C-41

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

C-41 – wysokotemperaturowy (ok. 38 °C) proces obróbki materiału światłoczułego – negatywów barwnych, jak i czarno białych. Stosowany głównie w punktach usługowych wykonujących odbitki – laboratoriach fotograficznych. Proces zwany również CN-16.

Do obróbki materiału fotograficznego w procesie C-41 potrzebne są następujące roztwory związków chemicznych zwanych popularnie wywoływacz, odbielacz, utrwalacz i stabilizator.

Wywoływanie materiału światłoczułego w procesie C-41 w uproszczeniu przebiega następująco:

  • Negatyw trafia do kąpieli wywołującej gdzie powstaje obraz. Zachodzące reakcje (komponentów barwnikowych) z utlenioną (przy reakcji redukcji naświetlonych halogenków srebra do srebra metalicznego) postacią substancji wywołującej, powodują ujawnienie naświetlonego na negatywie obrazu barwnego (barwnikowego).
  • Kąpiel w odbielaczu przekształca srebro metaliczne (obraz srebrowy) w halogenek srebra.
  • Kolejny krok to kąpiel materiału w utrwalaczu. Tam halogenki srebra powstałe w odbielaczu oraz nienaświetlone i niewywołane w wywoływaczu przekształcane są na rozpuszczalne w wodzie sole srebra.
  • Ostatnim etapem jest kąpiel w stabilizatorze. Zwiększa on trwałość warstwy emulsyjnej oraz wypłukuje produkty reakcji z poprzednich roztworów. Stabilizator zawiera garbnik i związki ochronne zmniejszające napięcie powierzchniowe występujące w wywoływanym materiale.
  • Zamknięcie procesu następuje poprzez dokładne wypłukanie „czystą wodą” i osuszenie materiału fotograficznego.

Wszystkie roztwory muszą przez cały czas utrzymywać ściśle określone stężenie oraz temperaturę w celu zapewnienia optymalnych i identycznych warunków wywoływania materiału światłoczułego.

Dzięki dużej szybkości przebiegu procesu oraz daleko posuniętej standaryzacji – proces C-41 zdominował rynek fotografii amatorskiej i profesjonalnej. Maszyny wywołujące tzw. mini-laby pozwoliły na popularyzacje fotografii kolorowej i obniżenie kosztów odbitki.

Rynek zdominowany był przez kilku producentów materiału światłoczułego, chemii do jej wywoływania oraz maszyn kontrolujących proces wywoływania:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]