Wietnam

Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam Socjalistyczna Republika Wietnamu
Flaga Wietnamu Godło Wietnamu
Dewiza: (wiet.) Ðộc lập - Tự do - Hạnh phúc (Niezależność - Wolność - Szczęście)
Hymn: Tiến Quân Ca
Język urzędowy	wietnamski
Stolica	Hanoi
Ustrój polityczny	Socjalizm
Głowa państwa	prezydent Trương Tấn Sang
Szef rządu	premier Nguyễn Tấn Dũng
Powierzchnia  • całkowita  • wody śródlądowe	68. na świecie 330 957,6 km² 4200 km² (1,27%)
Liczba ludności (2011)  • całkowita   • gęstość zaludnienia  • narody i grupy etniczne	13. na świecie 87 840 000 265 osób/km² 54
PKB (2012)  • całkowite   • na osobę	138,0 mld USD 1527 USD
PKB (PPP) (2012)  • całkowite   • na osobę	320,6 mld USD 3548 USD
Jednostka monetarna	đồng (VND)
Niepodległość  - ogłoszona  - autonomia  - uznana	od Francji 2 września 1945 6 marca 1946 21 lipca 1954
Strefa czasowa	UTC +7
Kod ISO 3166	VN
Domena internetowa	.vn
Kod samochodowy	VN
Kod samolotowy	VN
Kod telefoniczny	+84
Multimedia w Wikimedia Commons
Hasło Wietnam w Wikisłowniku

Wietnam (oficjalnie: Socjalistyczna Republika Wietnamu, wiet.: Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam wymowa) − państwo w Azji Południowo-Wschodniej. Graniczy z Chinami, Laosem i Kambodżą. Z liczbą ludności ponad 86 mln jest 13. co do wielkości populacji państwem świata.

Ustrój polityczny

Republika socjalistyczna. Konstytucja z 15 kwietnia 1992 roku.

Zgromadzenie Narodowe składa się z 498 posłów (458 członków Komunistycznej Partii Wietnamu, 40 posłów niezależnych). Powołuje rząd i prezydenta.

Podział administracyjny

Wietnam podzielony jest na 58 prowincji (wiet. tỉnh), które dzielą się na dystrykty (huyện), miasta prowincjonalne (thành phố trực thuộc tỉnh) oraz miasta (thị xã). Obok prowincji w Wietnamie istnieje 5 kontrolowanych centralnie miast wydzielonych (thành phố trực thuộc trung ương) o statusie równym prowincji.

Prowincje oraz miasta wydzielone pogrupowane są na 8 regionów:

• Północno-Zachodni (Tây Bắc)
• Północno-Wschodni (Đông Bắc)
• Delty Rzeki Czerwonej (Đồng Bằng Sông Hồng)
• Wybrzeża Północno-Środkowego (Bắc Trung Bộ)
• Wybrzeża Południowo-Środkowego (Nam Trung Bộ)
• Płaskowyżu Centralnego (Tây Nguyên)
• Południowo-Wschodni (Đông Nam Bộ)
• Delty Mekongu (Đồng Bằng Sông Cửu Long)

Geografia

Powierzchnia Wietnamu wynosi około 331 688 km² (nie uwzględniając wysp Hoàng Sa i Trường Sa). Długość granic kraju to 4639 km. Najwyższą górą jest Phan Xi Păng 3143 m n.p.m., najdłuższa rzeka to Mekong.

Klimat

Ze względu na znacznie rozciągnięty w kierunku południkowym kształt terytorium i specyficzne ukształtowanie terenu w Wietnamie wyróżnia się kilka stref klimatycznych. Wg klasyfikacji Köppena klimat Tonkinu zalicza się do wilgotnych podzwrotnikowych. W Wietnamie środkowym na północ od przełęczy Hải Vân i na południu kraju (półwysep Cà Mau, delta Mekongu) występuje klimat zwrotnikowy wilgotny, w odmianie monsunowej. Klimat Wietnamu Środkowego, na południe od przełęczy Hải Vân, zalicza się do klimatu zwrotnikowego z porą suchą i deszczową (typ sawanna).

