Cholon

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Disambig.svg Na tę stronę wskazuje przekierowanie z „Holon”. Zobacz też: inne znaczenia słowa „holon”.
Cholon
חולון
Pomnik w Cholonie
Pomnik w Cholonie
Herb Flaga
Herb Cholonu Flaga Cholonu
Dewiza: brak
Państwo  Izrael
Dystrykt Dystrykt Tel Awiwu
Burmistrz Motti Sasson
Powierzchnia 18,927 km²
Wysokość 23 m n.p.m.
Populacja (2009)
• liczba ludności
• gęstość

171 700
9 072 os./km²
Nr kierunkowy +972 3
Kod pocztowy 58000, 58125
Położenie na mapie Izraela
Mapa lokalizacyjna Izraela
Cholon
Cholon
Ziemia 32°01′04″N 34°46′48″E/32,017778 34,780000Na mapach: 32°01′04″N 34°46′48″E/32,017778 34,780000
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Portal Portal Izrael

Cholon i (hebr. חולון; arab. حولون; ang. Holon) – miasto położone w Dystrykcie Tel Awiwu w Izraelu. Leży na nadmorskiej równinie Szaron w zespole miejskim Gusz Dan.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Lokalizacja Cholonu w metropolii Gusz Dan.
Panorama jednej z nowszych dzielnic Cholonu

Cholon jest położony na kontynencie azjatyckim, na wschodnim wybrzeżu Morza Śródziemnego 32°01′04″N 34°46′48″E/32,017778 34,780000. Miasto leży na nadmorskiej równinie Szaron, na historycznej drodze lądowej łączącej Europę, Azję i Afrykę.

Z powodu rozwoju Tel Awiwu i obszaru metropolitalnego Gusz Dan, nie istnieją wyraźne granice pomiędzy Cholonem a położonym na północy Tel Awiwem. Cholon jest położony w odległości 54 km na północny zachód od Jerozolimy i 91 km na południe od Hajfy[1]. Graniczy od północy z Tel Awiwem, miasteczkiem Azor i wioską edukacyjną Mikveh Israel, od zachodu z Bat Jam, od południa z Riszon le-Cijjon, od zachodu z moszawem Mishmar HaShiv'a[2].

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

W mieście znajdują się liczne osiedla mieszkaniowe: Aviv, Shchunat Am, Shikun Amami, Kiryat Avoda, Ne'ot Rachel, Shikun Hadash, Neve Remez, Jessi Cohen, Meches, Kiryat Itschak Rabin, Kiryat Ben Gurion, Kiryat Pinchas Eilon, Giv'at Holon, Moledet, Kiryat Sharet, Ne'ot Shoshanim, Ha-Shomronim, Ne'ot Yehudit, Neve Arazim i Midfe Ezrachi.

W granicach administracyjnych miasta znajduje się także wioska edukacyjna Mikveh Israel.

Środowisko naturalne[edytuj | edytuj kod]

Miasto powstało na nadmorskich wydmach i stosunkowo mało żyznych gruntach. Podczas rozbudowy miasta teren został wyrównany. W północnej części miasta wznosi się wzgórze Tel Giborim, przekształcone obecnie w Park Tel Giborim. Park zajmuje powierzchnię 15 akrów, na których utworzono tereny piknikowe, ogrody z wodospadem, amfiteatr i historyczny pomnik.

Klimat[edytuj | edytuj kod]

Cholon ma klimat śródziemnomorski, który charakteryzuje się gorącymi i wilgotnymi latami oraz chłodnymi i deszczowymi zimami[3]. Wiosna rozpoczyna się w marcu, a w drugiej połowie maja rozpoczyna się lato. Średnia temperatura latem wynosi 26 °C, a zimą 12 °C (średnia z lat 1988-2000)[4]. Opady śniegu są rzadkością, ale zdarza się spadek temperatury do 5 °C. Największe opady deszczu występują pomiędzy październikiem a kwietniem. Suma rocznych opadów atmosferycznych wynosi 530 mm[5].

