Podział administracyjny Indii
Indie |
|
Ten artykuł jest częścią serii: |
Indie są parlamentarną republiką związkową dzielącą się na 28 stanów i 7 terytoriów (6 terytoriów związkowych i jedno narodowe terytorium stołeczne). Stany i terytoria dzielą się następnie na dystrykty, których w 2011 roku było 640[1].
Stany posiadają własne organy ustawodawcze i wykonawcze. Na czele władz stanowych stoi gubernator, który jest mianowany przez prezydenta Indii na pięcioletnią kadencję. Gubernator mianuje stanowy rząd z premierem na czele, spośród partii, która wygrała wybory. Stany posiadają 1- lub 2-izbowe parlamenty. Izba niższa stanowego parlamentu zwana jest vidhan sabha i, według indyjskiego prawa, może składać się od 60 do 500 posłów. Wybierana jest ona w wyborach powszechnych na 5 lat. Izba wyższa parlamentu zwana jest vidhan parishad i wybierana jest na sześcioletnie kadencje, z tym, że co 2 lata wymieniana jest trzecia część składu izby. Parlamentom stanowym podlegają wszelkie sprawy z wyjątkiem polityki zagranicznej, obrony, handlu zagranicznego i obywatelstwa (zastrzeżone dla parlamentu związkowego Indii)[2][3].
Terytoriami związkowymi oraz narodowym terytorium stołecznym zarządzają przedstawiciele rządu Indii – komisarze lub administratorzy. Niektóre z terytoriów posiadają własne parlamenty i rządy, lecz mają one znacznie ograniczone uprawnienia, mniejsze terytoria nie posiadają tych organów władzy. W terytoriach obowiązują prawa związkowe.
W poszczególnych stanach i terytoriach poza ogólnoindyjskimi językami oficjalnymi, czyli hindi i angielskim, mogą obowiązywać dodatkowe języki oficjalne.
Spis treści |
Stany i terytoria[edytuj]
Stany Indii (ang. state, hindi प्रांत – prant[4]) są znacznie zróżnicowane. Największe z nich pod względem liczby ludności są największymi jednostkami administracyjnymi świata – wśród dziesięciu najludniejszych jednostek administracyjnych świata pięć to właśnie stany Indii. (Uttar Pradesh z ludnością liczącą niemal 200 mln jest na pierwszym miejscu w tym rankingu, Maharashtra zajmuje miejsce trzecie, Bihar szóste, Bengal Zachodni siódme, a Andhra Pradesh ósme)[5].
Pod względem powierzchni największe z indyjskich stanów dorównują krajom europejskim (np. największy ze stanów, Radżastan jest większy od Polski). Najmniejsze stany nie przekraczają zaś kilku tysięcy km² powierzchni.
Terytoria (ang. territory, hindi केन्द्रीय सरकार – kendrija sarkar) są mniej zróżnicowane od stanów – pod względem powierzchni nie przekraczają kilku tysięcy km², a pod względem ludności nie przekraczają 1,25 mln osób (wyjątkiem jest Delhi liczące ponad 16 mln mieszkańców).
W poniższym zestawieniu nazwy jednostek administracyjnych podano w wersji polskiej (jeżeli istnieje polski egzonim), wersji angielskiej (ang.), wersji hindi (w zapisie oryginalnym, w polskiej transkrypcji – trb. i w transliteracji – trl.) oraz w językach stanowych. W podobny sposób podano nazwy stolic.
