Chemioterapia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Terapia specyficzna wobec rakowych komórek macierzystych (u góry) i konwencjonalna chemioterapia nowotworów (na dole)

Chemioterapia – używanie syntetycznych związków chemicznych w celu zwalczania chorób wywołanych przez drobnoustroje i pasożyty, a także chorób nowotworowych. Pojęcie chemioterapii wprowadził do medycyny Paul Ehrlich (1854-1915)[1]. Zastosował on organiczną pochodną arsenową - salwarsan w leczeniu chorób wywoływanych przez krętki i pierwotniaki.

W chemioterapii chorób nowotworowych używa się cytostatyków, czyli substancji, które hamują namnażanie się komórek. Zmniejszają one wielkość guza, lecz nierzadko okazuje się, że nie szkodzą rakowym komórkom macierzystym, które są dość odporne na cytostatyki[2][3][4][5][6]. W osłabionym chorobą i terapią organizmie, te komórki mogą łatwo się rozprzestrzenić i dać początek przerzutom. Niektóre leki jednak niszczą rakowe komórki macierzyste dużo skuteczniej niż inne, np. salinomycyna w nowotworach piersi u myszy niszczy ich 100 razy więcej niż Taxol[7].

W chemioterapii zakażeń drobnoustrojowych stosuje się chemioterapeutyki, do których zalicza się: syntetyczne antybiotyki, chinolony, pochodne nitrofuranu, pochodne nitroimidazolu (np. metronidazol) oraz sulfonamidy (np. sulfametoksazol).

W chemioterapii niektórych chorób z zakażeń wirusowych (np. WZW C) stosuje się interferony α, rybawirynę, w badanich są nowe substancje np. sofosbuvir, daclatasvir.

W niekórych chorobach autoimmunologicznych stosuje się LMPCh, leki blokujące TNF-α.

Przypisy

  1. Waldemar Janiec, Jolanta Krupińska: Farmakodynamika, podręcznik dla studentów farmacji, wydanie V. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2002, s. 916. ISBN 83-200-2646-6.
  2. G. Bertolini, L. Roz, and L. Roz, “Highly tumorigenic lung cancer CD133+ cells display stem-like features and are spared by cisplatin treatment,” Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America, vol. 106, no. 38, pp. 16281–16286, 2009.
  3. S. P. Hong, J. Wen, S. Bang, S. Park, and S. Y. Song, “CD44-positive cells are responsible for gemcitabine resistance in pancreatic cancer cells,” International Journal of Cancer, vol. 125, no. 10, pp. 2323–2331, 2009.
  4. S. J. Dylla, L. Beviglia, and L. Beviglia, “Colorectal cancer stem cells are enriched in xenogeneic tumors following chemotherapy,” PLoS ONE, vol. 3, no. 6, Article ID e2428, 2008.
  5. M. R. Loebinger, A. Giangreco, and A. Giangreco, “Squamous cell cancers contain a side population of stem-like cells that are made chemosensitive by ABC transporter blockade,” British Journal of Cancer, vol. 98, no. 2, pp. 380–387, 2008.
  6. Q. Zhang, S. Shi, Y. Yen, J. Brown, J. Q. Ta, and A. D. Le, “A subpopulation of CD133+ cancer stem-like cells characterized in human oral squamous cell carcinoma confer resistance to chemotherapy,” Cancer Letters, vol. 289, no. 2, pp. 151–160, 2009.
  7. Piyush B. Gupta, Tamer T. Onder, Guozhi Jiang, Kai Tao, Charlotte Kuperwasser, Robert A. Weinberg, Eric S. Lander. Identification of Selective Inhibitors of Cancer Stem Cells by High-Throughput Screening. Cell 138(4): 645-659, 2009.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło chemioterapia w Wikisłowniku
  1. Chemioterapia nowotworów

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.