Budynek Giełdy w Sankt Petersburgu
| Budynek Giełdy | |
| Państwo | |
| Miasto wydzielone | |
| Miejscowość | Petersburg |
| Styl architektoniczny | empire |
| Rozpoczęcie budowy | 1805 |
| Ukończenie budowy | 1816 |
Budynek Giełdy w Sankt Petersburgu – budynek znajdujący się u zbiegu dwóch ramion Newy przy Placu Giełdowym (ros. Биржевая Площадь, Birżewaja Płoszcziad`) na cyplu Wyspy Wasiliewskiej (Васильевский остров, Wasilewskij ostrow). Od roku 1940 mieści zbiory Centralnego Muzeum Wojskowo-Morskiego. Jest przykładem monumentalnej budowli w stylu petersburskiego empire’u.
Historia [edytuj]
Decyzja o zabudowie terenu na cyplu Wyspy Wasiliewskiej została zatwierdzona w roku 1767. W latach 1783-1789 według projektu Giacoma Quarenghiego na brzegu Wielkiej Newy wzniesiono budynek Akademii Nauk, a także część budynku magazynowego. W ten sposób zabudowano okolice przyszłego budynku giełdy.
W roku 1783 rozpoczęto budowę Giełdy według projektu tego samego autora. Już w roku 1787 wstrzymano prace, gdyż realizowany projekt nie spełniał oczekiwań władz. Wykonanie nowego projektu powierzono francuskiemu architektowi Jean-François Thomasowi de Thomonowi. Nowy budynek, spełniający wymagania rosnącej ekonomiki Rosji, wznoszono w latach 1805-1810, jednak ukończono go w roku 1816. Przed budynkiem ustawiono dwie kolumny rostralne z rzeźbami, symbolizującymi rzeki Rosji: Wołgę, Dniepr, Newę i Wołchow.
Według historyków XIX wieku wystrój budynku powierzono przebywającemu we Włoszech rzeźbiarzowi Wasylowi Demut-Malinowskiemu. W latach 1826-1832 według projektu Iwana Łukina wzniesiono budynki północnego i południowego magazynu oraz komory celnej, kończąc zabudowę cypla Wyspy Wasiliewskiej. W latach 1913-1914 w głównej sali wykonano żelbetowy strop według projektu architektów Mariana Peretiatkowicza i Fiodora Lidwala.
Opis [edytuj]
Budynek Giełdy otoczony jest kolumnadą w porządku doryckim z kolumnami o gładkich trzonach. We fryzie między tryglifami znajdują się puste metopy. Na osi budynku na kolumnadzie ustawiono grupę rzeźbiarską z dominującą postacią Neptuna z trójzębem. Nad kolumnadę wystaje ściana szczytowa z półkolistym oknem otoczonym promienistym obramowaniem. Architektura budynku wyróżnia się surowością, typową dla petersburskiego empire'u.
Bibliografia [edytuj]
- В. И.Пилявский, А. А.Тиц. Ю.С.Ушаков: История русской архитектуры (Historia architektury rosyjskiej), Стройиздат, Moskwa 1984.
- Ростральные колонны – символ морских побед (Kolumny rostralne – symbol zwycięstw morskich), Miesięcznik "Наука и жизнь" nr 2/2000.