Archelaos I z Komany

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy arcykapłana w Komanie i męża Bereniki IV. Zobacz też: inne postacie o tym imieniu.

Archelaos I (gr. Αρχέλαος, Archélaos) (zm. 55 p.n.e.) – arcykapłan bogini (Enyo-Ma) w Komanie (pontyjskiej) od 63 p.n.e. do swej śmierci. Syn Archelaosa, wodza Mitrydatesa VI Eupatora Dionizosa, króla Pontu.

Rządy w Komanie[edytuj | edytuj kod]

W r. 63 p.n.e. Pompejusz Wielki, triumwir rzymski, uczynił Archelaosa arcykapłanem świątyni, bogatej i otaczanej wielką czcią, położonej w Komanie pontyjskiej. Przybytek był poświęcony małoazjatyckiej bogini Ma, identyfikowanej przez Rzymian z Belloną. Godność arcykapłana miała charakter władzy królewskiej.

Małżeństwo z Bereniką IV[edytuj | edytuj kod]

Po wygnaniu króla egipskiego Ptolemeusza XII Auletesa, Archelaos przybył do Egiptu, by ożenić się z jego córką Bereniką. Przekonał jej mieszkańców, że jest synem króla Pontu Mitrydatesa VI, krewnego Lagidów. Pod koniec r. 56 p.n.e. w Aleksandrii doszło do ślubu między nim a Bereniką IV. Archelaos sprawował u boku żony władzę nad Egiptem. Władza nie trwała długo. W r. 55 p.n.e. rzymski prokonsul Syrii i legat Pompejusza Aulus Gabiniusz postanowił przywrócić tron Ptolemeuszowi XII, podobno za kwotę 10 tys. talentów. Wyprawa wyruszyła s Syrii w marcu br. Pretekstem wojny było to, że Berenika i Archelaos rzekomo wspierali piratów grasujących w okolicach wybrzeża syryjskiego. Archelaos kazał kopać umocnienia i tworzyć obronę. W czasie kilku potyczek zginął. Marek Antoniusz polecił zwłoki ubrać w purpurowe szaty królewskie oraz pochować je. W innej wersji Archelaos został złapany przez Gabiniusza oraz zabity. Berenika IV, wdowa po Archelaosie, została stracona wraz jej stronnikami na rozkaz ojca Ptolemeusza XII Auletesa, który wstąpił ponownie na tron egipski. Majątki zabitych przeznaczył na pokrycie swych wierzytelności. Archelaos z pierwszą nieznaną z imienia żoną miał syna Archelaosa II, który objął po nim urząd arcykapłana w Komanie.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Appian z Aleksandrii, Historia rzymska (ks. XII. Wojny z Mitrydatesem, rozdz. 64, 114), t. II, przekł., oprac. i wstęp L. Piotrowicz, Ossolineum & De Agostini, Warszawa 2004, ISBN 83-04-04710-1.
  • Kasjusz Dion Kokcejan, Historia rzymska (ks. XXXIX rozdz. 57-58), t. I, przekł. i oprac. W. Madyda, wstęp I. Bieżuńska-Małowist, Ossolineum – Wydawnictwo PAN, Wrocław 1967.
  • Kwiatkowski B., Poczet faraonów. Życie. Legenda. Odkrycia, Wydawnictwo Iskry, Warszawa 2002, s. 933-935, ISBN 83-207-1677-2.


Poprzednik
brak
arcykapłan bogini (Enyo-Ma) w Komanie
63-55 p.n.e.
Następca
Archelaos II