Cykl skalny
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Cykl skalny – zamknięty cykl przemian skał skorupy ziemskiej; skały starych płyt oceanicznych są np. przetapiane w strefach subdukcji, skały kontynentów ulegają wietrzeniu pod wpływem czynników zewnętrznych (np. woda, wiatr, temperatura), tworząc osady przekształcające się w skały osadowe, a następnie w metamorficzne; nowe skały magmowe powstają np. strefach ryftów lub z lawy czynnych wulkanów w innych strefach (np. pacyficzny pierścień ognia). Uważa się, że cykl skalny trwa średnio ok. 50-90 mln lat.
Cykl skalny tworzą procesy:
- erozja i wietrzenie skał,
- transport zerodowanego materiału,
- depozycja (sedymentacja) osadów,
- lityfikacja (powstawanie skał osadowych),
- metamorfizm (powstawanie skał metamorficznych),
- przetapianie (powstawanie magmy),
- powstawanie skał magmowych – plutonicznych i wylewnych,
Przebieg cyklu jest powiązany z ruchami skał litosfery, zachodzącymi np. w czasie wędrówki kontynentów, opisywanej przez teorię tektoniki płyt (zob. diastrofizm).
Bibliografia [edytuj]
- Blatt, Harvey and Robert J. Tracy: Petrology; Igneous, Sedimentary, and Metamorphic, 2nd Ed.. ISBN 0-7167-2438-3.
- Fichter, Lynn S., (2000), The Wilson Cycle and a Plate Tectonic Rock Cycle, James Madison University, Department of Geology and Environmental Science.
- Plummer, Charles; McGeary, David; Carlson, Diane: Physical Geology. 2005. ISBN 0-07-293353-4.