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Zgodnie z danymi Izraelskiego Centrum Danych Statystycznych w 2009 roku w mieście żyło 171,7 tys. mieszkańców, z czego 92,7% to Żydzi, a 7,3% inne narodowości[6]. W 1954 prezydent Icchak Ben-Zwi pomógł w utworzeniu samarytańskiego osiedla na peryferiach Cholonu[7].

Populacja miasta pod względem wieku:

Wiek (w latach) Procent populacji w %
0-4 7,2%
5-9 6,6%
10-14 6,4%
15-19 6,7%
20-29 15,2%
30-44 19,0%
45-59 19,0%
ponad 60 20,0%


Źródło danych: Central Bureau of Statistics.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Bunkier na wzgórzu Tel Giborim w Cholonie.

Osada powstała w 1935 na wydmach położonych w odległości 6 km od Tel Awiwu. Początkowo istniało tutaj kilka oddzielnych, samodzielnych osiedli (Shunat Am, Greene, Agrobank, Kiryat Avoda oraz Moledet), których mieszkańcy dojeżdżali do pracy w pobliskich miastach. Osiedla stopniowo się rozrastały, jednak każde z nich borykało się z poważnymi trudnościami. Najwięcej trudności sprawiała ciężka pustynna okolica pozbawiona jakiejkolwiek infrastruktury. Osadnicy byli zmuszeni od podstaw budować drogi, sieci elektryczne i systemy nawadniania pól. W 1936 zdecydowano o połączeniu samodzielnych dzielnic w jedną osadę Cholon[8].

Żydowscy imigranci z Łodzi w Polsce założyli tutaj fabrykę włókienniczą Łódź[8]. W dniu 8 lipca 1940 Cholon otrzymał status samorządu lokalnego[9].

Podczas Wojny domowej w Mandacie Palestyny w 1948 Cholon znalazł się na linii frontu pomiędzy walczącymi ze sobą oddziałami arabskimi i żydowskimi. Arabowie atakowali od strony wioski Tel Arish i sąsiedniego miasta Jafa. Atak Hagany na wioskę Tel Arish został krwawo odparty. Członkowie Hagany korzystali w tym okresie z fortu "Hosmasa", położonego w południowej części Cholonu. Poprawę sytuacji przyniosło dopiero zajęcie Jafy (podczas Wojny o Niepodległość) w dniu 14 maja 1948. Przyśpieszyło to upadek okolicznych arabskich wiosek i zmusiło ludność arabską do ucieczki. Wielu z nich opuściło granice Palestyny i zamieszkało w obozach dla uchodźców[10].

Po wojnie Cholon wchłonął w swoje granice obszar opuszczonych arabskich wiosek Tel Arish i Yazur (arab. يازور). Na części ziemi Yazur powstało żydowskie miasteczko Azor. Cholon w ten sposób w ciągu jednego roku podwoił swoją powierzchnię. Pierwsze lata niepodległego Izraela charakteryzowały się dużą imigracją napływającą do kraju z całego świata. Populacja Cholonu wówczas również znacznie wzrosła, głównie za sprawą imigrantów pochodzących z arabskich krajów. Wycięto wówczas gaje pomarańczowe i wybudowano nowe osiedla mieszkaniowe oraz strefę przemysłową. 14 listopada 1950 Cholon otrzymał prawa miejskie[9].

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Nazwa miasta pochodzi od hebrajskiego słowa khol (pol. piasek) i jest wzmiankowane w Biblii w Księdze Jozuego 21:15

Cholon z jego pastwiskami, Debir z jego pastwiskami

Polityka[edytuj | edytuj kod]

Miasta partnerskie Cholonu
Burmistrzowie Cholonu
Burmistrz Lata sprawowania urzędu
Dr. Haim Kugel 1950-1953
Pinhas Eylon 1953-1987
Haim Szaron 1987-1988
Mosze Rom 1988-1993
Motti Sasson 1993-nadal

Cholon jest rządzony przez Radę Miejską, która jest wybierana na pięcioletnią kadencję na drodze bezpośrednich proporcjonalnych wyborów. Prawo wyborcze posiadają wszyscy izraelscy obywatele posiadający co najmniej 18 lat życia i mieszkający co najmniej jeden rok w mieście.

