Skały metamorficzne
Skały metamorficzne (skały przeobrażone) - jeden z trzech głównych typów skał budujących skorupę ziemską, powstałe ze skał magmowych bądź osadowych (jak również niekiedy innych metamorficznych) na skutek przeobrażenia (metamorfizmu) pod wpływem wysokich temperatur (np. w pobliżu ognisk magmy) lub wysokiego ciśnienia (np. w wyniku pogrążania skał), oraz związanych z nimi procesów chemicznych. Metamorfizm powoduje zmiany składu mineralnego, czasami też chemicznego skał oraz ich struktury i tekstury.
Skałę (najczęściej magmową lub osadową) z której powstaje skała metamorficzna, nazywamy protolitem. Z danego protolitu mogą w różnych warunkach metamorficznych (tzw. facjach) powstać różne skały metamorficzne. Z drugiej strony z różnych skał wyjściowych mogą powstać takie same skały metamorficzne.
Spis treści |
[edytuj] Przykłady skał metamorficznych
-
Marmur dolomitowy z lizardytem - przykład metamorfizmu regionalno-kontaktowego (mezo, katazona)
-
Czaroityt - przykład metamorfizmu metasomatycznego
-
Gnejs oczkowy - przykład metamorfizmu regionalno-dyslokacyjnego (mezozona)
-
Granulit - przykład metamorfizmu regionalnego (katazona)
-
Hornfels andaluzytowo-kordierytowy - przykład metamorfizmu kontaktowego
-
Hornfels z mineralizacja siarczkowo-kwarcową - przykład metamorfizmu kontaktowego-metasomatycznego
-
Skarn diopsydowo-stilbitowy - przykład metamorfizmu kontaktowego-metasomatycznego
-
Skarn wollastonitowo-diopsydowy - przykład metamorfizmu kontaktowego-metasomatycznego
-
Kwarcyt osadowy - przykład metamorfizmu regionalnego (epi, mezo, katazona)
-
Łupek muskowitowy z almandynem - przykład metamorfizmu regionalnego (epizona)
-
Łupek serycytowy z staurolitem - przykład metamorfizmu regionalnego (epizona)
-
Fyllit - przykład metamorfizmu regionalnego (epizona)
-
Serpentynit - przykład metamorfizmu metasomatycznego (hydrotermalnego), (mezozona)
-
Tektyt - Mołdawit - przykład metamorfizmu szokowego (impaktowego)
[edytuj] Podział skał metamorficznych
[edytuj] Podział ze względu na strukturę wewnętrzną
- wykazujące foliację: fyllit, łupek krystaliczny, gnejs, amfibolit, granulit, hornfels, migmatyt
- pozbawione foliacji (struktura granularna) : marmur, kwarcyt, zieleniec, amfibolit, eklogit, granulit, hornfels
[edytuj] Podział ze względu na stopień przeobrażenia
- epizona - strefa najpłytsza 6 - 10 km, od 100 °C do 300 °C
- mezozona - strefa pośrednia 10 - 18 km, od 300 °C do 500 °C
- katazona - strefa najgłębsza 18 - 30 km, od 500 °C do 900 °C
[edytuj] Podział ze względu na facje metamorfizmu
- Facje metamorfizmu regionalnego
- Facja zeolitowa
- Facja zieleńcowa
- Facja łupków glaukofanowych
- Facja almandynowo-amfibolitowa
- Facja granulitowa
- Facja eklogitowa
- Facje metamorfizmu kontaktowego
- Facja albitowo-epidotowo-hornfelsowa
- Facja hornblendowo-hornfelsowa
- Facja piroksenowo-hornfelsowa
- Facja sanidynitowa
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Charakterystyka skał metamorficznych pod względem genetycznym i przykłady