Długość granic

• całkowita: 4639 km
• z Kambodżą 1228 km
• z Chinami 1281 km
• z Laosem 2130 km

Największe miasta

• Ho Chi Minh (wcześniej Sajgon)
• Hanoi
• Hajfong
• Đà Nẵng
• Nha Trang
• Quy Nhơn
• Huế
• Bạc Liêu

Rzeki

• Rzeka Czerwona
• Mekong
• Rzeka Czarna
• Mã
• Đồng Nai

Masywy górskie

• Hoàng Liên Sơn
• Trường Sơn

Historia

Historia Wietnamu jest przedstawiona w osobnych hasłach:

• Historia Wietnamu
• Historia Wietnamu (do 1843)
• Historia Wietnamu (1843-1940)
• Historia Wietnamu (1940-1957)
• I wojna indochińska
• Wojna wietnamska (II wojna indochińska)
• Wietnam Południowy
• Wietnam Północny

Gospodarka

PKB

Stan na 2009 r.

• ogółem - 1 658 389 mld. đồngów
• na mieszkańca - 19278 tys. đồngów (1064 USD)

Rolnictwo

Wietnam jest drugim państwem na świecie (po Brazylii) pod względem uprawy kawy. Słynie także z upraw ryżu, herbaty, ananasów i tytoniu.

3 lutego 1994 roku USA zniosły embargo handlowe co wpłynęło pozytywnie na wzrost produkcji i eksportu wietnamskiego na rynkach światowych.
Rybołówstwo (w 2005 r. 1,9 mln ton ryb, mięczaków i skorupiaków, z tego 1,8 mln ton złowionych na Pacyfiku). (dane oficjalne FishStat+ [1])
Dynamicznie rozwija się akwakultura (głównie sumów, w tym pangi oraz krewetek). Eksport krewetek przyniósł wietnamskiej gospodarce narodowej w 2007 roku 1,5 mld dolarów przychodów, eksport pangi kolejne 979 mln dolarów.

Przemysł

Wytwarzanie żelaza i stali, maszynowy, chemiczny i cementowy, obuwniczy i odzieżowy.

Ludność

Wietnam jest krajem wielonarodowościowym w wyniku wielowiekowych migracji plemiennych, trwających jeszcze w XX wieku. Rdzenni Wietnamczycy (Kinh) stanowią 85% mieszkańców kraju, są ludnością zamieszkałą głównie na nizinach, o długoletniej tradycji rolniczej, osiadłą w deltach Rzeki Czerwonej i Mekongu, na nizinach nadmorskich oraz w miastach i przywiązaną do miejsca pochodzenia swoich rodów. Ponad 10% mieszkańców to grupy plemienne, zwłaszcza żyjące w górach, należące do 53 narodowości, ukształtowanych w procesach różnorodnych migracji (głównie ekonomicznych i obyczajowych), o dużej rozpiętości poziomu cywilizacyjnego. Najliczniejsze z nich to: Tày (ok. 1,5 mln osób), Thái (1,3 mln), Mường (1,1 mln) – mieszkają głównie w północnej części kraju; Chińczycy (0,9 mln) – przeważnie w miastach oraz na pograniczu chińskim; Khmerowie (1,1 mln) – w delcie Mekongu i wzdłuż granicy z Kambodżą; oraz Nung (0,9 mln), Hmong (0,7 mln), Dao (0,6 mln). Pod względem językowym narodowości Wietnamu reprezentują rodziny: austroazjatycką (Kinh, Khmerowie, Mường i inne), chińsko-tybetańską (Hoa), austronezyjską (Czamowie, Gia Rai i inne). Język wietnamski należy do rodziny języków austroazjatyckich.

Religia

Grupy wyznaniowe kraju:

• buddyści (54,14%)

• animiści (8,1%)
• katolicy (6,46%)

• kaodaiści (5,6%)
• protestanci (1,31%)
• taoiści (1,1%)
• muzułmanie (0,7%)
• bahaiści (0,4%)
• Świadkowie Jehowy (0,01%)

Sztuki walki

• Việt Võ Đạo

Galeria

• 

  Hội An

• 

  Pagoda Côn Sơn

• 

  Pagoda Từ Hiếu

• 

  Phan Thiết

• 

  Wietnamskie łodzie rybackie

• 

  Hmong

• 

  Rolnik wietnamski

• 

  Artystka wietnamska grająca na đàn tranh

• 

  Tancerka wietnamska

• 

  Ryż kleisty

Zobacz też

• Wietnamczycy w Europie
• Wietnamczycy w Polsce
• Wietnamczycy w Ameryce Północnej
• Mniejszości narodowe Wietnamu
• Ambasada Wietnamu w Polsce

Linki zewnętrzne

• Oficjalny portal rządu w Wietnamie (ang.)
• Ambasada w Polsce(ang.)
• ABC Wietnam - Przewodnik po kraju(pol.)