Stany[edytuj]
- Andhra Pradesh
- nazwa polska: brak[6]
- nazwa angielska: Andhra Pradesh
- nazwa hindi: आंध्र प्रदेश[7] (trb.: Andhra Pradeś, trl.: Āṁdhra Pradeś)[4]
- nazwa telugu: ఆంధ్ర ప్రదేశ్ [7]
- nazwa urdu: آندھرا پردیش[7]
- stolica: Hajdarabad (pol.)[6], Hyderabad (ang.), हैदराबाद (hindi – trb.: Hajdarabad, trl.: Haidarābād), హైదరాబాదు (telugu), حیدر آباد (urdu)[7]
- liczba dystryktów: 23[1]
- ludność: 84 665 533 (2011)[8]
- obszar: 276 814 km²
- Arunachal Pradesh
- nazwa polska: brak[6]
- nazwa angielska: Arunachal Pradesh
- nazwa hindi: अरुणाचल प्रदेश[7] (trb.: Arunaćal Pradeś , trl.: Aruṇācal Pradeś)[4]
- stolica: Itanagar (ang.), ईटानगर (hindi – trb.: Itanagar, trl.: Īṭānagar)[7] – brak nazwy polskiej[6]
- liczba dystryktów: 16[1]
- ludność: 1 382 611 (2011)[8]
- obszar: 83 578 km²
- Asam
- nazwa polska: Asam[6]
- nazwa angielska: Assam
- nazwa hindi: असम[7] (trb.: Asam, trl.: Asam)[6]
- nazwa assamska: অসম[7] (trb.: Asam, trl.: Osam)[6]
- stolica: Dispur (ang.), दिसपुर (hindi – trb.: Dispur, trl.: Dispur), দিসপুর (assamski)[7] – brak nazwy polskiej[6]
- liczba dystryktów: 27[1]
- ludność: 31 169 272 (2011)[8]
- obszar: 78 523 km²
- Bengal Zachodni
- nazwa polska: Bengal Zachodni[6]
- nazwa angielska: West Bengal
- nazwa hindi: पश्चिम बंगाल[7] (trb.: Paśćim Bangal, trl.: Paścim Baṁgāl)[6]
- nazwa bengalska: পশ্চিম বঙ্গ[7] (trb.: Paśćim Bongo, trl.: Paścim Baṅga)[6]
- stolica: Kolkata (Kalkuta) (pol.)[6], Kolkata (ang.), कोलकाता (hindi – trb.: Kolkata, trl.: Kolkātā), কলকাতা (bengalski)[7]
- liczba dystryktów: 19[1]
- ludność: 91 347 736 (2011)[8]
- obszar: 87 853 km²
- Bihar
- Chhattisgarh
- Dżammu i Kaszmir
- nazwa polska: Dżammu i Kaszmir[6]
- nazwa angielska: Jammu and Kashmir
- nazwa hindi: जम्मू और कश्मीर [7] (trb.: Dźammu aur Kaśmir, trl.: Jammū aur Kaśmīr)[6]
- nazwa kaszmirska: جۄم تٕ کٔشېر[7]
- nazwa urdu: جموں و کشمیر[7] (trb.: Dźammun wa Kaśmir, trl.:Jammūn va Kaśmīr)[6]
- stolica: Śrinagar (pol.)[6], Srinagar (ang.), श्रीनगर (hindi – trb.: Śrinagar, trl.: Śrīnagar), سِرېنَگَر (kaszmirski), سرینگر (urdu)[7]; Dżammu (pol.)[6], Jammu (ang.), जम्मू (hindi – trb.: Dźammu, trl.: Jammū), جۄم (kaszmirski), جموں (urdu)[7] – stan posiada dwie stolice
- liczba dystryktów: 22[1]
- ludność: 12 548 926 (2011)[8]
- obszar: 101 387 km²
- Goa
- nazwa polska: Goa[6]
- nazwa angielska: Goa
- nazwa hindi: गोवा [7] (trb.: Gowa, trl.: Govā)[6]
- nazwa konkani: गोंय[7] (trb.: Gonja, trl.: Goṁya)[6]
- stolica: Panaji (ang.), पणजी (hindi – trb.: Panadźi, trl.: Paṇajī), पणजी (konkani)[7] – brak nazwy polskiej[6]
- liczba dystryktów: 2[1]
- ludność: 1 457 723 (2011)[8]
- obszar: 3702 km²
- Gudźarat
- nazwa polska: Gudźarat[6]
- nazwa angielska: Gujarat
- nazwa hindi: गुजरात[7] (trb.: Gudźarat, trl.: Gujarāt)[6]
- nazwa gudźarati: ગુજરાત[7] (trb.: Gudźarat, trl.: Gujarāt)[6]
- stolica: Gandhinagar (ang.), गांधीनगर (hindi – trb.: Gandhinagar, trl.: Gāṃdhīnagar), ગાંધીનગર (gudźarati)[7] – brak nazwy polskiej[6]
- liczba dystryktów: 26[1]
- ludność: 60 383 628 (2011)[8]
- obszar: 195 984 km²
- Haryana
- Himachal Pradesh
- Jharkhand
- Karnataka
- nazwa polska: Karnataka[6]
- nazwa angielska: Karnataka
- nazwa hindi: कर्नाटक[7] (trb.: Karnataka, trl.: Karṇāṭaka)[6]
- nazwa kannada: ಕರ್ನಾಟಕ[7] (trb.: Karnataka, trl.: Karṇāṭaka)[6]
- stolica: Bangalore (ang.), बंगलूर (hindi – trb.: Bangalur, trl.: Baṁgalūr), ಬೆಂಗಳೂರು (kannada)[7] – brak nazwy polskiej[6]
