Aleksandria Eschate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Aleksandria Eschate położona na północ od Baktrii u wejścia do Kotliny Fergańskiej

Aleksandria Eschate (Aleksandria Kresowa, gr. Ἀλεξάνδρεια Εσχάτη, łac. Alexandria Ultima) – graniczna placówka założona przez Aleksandra Macedońskiego w sierpniu 329 r p.n.e. w trakcie jego podbojów w Azji Środkowej. Położona na terenie Sogdiany, w północnej części obecnego terytorium Tadżykistanu i znana pod dzisiaj obowiązującą nazwą Chudżand. W okresie od 1936 r. do 1991 r. nosiła nazwę Leninabad.

Aleksander Wielki założył miasto w południowo-zachodniej części Kotliny Fergańskiej, na południowym brzegu brzegu rzeki Jaksartes (dzisiejsza Syr-daria). Otoczył je sześciokilometrowym murem z cegieł, który według starożytnych autorów ukończony został w przeciągu dwudziestu dni. Jak w innych zakładanych przez siebie miastach, także w Aleksandrii Kresowej zdobywca macedoński osiedlił grupę weteranów wojennych.

Hellenistyczne centrum w Azji Środkowej[edytuj | edytuj kod]

Moneta z podobizną Eutydemosa króla Baktrii, 230-200 p.n.e.

Aleksandria Kresowa znajdowała się w odległości około 300 km na północ od Aleksandrii Kaukaskiej w Baktrii. Mieszkańcy miasta byli w ustawicznym konflikcie z lokalną ludnością Sogdiany. Po roku 250 p.n.e. miasto związane było z hellenistycznym królestwem w Baktrii, szczególnie w okresie gdy greko-baktriański król Eutydemos I wzmocnił kontrolę nad Sogdianą.

Kontakty z Chinami[edytuj | edytuj kod]

Aleksandria Eschate zlokalizowana była w odległości 400 km na zachód od Kotliny Kaszgarskiej (region Sinciang w dzisiejszych Chinach), w której osiedleni byli Indoeuropejczycy. Istnieje wiele poszlak wskazujących na to, iż ekspedycje greckie docierały aż do Kaszgaru. Według Strabona Grecy rozciągnęli swe terytoria aż do Zachodnich Chin. Pierwsze kontakty świata zachodniego z Chinami sięgają więc 200 p.n.e.

Potomkami Greków mogą być mieszkańcy Fergany, wspominani w chińskich dokumentach z okresu Dynastii Han (wyprawa Zhang Qiana około 130 p.n.e.). Jeśli przypuszczenia okazałyby się prawdziwe, mielibyśmy do czynienia z pierwszymi relacjami pomiędzy cywilizacją chińską i zurbanizowanym światem indoeuropejskim, które doprowadziły do powstania jedwabnego szlaku w I wieku p.n.e.

Według Kurcjusza potomkowie żołnierzy Macedończyka stale dbali o zachowywanie hellenistycznej kultury jeszcze w 30 p.n.e.

W literaturze[edytuj | edytuj kod]

W Aleksandrii Kresowej toczy się akcja dwóch powieści Alexander at the World's End Toma Holta oraz Horses of Heaven Gilliana Bradshawa. Niektóre wydarzenia opisane w książce Stevena Pressfielda pt. "Kampania Afgańska" mają miejsce w Aleksandrii nad Jaksartesem.