipca 1936 w Cleveland, zm. 25 listopada 1970 w Nowym Jorku[1]) – amerykański saksofonista jazzowy, uważany – obok Ornette'a Colemana – za twórcę free jazzu.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

W dzieciństwie grał na saksofonie altowym w kościele. W wieku 10 lat podjął naukę w szkole muzycznej, grywał też w lokalnych zespołach rhytm'n'bluesowych. W 1952 został członkiem bluesowego zespołu Little Waltera Jacobsa. Po ukończeniu szkoły średniej zaciągnął się do wojska, stacjonował m.in. we Francji. Grywał w orkiestrach wojskowych, wojskowe marsze miały stać się w przyszłości silną inspiracją dla jego muzyki.

Na początku lat 60. powrócił do Stanów Zjednoczonych, jednak ze względu na specyficzny styl gry nie mógł znaleźć pracy jako muzyk. W 1962 powrócił do Europy i zamieszkał w Szwecji. Nagrywał płyty, prowadził lokalne zespoły jazzowe, współpracował z Cecilem Taylorem. W 1964 Ayler znów zamieszkał w Stanach Zjednoczonych, w tym samym roku ukazał się jego przełomowy album Spiritual Unity, nagrany dla nowojorskiej wytwórni ESP. W tym czasie Ayler ostatecznie ukształtował swój freejazzowy styl, grając w trio z basistą Garym Peacockiem i perkusistą Sunnym Murrayem. Z trio Aylera współpracował w tym czasie trębacz Don Cherry (zastąpiony kilka lat później przez Dona Aylera).

W 1966 Ayler podpisał kontrakt ze znaną wytwórnią Impulse!. W drugiej połowie lat 60. nagrywał najczęściej z dwoma kontrabasami, co nadało jego muzyce twardsze, bardziej zdecydowane brzmienie. Pod koniec życia Ayler zarejestrował też kilka nowatorskich nagrań, inspirowanych rockiem i funkiem, wydanych pośmiertnie na płycie Holy Ghost. W 1967 przeżył pierwsze załamanie nerwowe. 5 listopada 1970 zniknął, dwadzieścia dni później jego ciało wyłowiono z rzeki East River w Nowym Jorku. Według oficjalnego śledztwa popełnił samobójstwo.

Wybrana dyskografia[edytuj | edytuj kod]

  • Something Different/The First Recordings (1963)
  • My Name Is Albert Ayler (1963)
  • Spirits (1964)
  • Goin' Home (1964)swi
  • Spiritual Unity (1964)
  • Ghosts (1965)
  • Bells (1965)
  • Spirits Rejoice (1965)
  • New York Eye and Ear Control (1966)
  • In Greenwich Village (1967)
  • Love Cry (1968)
  • New Grass (1969)
  • Music Is the Healing Force of the Universe (1969)
  • Prophecy (1976)
  • The Village Concerts (1978)
  • Swing Low Sweet Spiritual (1980)
  • Jesus (1981)
  • At Slug's Saloon (1982)
  • Albert Ayler (1991)
  • Live in Greenwich Village: The Complete Impulse Sessions(1998)
  • The Copenhagen Tapes (2002)
  • Holy Ghost (2004)

Przypisy

  1. Valerie Wilmer: As serious as your life: the story of the new jazz. L. Hill, 1980, s. 96. ISBN 9780882081137.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]