- liczba dystryktów: 30[1]
- ludność: 61 130 704 (2011)[8]
- obszar: 191 773 km²
- Kerala
- nazwa polska: Kerala[6]
- nazwa angielska: Kerala
- nazwa hindi: केरल[7] (trb.: Kerala, trl.: Kerala)[6]
- nazwa malajalam: കേരളം[7] (trb.: Keralam, trl.: Kēraḷaṁ)[6]
- stolica: Thiruvananthapuram (ang.), तिरुवनंतपुरम (hindi – trb.: Tiruwanantapuram, trl.: Tiruvanaṁtapuram), തിരുവനന്തപുരം (malajalam)[7] – brak nazwy polskiej[6]
- liczba dystryktów: 14[1]
- ludność: 33 387 677 (2011)[8]
- obszar: 38 864 km²
- Madhya Pradesh
- Maharasztra
- nazwa polska: Maharasztra[6]
- nazwa angielska: Maharashtra
- nazwa hindi: महाराष्ट्र[7] (trb.: Maharasztra, trl.: Mahārāṣṭra)[6]
- nazwa marathi: महाराष्ट्र[7] (trb.: Maharasztra, trl.: Mahārāṣṭra)[6]
- stolica: Mumbaj (Bombaj) (pol.)[6], Mumbai (ang.), मुंबई (hindi – trb.: Mumbaj, trl.: Muṁbaī), मुंबई (marathi)[7]
- liczba dystryktów: 35[1]
- ludność: 112 372 972 (2011)[8]
- obszar: 307 762 km²
- Manipur
- nazwa polska: Manipur[6]
- nazwa angielska: Manipur
- nazwa hindi: मणिपुर[7] (trb.: Manipur, trl.: Maṇipur)[6]
- nazwa manipuri: মনিপুর[7] (trb.: Manipur, trl.: Manipur)[6]
- stolica: Imphal (ang.), इम्फाल (hindi – trb.: Imphal, trl.: Iṁphāl), ঈম্ফাল্ (manipuri)[7] – brak nazwy polskiej[6]
- liczba dystryktów: 9[1]
- ludność: 2 721 756 (2011)[8]
- obszar: 22 356 km²
- Meghalaya
- Mizoram
- Nagaland
- Orisa
- nazwa polska: Orisa[6]
- nazwa angielska: Odisha (do 2011 Orissa)
- nazwa hindi: ओड़िशा[9] (trb.: Oriśa, trl.: Oṛīśā)[6]
- nazwa orija: ଓଡ଼ିଶା[7] (trb.: Oriśa, trl.: Oṛīśā)[6]
- stolica: Bhubaneswar (ang.), भुवनेश्वर (hindi – trb.: Bhubaneśwar, trl.: Bhuvaneśvar), ଭୁବନେଶ୍ବର (orija)[7] – brak nazwy polskiej[6]
- liczba dystryktów: 30[1]
- ludność: 41 947 358 (2011)[8]
- obszar: 155 782 km²
- Pendżab
- nazwa polska: Pendżab[6]
- nazwa angielska: Punjab
- nazwa hindi: पंजाब [7] (trb.: Pańdźab, trl.: Paṁjāb)[6]
- nazwa pendżabska: ਪੰਜਾਬ[7] (trb.: Pańdźab, trl.: Paṁjāb)[6]
- stolica: Czandigarh (pol.)[6]; Chandigarh (ang.), चंडीगढ़ (hindi – trb.: Ćandigarh, trl.: Caṁḍīgaṛh), ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ (pendżabski)[7]
- liczba dystryktów: 20[1]
- ludność: 27 704 236 (2011)[8]
- obszar: 50 362 km²
- Radżastan
- Sikkim
- nazwa polska: brak[6]
- nazwa angielska: Sikkim
- nazwa hindi: सिक्किम[7] (trb.: Sikkim, trl.: Sikkim)
- nazwa nepalska: सिक्किम[7] (trb.: Sikkim, trl.: Sikkim)
- stolica: Gangtok (ang.), गंगटोक (hindi – trb.: Gangtok, trl.: Gāṁgtok), गान्तोक (nepalski)[7] – brak nazwy polskiej[6]
- liczba dystryktów: 4[1]
- ludność: 607 688 (2011)[8]
- obszar: 7299 km²
- Tamil Nadu
- nazwa polska: brak[6]
- nazwa angielska: Tamil Nadu
- nazwa hindi: तमिलनाड[7] (trb.: Tamilnad, trl.: Tamilnād)[4]
- nazwa tamilska: தமிழ் நாடு[7]
- stolica: Ćennaj (Madras) (pol.)[6], Chennai (ang.), चेन्नई (hindi – trb.: Ćennaj, trl.: Cennai), சென்னை (tamilski)[7]
- liczba dystryktów: 32[1]
- ludność: 72 138 958 (2011)[8]
- obszar: 130 069 km²
- Tripura
- nazwa polska: Tripura[6]
- nazwa angielska: Tripura
- nazwa hindi: त्रिपुरा[7] (trb.: Tripura, trl.: Tripurā)[6]
- nazwa bengalska: ত্রিপুরা[7] (trb.: Tripura, trl.: Tripurā)[6]
- stolica: Agartala (ang.), अगरतला (hindi – trb.: Agartala, trl.: Agartalā), আগরতলা (bengalski)[7] – brak nazwy polskiej[6]
- liczba dystryktów: 4[1]
- ludność: 3 671 032 (2011)[8]
- obszar: 10 477 km²