Miejskie władze samorządowe są odpowiedzialne za świadczenia socjalne, programy społeczne, infrastrukturę publiczną, urbanistykę, edukację, kulturę, turystykę i inne lokalne sprawy.

Kultura[edytuj | edytuj kod]

Cholon szczyci się mianem "miasta dzieci" i jest siedzibą teatru młodzieżowego Mediatheque. Wielką tutejszą atrakcją są uliczne parady organizowane podczas żydowskiego święta Purim. Ulice są wówczas zamknięte dla ruchu samochodowego, a tysiące dzieci paraduje w świątecznych przebraniach uczestnicząc w różnorodnych zabawach[11].

Kompleks kinowo-rozrywkowy w Cholonie.
Wejście do samarytańskiej synagogi w Cholonie.

Ciekawostką jest Muzeum Dzieci Izraela (Mifratz Shlomo rd., Peres Park), które oferuje dzieciom i rodzicom ekscytujące doświadczenia. W odróżnieniu od innych muzeów tutaj dzieci mogą dotykać eksponaty i przeprowadzać na nich wszelkie doświadczenia, które rozwijają wyobraźnię. Muzeum oferuje dwa programy edukacyjne przeznaczone dla dzieci w grupach wiekowych 4-7 lat i 8-12 lat[12]. Innym ciekawym miejscem jest interaktywne muzeum nauki Havayeda (16 Yirmiyahu St.), które oferuje interaktywne prezentacje naukowe dla dzieci i młodzieży z dziedzin: optyka, elektryka, komunikacja, budownictwo, geologia, świat wody oraz iluzje optyczne. Zwiedzający mogą przeprowadzać liczne doświadczenia w laboratoriach i pracowniach komputerowych. W mieście jest także muzeum opisujące historię linii autobusowych Egged.

W mieście odbywają się liczne festiwale: Festiwal Dziecięcych Dźwięków (podczas święta Sukkot), Festiwal Filmów Rodzinnych i Dziecięcych (podczas święta Chanuka), Międzynarodowy Festiwal Sztuki Kobiecej (8 marca) i inne. Pianista Daniel Barenboim organizuje w mieście doroczny letni obóz muzyczny.

Edukacja i nauka[edytuj | edytuj kod]

W mieście znajduje się 30 szkół podstawowych i 12 szkół średnich.

W Cholonie swoją siedzibę ma Instytut Technologii (ang. Holon Institute of Technology; hebr. מכון טכנולוגי חולון), który został utworzony w 1969. Uczy się tutaj około 2,5 tys. studentów. Oprócz działalności edukacyjnej prowadzone są tutaj prace naukowe w zakresie elektroniki, komunikacji, informatyki itp.[13].

Z uczelni religijnych są tutaj Chabad of Holon i Chabad of Kiryat Ben Gurion[14]. W granicach administracyjnych miasta znajduje się także wioska edukacyjna Mikveh Israel.

Sport i rekreacja[edytuj | edytuj kod]

W mieście znajduje się założony w 1985 klub piłkarski Hapoel Tzafririm Cholon, grający w trzeciej lidze Liga Alef. Jest tu także drużyna koszykarska Hapoel Holon, grająca w pierwszej lidze.

Miejscem dobrego wypoczynki i rozrywki w Cholonie jest Aqua Center Yamit, w którym można uprawiać różnorodne sporty wodne. W północnej części miasta znajduje się Centrum Treningowe Volffson, na którego boiskach trenuje klub piłkarski Hapoel Tel Awiw. W jego pobliżu znajduje się ośrodek sportowy z 16 kortami tenisowymi i boiskiem piłkarskim.

