Bąk bydlęcy

Bąk brązowy, Gez
Tabanus bovinus L.
Samica
Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	stawonogi
Gromada	owady
Podgromada	uskrzydlone
Rząd	muchówki
Rodzina	bąkowate
Rodzaj	bąk
Multimedia w Wikimedia Commons

Bąk bydlęcy (Tabanus bovinus) – gatunek owada z rodziny bąkowatych. Jest szeroko rozpowszechniony, występuje pospolicie w Europie, Azji, północnej Afryce. W Polsce jest dość pospolity.

Opis

Długość ciała 20-25 mm, na tułowiu żółte włoski. Oczy zielone, pierścienie na odwłoku są po bokach jasnobrązowe, zaś w środku posiadają skierowany do przodu słabo zaznaczony trójkąt.

Środowisko

Pastwiska, polany śródleśne.

Tryb życia

Latają z charakterystycznym, dość głośnym brzęczeniem. Samce odżywiają się głównie nektarem i pyłkiem kwiatów, samice natomiast krwią zwierząt, głównie bydła, ale również ludzi. Jedna samica jednorazowo pobiera ok. 0,2 ml krwi. Ma aparat gębowy typu kłującego, wraz ze śliną wprowadza w miejsce nakłucia substancje zapobiegające krzepnięciu krwi.

Rozmnażanie

Rozmnaża się od czerwca do sierpnia. Wkrótce po napiciu się krwi samica składa ciemne jaja na roślinach, głównie w pobliżu wody. Larwy bąka bydlęcego żyją na powierzchni ziemi, odżywiają się głównie drobnymi zwierzętami, które zabijają toksyną wytwarzaną w aparacie gębowym.

Szkodliwość

Ukłucia bąka bydlęcego są bolesne. U bydła w przypadku masowego występowania powodują ogólne osłabienie, spadek wagi i mleczności. Dla ludzi są niebezpieczne z tego względu, że są przenosicielami takich groźnych chorób, jak: tularemia, wąglik oraz pasożytów – świdrowców i nicieni.

Samiec

Gatunki podobne

Bąk brązowy, który jest nieco większy. Najłatwiej rozróżnić go po jednolicie brązowym kolorze oczu. Ponadto ma silniej zaznaczony trójkąt na odwłoku. Nie atakuje ludzi.

Bibliografia

1. Heiko Bellmann, Henryk Garbarczyk: Owady. Warszawa: Multico, 2007. ISBN 978-83-7073-418-3.
2. Cezary Gębicki, Jacek Szwedo: Owady Polski. Atlas i klucz. Krzeszowice: Wydawnictwo Kubajak, 2000. ISBN 83-87971-19-7.