- Uttarakhand
- nazwa polska: brak[6]
- nazwa angielska: Uttarakhand (do 2007 Uttaranchal)
- nazwa hindi: उत्तराखंड[7] (trb.: Uttarakhand, trl.: Uttarākhaṁḍ)
- stolica: Dehradun (ang.), देहरादून (hindi – trb.: Dehradun, trl.: Dehrādūn)[7] – brak nazwy polskiej[6]
- liczba dystryktów: 13[1]
- ludność: 10 116 752 (2011)[8]
- obszar: 51 125 km²
- Uttar Pradesh
Terytoria związkowe[edytuj]
- Andamany i Nikobary
- nazwa polska: Andamany i Nikobary[6]
- nazwa angielska: Andaman and Nicobar Islands
- nazwa hindi: अंडमान और निकोबार द्वीपसमूह[7] (trb.: Andaman aur Nikobar Dwip-samuh, trl.: Aṁḍamān aur Nikobār Dvīp-samūh)[6]
- stolica: Port Blair (pol.)[6], Port Blair (ang.), पोर्ट ब्लेयर (hindi – trb.: Port Blejar, trl.: Porṭ Bleyar)[7]
- liczba dystryktów: 3[1]
- ludność: 379 944 (2011)[8]
- obszar: 8293 km²
- Czandigarh
- nazwa polska: Czandigarh[6]
- nazwa angielska: Chandigarh
- nazwa hindi: चंडीगढ़[7] (trb.: Ćandigarh, trl.: Caṁḍīgaṛh)[6]
- nazwa pendżabska: ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ[7] (trb.: Ćandigarh, trl.: Caṁḍīgaṛh)[6]
- stolica: Czandigarh (pol.)[6]; Chandigarh (ang.), चंडीगढ़ (hindi – trb.: Ćandigarh, trl.: Caṁḍīgaṛh), ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ (pendżabski)[7]
- liczba dystryktów: 1[1]
- ludność: 1 054 686 (2011)[8]
- obszar: 114 km²
- Dadra i Nagarhaweli
- nazwa polska: Dadra i Nagarhaweli[6]
- nazwa angielska: Dadra and Nagar Haveli
- nazwa hindi: दादर और नगर हवेली[7] (trb.: Dadra aur Nagar Haweli, trl.: Dādrā aur Nagar Havelī)[6]
- nazwa gudźarati: દાદરા અને નગર હવેલી[7] (trb.: Dadra ane Nagar Haweli, trl.: Dādrā ane Nagar Havelī)[6]
- stolica: Silvassa (ang.), सिलवासा (hindi – trb.: Silwasa, trl.: Silvāsā), સિલવાસા (gudźarati)[7] – brak nazwy polskiej[6]
- liczba dystryktów: 1[1]
- ludność: 342 853 (2011)[8]
- obszar: 491 km²
- Daman i Diu
- nazwa polska: Daman i Diu[6]
- nazwa angielska: Daman and Diu
- nazwa hindi: दमन और दीव[7] (trb.: Daman aur Diw, trl.: Damaṇ aur Dīv)[6]
- nazwa gudźarati: દમણ અને દીવ[7] (trb.: Daman ane Diw, trl.: Damaṇ ane Dīv)[6]
- stolica: Daman (ang.), दमन (hindi – trb.: Daman, trl.: Daman), દમણ (gudźarati)[7] – brak nazwy polskiej[6]
- liczba dystryktów: 2[1]
- ludność: 242 911 (2011)[8]
- obszar: 110 km²
- Lakszadiwy
- nazwa polska: Lakszadiwy[6]
- nazwa angielska: Lakshadweep
- nazwa hindi: लक्षद्वीप[7] (trb.: Lakszadwip, trl.: Lakṣadvīp)[6]
- nazwa malajalam: ലക്ഷദ്വീപ്[7]
- stolica: Kavaratti (ang.), कवरत्ती (hindi – trb.: Kawaratti, trl.: Kavāratti), കവരത്തി (malajalam)[7] – brak nazwy polskiej[6]
- liczba dystryktów: 1[1]
- ludność: 64 429 (2011)[8]
- obszar: 32 km²
- Puducherry
- nazwa polska: brak[6]
- nazwa angielska: Puducherry (do 2006 Pondicherry)
- nazwa hindi: पुडुचेरी [7] (trb.: Puduććeri, trl.: Puducceri)[4]
- nazwa tamilska: புதுச்சேரி[7]
- nazwa francuska: Pondichéry
- stolica: Puducherry (ang.), पुडुचेरी (hindi – trb.: Puduććeri, trl.: Puducceri), புதுச்சேரி (tamilski), Pondichéry (francuski)[7] – brak nazwy polskiej[6]
- liczba dystryktów: 4[1]
- ludność: 1 244 464 (2011)[8]
- obszar: 492 km²
Narodowe terytorium stołeczne[edytuj]
- Delhi
- nazwa polska: Delhi, Terytorium Stołeczne Delhi[6]
- nazwa angielska: Delhi, National Capital Territory of Delhi
- nazwa hindi: दिल्ली[7], राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली (trb.: Dilli, trl.: Dillī; trb. Rasztrij Radźdhani Kszetr Dilli, trl. Rāṣṭrīy Rājadhānī Kṣetr Dillī)[6]