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Strefa przemysłowa miasta Cholon jest drugą pod względem wielkości strefą przemysłową w Izraelu (po Hajfie). Pracuje tutaj ponad 40 tys. ludzi w prawie 2 tys. zakładów przemysłowych – high-tech, medycyna, elektronika, mechanika itp. W strefie znajdują się także nowoczesne centra handlowo-rozrywkowe[15].

Infrastruktura[edytuj | edytuj kod]

W północnej części miasta znajduje się Centrum Medyczne Wolfsona, które zostało założone w 1980 przez Fundację Wolfsona brytyjskiego filantropy o żydowskich korzeniach Sir Isaac Wolfsona. Szpital posiada 650 łóżek na 60 różnych oddziałach medycznych. Centrum pełni również funkcję szpitala akademickiego, w którym kształcą się studenci medycyny Uniwersytetu Tel Awiwu[16].

Transport[edytuj | edytuj kod]

Wzdłuż zachodniej granicy miasta przebiega autostrada nr 20 ISR-HW20.png (Riszon le-Cijjon-Rishpon). Wzdłuż granicy północnej przebiega droga ekspresowa nr 44 ISR-HW44.png (Cholon-Eshta'ol), a wzdłuż granicy wschodniej biegnie autostrada nr 4 ISR-HW4Blue.png (Erez-Rosh HaNikra).

Transport w Cholonie jest obsługiwany tylko przez autobusy. Będąc częścią aglomeracji miejskiej Gusz Dan, wszystkie linie autobusowe wychodzą poza granice miasta, tworząc dogodne połączenia z sąsiednimi miastami. Największą ilość linii autobusowych w mieście obsługuje Dan Bus Company i Egged.

Osoby związane z miastem[edytuj | edytuj kod]

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. time and date.com: Current local times and distance from Tel Aviv (ang.). [dostęp 21 października 2009].
  2. Israel Science and Technology Homepage: Map of Israel (ang.). [dostęp 21 maja 2008].
  3. Israeli Encarta (ang.). [dostęp 21 maja 2008].
  4. Israel Central Bureau of Statistics: Weather averages for Cholon (ang.). [dostęp 20 października 2009].
  5. Israel Central Bureau of Statistics: Precipitation (ang.). [dostęp 17 października 2009].
  6. Israel Central Bureau of Statistics (ang.). [dostęp 19 maja 2008].
  7. Guard's of Mount Grizim (ang.). W: The Samaritans [on-line]. [dostęp 30 grudnia 2008].
  8. 8,0 8,1 Zeev Vilnay: The Guide to Israel. Jerusalem: Hamakor Press, 1972, s. 239.
  9. 9,0 9,1 Iriyat Holon (ang.). W: Flags Of The World [on-line]. [dostęp 30 grudnia 2008].
  10. Burial Place of Five Tel Arish Casualties has been Located (ang.). W: Israel Defense Force [on-line]. [dostęp 24 października 2009].
  11. Post-championship Holon dreams of prosperity, tourism (ang.). W: Haaretz [on-line]. [dostęp 30 grudnia 2008].
  12. Israel Children's Museum (Holon) (ang.). W: Haaretz [on-line]. [dostęp 30 grudnia 2008].
  13. Holon Institute of Technology (ang.). W: Holon Institute of Technology [on-line]. [dostęp 30 grudnia 2008].
  14. Chabad-Lubavitch Centers in "Holon Israel" (ang.). W: Chabad Centers [on-line]. [dostęp 30 grudnia 2008].
  15. Industrial Area (ang.). W: The Friends of Holon Foundation [on-line]. [dostęp 24 października 2009].
  16. About The Edith Wolfson Medical Center (ang.). W: The Edith Wolfson Medical Center [on-line]. [dostęp 24 października 2009].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]