Empire

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy stylu. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Historia architektury
< Architektura baroku
Architektura klasycystyczna
Czas trwania: ok. 1750 - 1. poł. XIX w.
Zasięg: Europa, Ameryka
... w Anglii
... we Francji
... w Hiszpanii
... w Niemczech
... w Polsce
... w Skandynawii
... w Stanach Zjednoczonych
... we Włoszech
... w Europie Śr.-Wsch.
EmpireStyl Adamów
Historyzm >

Empire (styl cesarstwa) – odmiana późnego klasycyzmu powstała we Francji w latach 1800-1815[1], występująca w modzie, architekturze, malarstwie i sztuce użytkowej podczas panowania Napoleona w Europie, zwłaszcza na terenach obecnej Polski (Księstwo Warszawskie) i w Rosji). W Niemczech i Austrii empire współistniał ze stylem Biedermeier[1]. Styl wzorował się na sztuce starożytnej Grecji, Rzymu i Egiptu.

Ornamenty[edytuj | edytuj kod]

Emblemat Napoleona z inicjałem, wieńcem laurowym i orłem cesarskim

Powtarzającymi się ornamentami były kompozycje litery "N", inicjału Napoleona, w wieńcu laurowym, pszczoły, gwiazdy, orły cesarskie z festonami w dziobach oraz draperie z tkanin. Również często wykorzystywano motywy staroegipskie[1] takie jak np. sfinksy i rzymskie kariatydy oraz płaskie pilastry o złoconych głowicach. Cesarzowa Józefina lubiła łabędzie i dlatego motyw tego ptaka był powszechnie wykorzystywany w zdobieniu porcelany, podłokietników, dywanów i draperii[1].

Sztuka użytkowa[edytuj | edytuj kod]

Twórcami stylu empire byli francuscy architekci Charles Percier oraz Pierre François Louis Fontaine zaprojektowali meble i wystrój wnętrz cesarza. Wydali oni również „Palaise maisons et autres edifices de Rome moderne” (1802, Paryż) oraz „Residences des souverains” (1833, Paryż), w których to zawarli założenia stylu[2].

Przykładem zastosowania stylu empire są wnętrza pałacowe Luwru, Wersalu, Rueil-Malmaison i Fontainebleau, kościół La Madeleine oraz łuk triumfalny na Placu du Carrousel.

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Architektura w stylu empire naśladowała elementy architektoniczne rzymskie, greckie i egipskie. Jej cechami charakterystycznymi są ścisła symetria, monumentalizm i nadmierna dekoracyjność w połączeniu z surowością formy architektonicznej.

W Rosji w stylu empire powstały budowle z początku XIX wieku w Sankt Petersburgu, jak budynki Instytutu Górniczego i Admiralicji. W Polsce można zobaczyć ten styl w Kołobrzegu - pałac rodziny Brunszwickich (von Braunschweig).

Malarstwo[edytuj | edytuj kod]

Malarstwo epiki napoleońskiej nawiązywało do triumfów cesarza i hołubiło jego zwycięstwa. Jacques-Louis David namalował cesarza na trzech obrazach: Koronacja Napoleona, Napoleon przekraczający przełęcz świętego Bernarda w 1800 roku i Napoleon w swoim gabinecie. Napoleona i jego żonę malował również François Gérard a Antoine-Jean Gros był oficjalnym artystą armii napoleońskiej i świadkiem naocznym wielu bitew tego okresu. Malarzem cesarzowej był Jean-Baptiste Isabey[1].

Moda[edytuj | edytuj kod]

Stroje w stylu empire również zaczerpnęły wiele z antyku. Moda damska podkreślała kobiecość i wdzięk. Długie suknie z dekoltem i pasem pod biustem szyto wykorzystując delikatne tkaniny. Zimowa odzież wykorzystywała również szale, peleryny i płaszcze. Moda męska tego okresu obejmowała frak, odkrywający kamizelkę oraz wysoko zapiętą koszulę z apaszką[2].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Empire Style, 1800–1815 (ang.). W: Geilbrunn Timeline of Art History [on-line]. The Metropolitan Museum of Art. [dostęp 2014-12-05].
  2. 2,0 2,1 Empire style (ang.). Encyclopaedia Britannica. [dostęp 2014-12-05].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Witold Szolginia: Architektura. Warszawa: Sigma NOT, 1992, s. 43, 44. ISBN 83-85001-89-1.