- nazwa pendżabska: ਦਿੱਲੀ[7] (trb.: Dilli, trl.: Dillī)[6]
- nazwa urdu: دہلی [7] (trb.: Dilli, trl.: Dillī)[6]
- stolica: Delhi (pol.)[6]; Delhi (ang.), दिल्ली (hindi – trb.: Dilli, trl.: Dillī), ਦਿੱਲੀ (pendżabski – trb.: Dilli, trl.: Dillī), دہلی (urdu – trb.: Dilli, trl.: Dillī)[7]
- liczba dystryktów: 9[1]
- ludność: 16 753 235 (2011)[8]
- obszar: 1485 km²
(Zobacz też: Narodowy Region Stołeczny Delhi)
Dystrykty[edytuj]
Dystrykty są jednostkami administracyjnymi drugiego rzędu. Każdy stan i terytorium Indii składa się z dystryktów, których liczba jest zróżnicowana. Z tylko jednego dystryktu składają się terytoria Czandigarh, Dadra i Nagarhaweli i Lakszadiwy. Najwięcej dystryktów (71) wchodzi w skład stanu Uttar Pradesh.
Dystrykty są silnie zróżnicowane pod względem powierzchni i liczby ludności. Najwięcej osób zamieszkuje dystrykt Delhi (w 2001 roku 13 782 976 osób), a najmniej dystrykt Yanam leżący w terytorium Puducherry (w 2001 roku 31 362). Największy obszar zajmuje natomiast dystrykt Leh znajdujący się w stanie Dżammu i Kaszmir (82 665 km²), a najmniejszy dystrykt Mahé leżący w terytorium Puducherry (9 km²). Dystrykt Leh jest również najrzadziej zamieszkanym dystryktem (1,4 os./km²), największa gęstość zaludnienia występuje natomiast w dystrykcie Mumbaj w stanie Maharashtra (48 215 os./km²).
Historia[edytuj]
Okres przed uzyskaniem niepodległości[edytuj]
Indie Brytyjskie w okresie kolonialnym obejmowały obszary dzisiejszych Indii, Pakistanu, Bangladeszu, Bhutanu i Birmy (Birma została administracyjnie odłączona od Indii w 1937). Poza obszarem Indii Brytyjskich znajdowały się obszary Indii Francuskich (5 niewielkich enklaw: Puducherry, Chandernagore, Yanam, Karikal i Mahé) oraz Indii Portugalskich (obszar Goa oraz 4 enklaw: Diu, Daman, Dadra, Nagarhaweli)[1].
Indie w owym czasie podzielone były na prowincje administrowane bezpośrednio przez władze brytyjskie i księstwa rządzone przez lokalnych władców, pozostające pod brytyjskim protektoratem. Prowincji było sześć, lecz przed samym uzyskaniem niepodległości liczba ta została zwiększona do 17. Księstw (stanów, państw) było ponad 500 – największym był Hyderabad zamieszkany przez ponad 10 mln osób, a najmniejsze księstwa obejmowały obszar zaledwie kilkudziesięciu km²[1].
Indie niepodległe[edytuj]
Podział w latach 1947-1956[edytuj]
Po uzyskaniu niepodległości w 1947 roku Indie już w dzisiejszych granicach, podzielone zostały na stany (reforma zakończyła się w 1950 roku). Utworzonych zostało wtedy 29 stanów pogrupowanych w stany typu A, B, C i D. Poszczególny typ stanów posiadał różny typ władzy. Stany typu A (Asam, Bengal Zachodni, Bihar, Bombaj, Madhya Pradesh, Madras, Orisa, Pendżab i United Provinces (Uttar Pradesh)) miały własne wybieralne parlamenty i rządzone były przez rządy powoływane przez te parlamenty. Stany typu B (Dżammu i Kaszmir, Hyderabad, Madhya Bharat, Mysore, Patiala and East Punjab States Union (PEPSU), Radżastan, Saurashtra, Travancore-Cochin oraz Vindhya Pradesh) rządzone były przez radżpramuków (rodzaj tytularnego księcia). Stany typu C (Ajmer, Bhopal, Bilaspur, Cooch-Behar, Coorg, Delhi, Himachal Pradesh, Kutch, Manipur i Tripura) zarządzane były przez komisarza powoływanego przez władze centralne kraju. Stanem typu D były tylko Andamany i Nikobary, będące specjalnym terytorium[10].
