Bangalore

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Bangalore
Bangalore
Państwo  Indie
Stan Karnataka
Powierzchnia 696,17 km²
Wysokość 920 m n.p.m.
Populacja (2011)
• liczba ludności

8 425 970
Nr kierunkowy +91-(0)80
Kod pocztowy 560 0xx
Tablice rejestracyjne KA-01; KA-02; KA-03; KA-04; KA-05; KA-41; KA-51; KA-53
Położenie na mapie Karnataki
Mapa lokalizacyjna Karnataki
Bangalore
Bangalore
Położenie na mapie Indii
Mapa lokalizacyjna Indii
Bangalore
Bangalore
Ziemia 13°37′00,01″N 77°55′59,98″E/13,616669 77,933328Na mapach: 13°37′00,01″N 77°55′59,98″E/13,616669 77,933328
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikipodróże Informacje turystyczne w Wikipodróżach

Bangalore (hindi बंगलूर, trb.: Bangalur, trl.: Baṁgalūr; kannada ಬೆಂಗಳೂರು; ang. Bangalore) – trzecie co do wielkości miasto i piąta aglomeracja w Indiach – 8,7 mln (2011) mieszkańców. Położenie miasta na płaskowyżu Dekan (950 m n.p.m.) zapewnia mu łagodny klimat, a leży w strefie tropikalnego klimatu sawann (klasyfikacja KöppenaAw)[1]. Miasto znajduje się czterysta km na zachód od Ćennai (Madrasu).

Obecnie Bangalore nazywane jest indyjską Doliną Krzemową. Swoją siedzibę ma tam między innymi Indian Institute of Science. Wiele międzynarodowych koncernów informatycznych i elektronicznych ma tutaj swoje oddziały (m.in. Sun Microsystems, IBM, Motorola, Oracle, Philips, Samsung Electronics, Texas Instruments, Intel, AMD, HP, Google, Nokia Siemens Networks, VMware – posiada centrum rozwojowe, w którym powstała m.in. usługa Google Finance).

Bangalore ma również przydomek miasta ogrodów, jednak wskutek dynamicznej rozbudowy miasto zatraciło część swojego dawnego wizerunku.

1 listopada 2006 r. władze stanu Karnataka podjęły decyzję o zmianie nazwy miasta z angielskiej Bangalore na nazwę języku kannada – Bengaḷūru.

W mieście znajduje się stacja kolejowa Bangalore City.

Historia[edytuj | edytuj kod]

\Założone w 1537 roku, należało do sułtanatu Bijapuru. W 1686 roku zdobyte przez mogolskiego cesarza Aurangzeba. 1759-1763 - stolica sułtanów Hajdara Alego i jego syna Tippu. W 1791 weszło pod panowanie Brytyjczyków, którzy w 1881 roku przekazali je pod rządy maharadży Mysore. Po wyzwoleniu w 1947 stało się częścią Indii.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Zabytki głównie wiążą się z dynastią założycieli Bengaluru Gowdami, panowaniem wojujących z Brytyjczykami Hjadera Ali i jego syna Tipu Sultana, nazywanego Tygrysem z Majsuru i ostatnią dynastia Bengaluru Wodejarami.

Miasto nazywane było miastem-ogrodem, szczególnie ze względu na sławne parki Lal Bagh i Park Cubbona. Trzecim znanym parkiem w mieście jest Kensington Gardens.

Warto obejrzeć:

