Banjolele

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Banjo ukulele

Banjolele (także banjo ukulele, banjo uke, banjuke) – muzyczny instrument strunowy szarpany powstały przez połączenie pudła rezonansowego wzorowanego na banjo oraz gryfu zaczerpniętego z ukulele. Wskutek tego łączy niewielką skalę, sposób strojenia i technikę gry ukulele z charakterystycznym tonem banjo.

Konstrukcja[edytuj | edytuj kod]

Banjolele jest czterostrunowym instrumentem o budowie wzorowanej na banjo, wykonanym w mniejszej skali[1]. Zazwyczaj wykonywane z drewna z metalowymi dodatkami, choć pojawiały się też modele wykonane w całości z metalu. Gryf banjolele ma zazwyczaj 16 progów, jest znacznie krótszy niż w banjo[1], lecz dłuższy niż w typowym ukulele. Pudło rezonansowe najczęściej ma postać przypominającego tamburyn pierścienia z naciągniętą membraną po stronie strun i z drugiej strony otwartego, tak, jak w typowym banjo. Spotyka się również banjolele wyposażone w płytę rezonansową zamykającą pudło od tyłu.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Prototyp banjolele został zbudowany w 1918 przez braci Alvina i Kela Keech, którzy poszukiwali instrumentu o cechach podobnych do ukulele, lecz o głośniejszym brzmieniu, nadającego się do zastosowań w przemyśle filmowym. Zbudowanemu przez siebie instrumentowi nadali nazwę banjulele i zastrzegli prawo do użycia tej nazwy w urzędzie patentowym, w związku z czym naśladowcy, którzy budowali podobne instrumenty od 1920 roku, nazywali je banjo ukulele lub ukulele banjo[2]. Największą popularność banjolele osiągnęło w okresie międzywojennym.

Banjolele w kulturze[edytuj | edytuj kod]

Najczęściej wiązanym z banjolele muzykiem był brytyjski komik George Formby (1904–1961), który używał tego instrumentu dla akompaniamentu do swoich piosenek komicznych i rozwinął swój własny styl gry. Wśród bardziej znanych muzyków po banjolele sięgali m.in. Brian May[3] oraz George Harrison[4].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Banjo identification for non-experts (ang.). [dostęp 14 grudnia 2009].
  2. Dennis Taylor: The Banjo Ukulele (ang.). [dostęp 15 grudnia 2009 r.].
  3. Esteban Anderson: Brian May Guitars (ang.). W: Brian May Central [on-line]. [dostęp 16 grudnia 2009 r.].
  4. George Harrison (ang.). W: andyeastwood.com [on-line]. [dostęp 16 grudnia 2009 r.].