W 1953 roku został utworzony stan typu A Andhra (wydzielony z Madrasu), w 1954 stan Bilaspur włączony został do Himachal Pradeshu, a w 1956 roku do Indii włączone zostały Indie Francuskie jako osobne terytorium pod nazwą Pondicherry (jedna z pięciu części Indii Francuskich, Chandernagore, przyłączona została do Indii już w roku 1950, a w roku 1954 wcielona została do stanu Bengal Zachodni)[11].
Reforma z 1956 roku[edytuj]
1 listopada 1956 roku weszła w życie reforma administracyjna. Zlikwidowane zostały stany typu A, B, C i D, a w zamian kraj podzielono na stany i terytoria związkowe. Obszary stanów zostały zmienione tak, aby pokrywały się z granicami etniczno-językowymi. Powstało 12 stanów (Asam, Bengal Zachodni, Bihar, Bombaj, Kerala, Madhya Pradesh, Madras, Mysore, Orisa, Pendżab, Radżastan i Uttar Pradesh) i 6 terytoriów związkowych (Delhi, Himachal Pradesh, Manipur, Tripura, Andamany i Nikobary oraz Lakkadiwy, Minicoy i Amindiwy)[12].
Zmiany po 1956 roku[edytuj]
Po reformie z 1956 roku liczba stanów i terytoriów nadal ulegała zmianom[11]:
- w 1957 roku z Asamu wydzielono terytorium Naga Hills-Tuensang Area
- w 1960 roku stan Bombaj został podzielony na stany Maharashtra i Gujarat
- w 1961 roku Indie Portugalskie zostały zaanektowane przez Indie jako dwa nowe terytoria: Dadra i Nagarhaweli oraz Goa, Daman i Diu
- w 1963 roku terytorium Naga Hills-Tuensang Area zostało przekształcone w stan Nagaland
- w 1966 roku stan Pendżab został podzielony na stan Hariana, stan Pendżab i terytorium związkowe Czandigarh (część stanu została również włączona do Himachal Pradeshu
- w 1968 roku zmieniono nazwę stanu Madras na Tamil Nadu
- w 1971 roku zmieniono status Himachal Pradeshu z terytorium związkowego na stan
- w 1972 roku wydzielono ze stanu Asam stan Meghalaya, terytorium związkowe Mizoram oraz terytorium związkowe Arunachal Pradesh; zmieniono również status dwóch terytoriów związkowych (Manipuru i Tripury) na stany
- w 1973 roku zmieniono nazwę stanu Mysore na Karnataka oraz nazwę terytorium związkowego Lakkadiwy, Minicoy i Amindiwy na Lakszadiwy
- w 1975 roku Sikkim został włączony do Indii jako stan
- w 1986 roku zmieniono status Mizoramu z terytorium związkowego na stan
- w 1987 roku zmieniono status Arunachal Pradeshu z terytorium związkowego na stan oraz podzielono terytorium związkowe Goa, Daman i Diu na stan Goa i terytorium związkowe Daman i Diu
- w 1991 roku zmieniono status Delhi z terytorium związkowego na narodowe terytorium stołeczne
- w 2000 roku ze stanu Madhya Pradesh wydzielono stan Chhattisgarh; ze stanu Uttar Pradesh wydzielono stan Uttaranchal; ze stanu Bihar wydzielono stan Jharkhand
- w 2006 zmieniono nazwę terytorium Pondicherry na Puducherry
- w 2007 zmieniono nazwę stanu Uttaranchal na Uttarakhand
- w 2011 zmieniono angielską nazwę stanu Orissa na Odisha
Obecnie Indie dzielą się na 28 stanów i 7 terytoriów.
