Acyklowir

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Acyklowir
Acyklowir
Acyklowir
Nazewnictwo
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C8H11N5O3
Masa molowa 225,20 g/mol
Wygląd biały lub prawie biały krystaliczny proszek[2]
Identyfikacja
Numer CAS 59277-89-3
PubChem 2022[3]
DrugBank DB00787[1]
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Klasyfikacja
ATC J05 AB01
D06 BB03
S01 AD03
D06 BB53
Stosowanie w ciąży kategoria B

Acyklowir (łac. Aciclovirum) – organiczny związek chemiczny, lek przeciwwirusowy blokujący jeden z enzymów wirusa, hamując dalszą replikację i skracając przebieg choroby. Część osób jest opornych na powyższe leczenie, a wiele innych skarży się na częste bolesne nawroty objawów infekcji.

Acyklowir jest analogiem guanozyny, w którym pierścień rybozy zastąpiono jej fragmentem, odpowiadającym atomom C1', O4', C4', C5' i O5' nukleozydu. Uzyskany w ten sposób związek okazał się być mało toksycznym dla człowieka, specyficznym inhibitorem replikacji wirusów opryszczki: Herpes simplex 1 (HSV-1), Herpes simplex 2 (HSV-2) oraz wirusa ospy wietrznej i półpaśca Varicella zoster (VZV). Skuteczność acyklowiru w walce z zakażeniami wywołanymi przez inne wirusy z rodziny Herpesviridae: cytomegalowirusem (CMV), czy wirusem Epsteina-Barr (EBV) jest mniejsza.

Porównanie cząsteczek guanozyny i acyklowiru

Genom herpeswirusów stanowi liniowy, dwuniciowy DNA. Jego replikacja odbywa się w jądrze zakażonej komórki gospodarza, przy współudziale licznych enzymów wirusowych. Wśród nich kluczową rolę odgrywa kodowana przez wirusa polimeraza DNA. Acyklowir wprowadzany jest do komórek przez białko transportujące nukleozydy, w tym deoksyguanozynę. Wewnątrz komórki zostaje przekształcony w biologicznie aktywną pochodną fosforanową. Za proces ten odpowiedzialna jest kodowana przez wirus kinaza tymidynowa. Fakt, że acyklowir nie jest odpowiednim substratem dla kinaz komórkowych powoduje, że lek zostaje zaktywowany głównie w komórkach zakażonych przez wirusa, co wpływa korzystnie na jego selektywność. W komórkach zakażonych HSV stwierdza się od 40 do 100 razy wyższy poziom aktywnych form fosforanowych acyklowiru, niż w komórkach niezakażonych. Trójfosforan acyklowiru (ACVTP) hamuje syntezę DNA HSV, gdyż pozbawiony jest grupy 3’OH. Gdy polimeraza wirusowa wprowadzi zmodyfikowany nukleozyd do łańcucha DNA dalsze jego wydłużanie staje się niemożliwe.

Leki zawierające acyklowir[edytuj | edytuj kod]

  • Heviran
  • Acix
  • Hascovir
  • Zovirax
  • Virulex
  • Viru-POS
  • Antivir
  • Aciclovir Jelfa
  • Herpex
  • Herplekiesin
  • Zovirax Intensive

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Acyklowir – karta leku (DB00787) (ang.). DrugBank.
  2. 2,0 2,1 2,2 Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne: Farmakopea Polska IX. Warszawa: Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, 2011, s. 4574. ISBN 978-8388157-77-6.
  3. Acyklowir – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Magdalena Figlerowicz. Acyklowir w terapii przeciwwirusowej. „Postępy Dermatologii i Alergologii”. 2003; XX. 3. s. 178-182 (pol.). 

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.