Bioremediacja

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Bioremediacja - technologia usuwania zanieczyszczeń (głównie substancji ropopochodnych) z gleby i wód podziemnych za pomocą żywych mikroorganizmów w celu katalizowania, destrukcji lub transformacji różnego rodzaju zanieczyszczeń w formy mniej szkodliwe. W bioremediacji wykorzystywane są naturalne zdolności mikroorganizmów do rozkładu węglowodorów ropy naftowej.

Zaleca się stosowanie bioremediacji na terenach wyeksponowanych na działanie wyniszczających czynników. Przykładami zastosowań dla tego procesu są środowiska skażone metalami ciężkimi, obszary wycieków ropy naftowej, obszary hutnicze, obszary prób broni atomowej, okolice fabryk, wysypisk śmieci oraz oczyszczalni ścieków.

W niektórych krajach, takich jak Chiny, stosuje się bioremediację do oczyszczania ścieków. Wylewane na pola ścieki rizofiltrowane są przez rośliny, np. ryż.

Bioremediacja naturalna[edytuj | edytuj kod]

Bioremediacja naturalna to proces przebiegający samorzutnie, bez stymulacji przez człowieka. Dotyczy biodegradacji wyprodukowanej biomasy roślinnej oraz resztek obumarłych organizmów i ich wydalin. Jest też dobrze obserwowana w wyciekach produktów ropopochodnych oraz przy skażeniach rozpuszczalnikami chlorowcopochodnymi, które są akceptorami elektronów dla mikroorganizmów beztlenowych. Bioremediacja naturalna powinna byc monitorowana poprzez badanie potencjału redox gleby, jej pH, temperatury, zawartości tlenu, zawartości dwutlenku węgla, a także śledzenie rozmieszczenia zanieczyszczeń, migracji skażenia oraz tempa przyrostu i aktywności mikroflory w czasie.

Bioremediacja inżynieryjna[edytuj | edytuj kod]

Bioremediacja inżynieryjna to zabiegi mające na celu usunięcie zanieczyszczenia ze środowiska przez mikroorganizmy, a czasami przez rośliny. Może odbywać się ex situ lub in situ.

Bioremediacja inżynieryjna ex situ[edytuj | edytuj kod]

Technologie ex situ stosowane do oczyszczania zanieczyszczeń ciekłych prowadzi się w bioreaktorach i filtrach zraszanych, do oczyszczania emisji gazowych - w biofiltrach i biopłuczkach, a do usuwania odpadów stałych stosuje się kompostowanie i przeorywanie.

Bioremediacja inżynieryjna in situ[edytuj | edytuj kod]

Do technologii in situ należą:

  • biostymulacja – przeprowadzenie modyfikacji środowiskowej np. dostarczenie pożywek dla mikroorganizmów lub napowietrzanie terenu poddawanego bioremediacji,
  • bioaugmentacja – wprowadzenie dodatkowych mikroorganizmów tzw. szczepienie gleby,
  • biowentylacja - technika wspierająca biostymulację i bioaugmentację, polegająca na tłoczeniu powietrza do miejsca skażenia pod powierzchnią,
  • fitoremediacja - zdolność roślin do akumulowania metali ciężkich.

Optymalny poziom czynników sprzyjających bioremediacji[edytuj | edytuj kod]

  • dostępność wody - od 25% do 85%,
  • tlen:
    • dla mikroorganizmów tlenowych - powyżej 0,2 mg O2/l, minimalna przestrzeń powietrzna - 10% całości,
    • dla mikroorganizmów beztlenowych - stężenie tlenu mniejsze niż 1%,
  • potencjał redoks:
    • dla mikroorganizmów tlenowych i fakultatywnie beztlenowych - powyżej 50 mV,
    • dla mikroorganizmów beztlenowych - poniżej 50 mV,
  • pH - od 5,5 do 8,5,
  • pierwiastki biogenne - stosunek C:N:P ~ 120:10:1,
  • temperatura - od 4 do 45 °C.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Bioremediacja. W: Mieczysław K. Błaszczyk: Mikroorganizmy w ochronie środowiska. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007. ISBN 978-83-01-15149-2.