Przyszłe zmiany[edytuj]
W Indiach żywe są ruchy separatystyczne dążące do utworzenia nowych stanów. Regiony dążące do utworzenia nowych stanów[11]:
- Bodloand ze stanu Asam (obecnie istnieje region autonomiczny o nazwie Bodoland Territorial Areas District)
- Bundelkhand ze stanów Uttar Pradesh i Madhya Pradesh
- Delhi – nowy stan miałby powstać z podziału obecnego narodowego terytorium stołecznego na stan Delhi i narodowe terytorium stołeczne Nowe Delhi liczące ok. 43 km²
- Gorkhaland ze stanu Bengal Zachodni
- Harit Pradesh ze stanu Uttar Pradesh
- Kodagu ze stanu Karnataka
- Telengana ze stanu Andhra Pradesh
- Vidarbha ze stanu Maharashtra
- Vindhyanchal ze stanu Madhya Pradesh
Znaczenie nazw stanów i terytoriów[edytuj]
- Andamany i Nikobary: od nazw dwóch archipelagów tworzących terytorium; Andaman – zniekształcenie sanskryckiej nazwy Hanuman (nazwa mitycznego króla małp), Nikobar – w sanskrycie kraj nagich[11]
- Andhra Pradesh: kraj Telugów (pradesh w hindi to kraina, a andhramu w telugu to nazwa własna narodu, czyli Telugu)[11]
- Arunachal Pradesh: z hindi kraj gór porannego światła (pradesh – kraj, aruna – świt, chal – góry)[11]
- Asam: od nazwy plemienia Ahom[11]
- Bengal Zachodni: od nazwy narodu[11]
- Bihar: klasztor (od sanskryckiego vihara – dosł. schronienie, azyl)[11]
- Chhattisgarh: 36 fortów (w hindi chhattis – 36, garh – fort)[11]
- Czandigarh: Czandi – nazwa bogini, garh – fort (w hindi); razem – miejsce po świątyni Czandi koło fortu[11]
- Dadra i Nagarhaweli: od nazw dwóch enklaw wchodzących w skład terytorium
- Daman i Diu: od nazw dwóch enklaw wchodzących w skład terytorium
- Delhi: od nazwy boga Dhillika[11]
- Dżammu i Kaszmir: Dżammu – od imienia króla Jamboolochan, Kaszmir – w sanskrycie kraj boga Kasjapy[11]
- Goa: skrót od sanskryckiego Gomantaka[11]
- Gujarat: od nazwy narodu[11]
- Hariana: dom boga Hari (w hindi ayana – dom)[11]
- Himachal Pradesh: kraj Himalajów lub kraj śnieżnych gór (w sanskrycie hima – śnieg, chal – góry, w hindi pradesh – kraj)[11]
- Jharkhand: w hindi leśny kraj[11]
- Karnataka: w kannada wyniosły (dumny) kraj[11]
- Kerala: w malajalam kraj palm kokosowych (kera – palma kokosowa, alam – kraj)
- Lakszadiwy: od nazwy archipelagu będącego tym terytorium; sto tysięcy wysp (w hindi laksza – 100 000, dvipa – wyspy)[11]
- Madhya Pradesh: środkowa kraina (w hindi madhya – środek, centrum, pradesh – kraj)[11]
- Maharashtra: w sanskrycie wielkie królestwo (maha – wielki, rashtra – królestwo)[11]
- Manipur: miasto klejnotów[11]
- Meghalaya: dom chmur[11]
- Mizoram: kraj plemienia Mizów[11]
- Nagaland: kraj plemienia Nagów
- Orisa: od protodrawidyjskiego arici – ryż
- Pendżab: 5 rzek (po persku pandż – 5, ab – woda, rzeka)[11]
- Puducherry: nowe miasto (po tamilsku pudu – nowy, cheri – miasto)[11]
- Radżastan: kraj króla (w hindi radża – król, sthan – kraj)[11]
- Sikkim: od sanskryckiego sikhin – szczyt[13]
- Tamil Nadu: po tamilsku kraj Tamilów
- Tripura: dosłownie "trójmiasto" (tri trzy i pura miasto)
- Uttarakhand: w hindi północny kraj (uttar – północ, górny, khand – kraj, region)[11]
- Uttar Pradesh: w hindi górny kraj lub północny kraj (uttar – północ, górny, pradesh – kraj)[11]
Przypisy
- ↑ 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 1,12 1,13 1,14 1,15 1,16 1,17 1,18 1,19 1,20 1,21 1,22 1,23 1,24 1,25 1,26 1,27 1,28 1,29 1,30 1,31 1,32 1,33 1,34 1,35 1,36 1,37 Census of India 2011. Administrative Atlas of India. New Delhi: Office of the Registrar General & Census Commissioner, India; Ministry of Home Affairs, Government of India, 2011. [dostęp 2012-11-13].
- ↑ Katarzyna Mill: System polityczny Indii (pol.). Portal Spraw Zagranicznych psz.pl, 2007-10-18. [dostęp 2012-11-19].
- ↑ The Constitution of India (ang.). Official Portal of the Indian Government, 2011. [dostęp 2012-11-19].
