Dziwaczek Jalapa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Dziwaczek Jalapa
Dziwaczek pospolity (Mirabilis jalapa).jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Rząd goździkowce
Rodzina dziwaczkowate
Rodzaj dziwaczek
Gatunek dziwaczek Jalapa
Nazwa systematyczna
Mirabilis jalapa L.
Sp. pl. 1:177. 1753
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Dziwaczek Jalapa, dziwaczek peruwiański (Mirabilis jalapa) – gatunek byliny z rodziny dziwaczkowatych. Pochodzi z tropikalnego Meksyku, w Polsce jest uprawiany.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Silnie rozgałęziająca się bylina (w Polsce uprawiana jest jako roślina jednoroczna), osiągająca wysokość 60-80 cm.
Kwiaty
Duże, zebrane w baldachogrona na szczycie pędów. Tworzące okrywę kwiatową podkwiatki są zielone, kielichowate. Okwiat rurkowaty, szeroko rozpostarty, złożony z 5 działek. W środku kwiatu pojedynczy słupek i 5 pręcików. Kwitnie od lipca do października, kwiaty o intensywnym, słodkim zapachu. Pojedyncza roślina może dawać kwiaty o różnym kolorze – od białego, przez żółty, do purpurowego. Również w trakcie kwitnienia kwiaty mogą zmieniać kolor. Rozwijają się dopiero po zachodzie słońca i są rozwarte przez całą noc.
Owoc
Orzeszki otoczone okrywą kwiatową.

Zastosowanie i uprawa[edytuj | edytuj kod]

  • Roślina ozdobna: Jest popularną rośliną ozdobną, ma zastosowanie jako roślina ogrodowa. Wyhodowano bardzo dużo odmian, w tym również o kwiatach prążkowanych, bardzo długich i miękko owłosionych. Lubi nasłonecznione stanowiska. Szczególnie nadaje się do obsadzania altan, gdyż nocą jej kwiaty ładnie pachną. Wysiewa się ją z nasion, jest łatwa w uprawie.

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • W 2005 r. hiszpańscy naukowcy odkryli niezwykłe zjawisko: płatki kwiatów, szczególnie żółtych wykazują właściwości fluorescencyjne[2]. Zjawisko można zaobserwować w ultrafiolecie.
  • Kwiaty otwierają się późnym popołudniem około godziny 16 i dlatego kwiat ten nazywany jest The four o'clock flower[3][4]

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Caryophyllales (ang.). Angiosperm Phylogeny Website, 2001–. [dostęp 2009-10-07].
  2. nature.com[1](ang.)
  3. Britannica encyklopedia [2]
  4. Missouri Botanical Garden[3]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4.
  2. zbiorowe: Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 978-3-8331-1916-3.
  3. zbiorowe: Zielona Planeta str.17. Polski Klub Ekologiczny, 2009. ISSN 1426-6210.