  • Pałac Letni Tipo Sultana. Ozdobiona balkonami, filarami i łukami drewniana dwukondygnacyjna konstrukcja, której budowę zakończono w 1799. Pałac stanowi replikę pałacu z Dariya Daulat Bagh z Śrivangapattanu. Przebywający tu w lecie sułtan nazywał pałac "Raśk-e-Dźannat – Zazdrość niebios. Dziś we wnętrzu budynku mimo jego zrujnowania – zniszczone malowane dekoracje - można zapoznać się z życiem i wojennymi czynami Tipu Sultana i jego ojca Haidera Ali.
  • Lal Bagh – Lalbagh, założony przez Hajdara Alego w 1760 roku jeden z najbogatszych ogrodów botanicznych Indii; powstały z inspiracji ogrodami Mogołów i francuskich ogrodów w Puducćeri, rozbudowany przez syna Hajdera, sułatana Tipu, który sprowadził dla ogrodu rośliny z Persji, z Kabulu, Turcji, Mauritius; w latach 70. XIX wieku ogród wzbogacono o okazy przywiezione przez Johna Camerona z londyńskiego Kew Gartens; J. Cameron zlecił też budowę wzorowanej na londyńskim Pałacu Kryształowym szklarni dla wystaw ogrodniczych; obecnie odbywa się tu doroczna wystawa kwiatów; atrakcją jest Kwietny Zegar.
  • Park Cubbona, założony w 1864 przez inżyniera z Majsuru Richarda Sankeya, nazwany od nazwiska brytyjskiego gubernatora Majsuru; w parku liczne posągi , m.in. XIX-wieczego władcy Ćamaradźendry Wodejara 1868-1894, królowej Wiktorii, króla Edwarda VII; w środku parku w czerwonym klasycystycznym budynku Sheshadri Iyar Memorial – mieści się biblioteka publiczna. W pobliżu parku założone w 1866 , w czerwonym klasycystycznym budynku z korynckimi kolumnami Muzeum Rządowe, w którym można zobaczyć rzeźby ze świątyń ze stanów Bihar, Madhya Pradesh - z Khadźuraho - najstarsze z nich z z X wieku, posągi Buddy ze szkoły Gandhara z IV-V wieku, sztukę królestwa Hojśalów i Widźjanagaru – z X-XIX wieku:Belur i Halebid i znaleziska sprzed pięciu tysięcy lat z Mohedźo Daro; w galerii im. XX -wiecznego malarza, działającego pod mecenatem dynastii Wodajarów z Majsuru K. Ventakappy obrazy jego autorstwa i ze szkoły majsurkiej
  • Świątynię Gawi Gangadhareśwara – zbudowaną w grocie w Gawipuram w XVI wieku przez Kempe Gawdę, jedną z najstarszych świątyń w Bangalore; wg legendy jej fundator wyraził w tej formie wdzięczność za uwolnienie z niewoli u Rama Radźi. Świątynia wyróżnia się granitowymi filarami, dwa z nich podtrzymują tarcze z wizerunkami Słońca i Księżyca, a na dwóch innych widać figurę byka Nandi i trójząb. W święto Makar Sankranti wierni są świadkami, jak wieczorne słońce przechodzi między rogami byka Nandi i rzuca blask na lingę w głębi groty.
  • Świątynię Byka – Bugle Hill zbudowaną przez Kempe Gowdę, wasala królestwa Widźjanagaru w tysiac piećset czterdziestym tzrecim; charakterystycnzy dla świątyni jest ogromny posąg byka Nandi, nacierany przez wiernych mleczkiem kokosowym
  • umiejscowiony obok Letniego Pałacu Tipu meczet, Dżama Masdźit, zbudowany w kształcie litery U
  • obok Parku Cubbona aleja Vidhana Vidhi, przy której mieszczą się budynki władz stanowych i Sądu Najwyższego Karnataki; Vidhana Soudha to budowla zbudowana z granitu i porfiru w 1956roku, po przekazaniu władzy rządowi tylko co utworzonego stanu Karnataka - wg projektu ówczesnego premiera stanu Kengaal Hanumathaiaha; budynek zbudowano w stylu neodrawidyjskim, z kopułą zwieńczoną symbolem Indii - czterema lwimi głowami z kolumny Aśoki, – w budynku tym mieści się parlament stanu i kancelaria rządu; w pobliżu w dwukondygnacyjnym czerwonym budynku z monumentalnymi kolumnami znajduje się Attara Kaćeri; w tym budynku kiedyś mieściła się administracja regionu, dziś mieści się Sąd Najwyższy; w korytarzu znajduje się portret sir Marka Cubbona oseimset tzrydzieści cztery sześ jeden gubernatora prowincji Majsur, na tyłach budynku jego posąg na koniu
  • umiejscowioną koło Lal Bagh świątynia Ganeśa – Śri Dodda Ganapathi – z posągiem Ganeśa co cztery lata odtwarzanym ze stu kg masła
  • zlokalizowaną w pobliżu Letniego Pałacu Tipo świątynię Wenkataramanaswamiego; wybudowana w początkach XVIII wieku przez radżów z dynastii Wodejarów w 1799 – 1950. Gopura z 1978 XX wieku, na północ od niej ruiny fortu, który uległ zniszczeniu podczas wojny między Brytyjczykami a królestwem Majsuru
  • Pałac Bangalurski – zbudowany w osiemset osiemdziesiatym roku za milion rupii, wg wzoru zamku Windsor, z charakterystycznymi dla niego wieżami i blankami; po 1949 z powodu sporu o własność – między rządem a dynastią Wodejarów obrócił się w ruinę, aktualnie to odrestaurowana własność Wodejarów, wynajmowana jako tło do podukcji filmó i na przyjęcia weselne

Katedrę świętego Marka – klasycystyczny budynek, którego budowę ukończono w osiemset dwunasty; katedrę konsekrował - cztery lata pożniej- biskup Kalkuty

  • ruiny zbudowanej przez sułtana Tippu fortecy Nandidrug (na wzgórzu 1370 m)
  • fortecę zbudowana w 1573 roku, przekształcona przez Haidara Alego, umocniona przez Tippu, zniszczona częściowo przez Brytyjczyków
  • niedaleko Bangalore, w Lepakszi (kiedyś Kurmaśqaila) - nieskończona świątynia Virabhadry, wzniesiona w 1530 roku ku czci Śiwie; w niej wiele rzeźbionych kolumn i fresków z XVI wieku i posąg byka Nandina z czasów dynastii Widźajanagar.

Szkolnictwo wyższe[edytuj | edytuj kod]

  • Uniwersytet Bangalore (od 1964 r.)
  • Indyjski Instytut Naukowy (zał. w 1909)
  • Międzynarodowy Instytut Technologii Informatycznych
  • Centrum Zaawansowanych Badań Naukowych im. Jawaharlala Nehru
  • Krajowy Instytut Psychiatrii i Neurologii
  • Krajowa Szkoła Prawnicza Uniwersytetu Indyjskiego (zał. w 1987)

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Federic Louis, Słownik cywilizacji indyjskiej, Książnica, Katowice 1998

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

  1. Köppen classification (ang.). [dostęp 22-11-2014].