- ↑ 4,00 4,01 4,02 4,03 4,04 4,05 4,06 4,07 4,08 4,09 4,10 4,11 4,12 Nazewnictwo geograficzne świata. Zeszyt 4. Azja Południowa. Warszawa: Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej, 2005. ISBN ISBN 83-239-9018-2.
- ↑ Statoid Factoids (ang.). Statoids. [dostęp 2012-11-14].
- ↑ 6,000 6,001 6,002 6,003 6,004 6,005 6,006 6,007 6,008 6,009 6,010 6,011 6,012 6,013 6,014 6,015 6,016 6,017 6,018 6,019 6,020 6,021 6,022 6,023 6,024 6,025 6,026 6,027 6,028 6,029 6,030 6,031 6,032 6,033 6,034 6,035 6,036 6,037 6,038 6,039 6,040 6,041 6,042 6,043 6,044 6,045 6,046 6,047 6,048 6,049 6,050 6,051 6,052 6,053 6,054 6,055 6,056 6,057 6,058 6,059 6,060 6,061 6,062 6,063 6,064 6,065 6,066 6,067 6,068 6,069 6,070 6,071 6,072 6,073 6,074 6,075 6,076 6,077 6,078 6,079 6,080 6,081 6,082 6,083 6,084 6,085 6,086 6,087 6,088 6,089 6,090 6,091 6,092 6,093 6,094 6,095 6,096 6,097 6,098 6,099 6,100 6,101 6,102 6,103 6,104 6,105 6,106 6,107 6,108 Robocza wersja wykazu polskich nazw geograficznych świata. Azja. Warszawa: Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej, wrzesień 2012, s. 23-25. [dostęp 2012-11-13].
- ↑ 7,00 7,01 7,02 7,03 7,04 7,05 7,06 7,07 7,08 7,09 7,10 7,11 7,12 7,13 7,14 7,15 7,16 7,17 7,18 7,19 7,20 7,21 7,22 7,23 7,24 7,25 7,26 7,27 7,28 7,29 7,30 7,31 7,32 7,33 7,34 7,35 7,36 7,37 7,38 7,39 7,40 7,41 7,42 7,43 7,44 7,45 7,46 7,47 7,48 7,49 7,50 7,51 7,52 7,53 7,54 7,55 7,56 7,57 7,58 7,59 7,60 7,61 7,62 7,63 7,64 7,65 7,66 7,67 7,68 7,69 7,70 7,71 7,72 7,73 7,74 7,75 7,76 7,77 7,78 7,79 7,80 7,81 7,82 7,83 7,84 7,85 7,86 7,87 7,88 7,89 7,90 7,91 7,92 7,93 Subdivisions of India in local languages Hindi, English, Assamese, Bengali, Bhojpuri, French, Gujarati, Kannada, Kashmiri, Konkani, Malayalam, Manipuri/Meitei, Marathi, Nepali, Oriya, Punjabi, Tamil, Telugu, and Urdu (ang.). Geonames. [dostęp 2012-11-13].
- ↑ 8,00 8,01 8,02 8,03 8,04 8,05 8,06 8,07 8,08 8,09 8,10 8,11 8,12 8,13 8,14 8,15 8,16 8,17 8,18 8,19 8,20 8,21 8,22 8,23 8,24 8,25 8,26 8,27 8,28 8,29 8,30 8,31 8,32 8,33 8,34 2011 Census of India , provisional population totals (ang.). Office of the Registrar General & Census Commissioner, 2012. [dostęp 2012-11-13].
- ↑ उड़ीसा (नाम परिवर्तन) विधेयक, 2010 [The Orissa (Alteration of Name) Bill, 2010] (hindi). Parliament of India, 2010-11-09. [dostęp 2012-11-14].
- ↑ The Constitution Of India First Edition (1950). Delhi: Metropolitan Book Company, 1950.
- ↑ 11,00 11,01 11,02 11,03 11,04 11,05 11,06 11,07 11,08 11,09 11,10 11,11 11,12 11,13 11,14 11,15 11,16 11,17 11,18 11,19 11,20 11,21 11,22 11,23 11,24 11,25 11,26 11,27 11,28 11,29 States of India (ang.). Statoids, 2012-02-01. [dostęp 2012-11-13].
- ↑ States Reorganisation Act, 1956 (Act No. 37 of 1956). Parliament of India, 1956.
- ↑ Jan Grzenia: Słownik nazw geograficznych z odmianą i wyrazami pochodnymi. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2008, s. 268. ISBN 978-83-01-15609-1.
Linki zewnętrzne[edytuj]
- Mapy administracyjne wszystkich stanów i terytoriów Indii z podziałem na dystrykty
- Inne mapy administracyjne poszczególnych stanów i terytoriów Indii z podziałem na dystrykty
- Strona urzędu statystycznego Indii
- System polityczny Indii
|
|||||||||||||
|
|||||||
