Glikozylofosfatydyloinozytol

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Glikozylofosfatydyloinozytol lub glikofosfatydyloinozytol (GPI) - glikolipid służący w komórce do potranslacyjnej modyfikacji białek. GPI doczepiany jest do C-końca białek. Białka takie określa się mianem GPI-zakotwiczonych (ang. GPI-anchored).

Kotwica GPI składa się z hydrofobowego fosfatydyloinozytolu, połączonego z C-końcowym aminokwasem białka za pośrednictwem linkera cukrowego (glukozoamina i mannoza połączone z grupą fosforanową etanolaminy fosfatydyloinozytolu). Z kolei dwie reszty kwasów tłuszczowych, będących podstawnikami pierścienia fosfatydyloinozytolu, kotwiczą strukturę (białko) w błonach biologicznych.

Modyfikacja białek motywem GPI ma miejsce w retikulum endoplazmatycznym (ER). Białko, początkowe utrzymywane jest w błonie ER hydrofobowym C-końcem, który zostaje odcięty przez odpowiednią proteazę i zamieniony na GPI, który przejmuje funkcję kotwiczenia białka w błonie. Kotwiczenie za pośrednictwem GPI różni się od utrzymywania białka w błonie hydrofobowym motywem peptydowym (por. białka integralne i białka zakotwiczone). GPI może ulec cięciu przez fosfolipazy: fosfolipazę C[1] oraz GPI-specyficzną fosfolipazę D[2], co skutuje regulowanym uwalnianiem białek z błony i pełni rolę w przekazywaniu i generowaniu sygnałów komórkowych[3].

Białka kotwiczone motywem GPI są związane z raftami lipidowymi[4].

Defekty kotwic GPI skutkują rzadkim schorzeniem: napadową nocną hemoglobinurią[5][6].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Brown D., Waneck GL. Glycosyl-phosphatidylinositol-anchored membrane proteins.. „J Am Soc Nephrol”. 4 (3), s. 895-906, październik 1993. PMID 1450366. 
  • Ikezawa H. Glycosylphosphatidylinositol (GPI)-anchored proteins.. „Biol Pharm Bull”. 4 (25), s. 409-17, kwiecień 2002. PMID 11995915. 

Przypisy

  1. Sharom FJ., Lehto MT. Glycosylphosphatidylinositol-anchored proteins: structure, function, and cleavage by phosphatidylinositol-specific phospholipase C.. „Biochem Cell Biol”. 80. 5, s. 535-49, 2002. PMID 12440695. 
  2. Huang KS., Li S., Low MG. Glycosylphosphatidylinositol-specific phospholipase D.. „Methods Enzymol”. ;197, s. 567-75, 1991. PMID 1646941. 
  3. Sharom FJ., Radeva G. GPI-anchored protein cleavage in the regulation of transmembrane signals.. „Subcell Biochem”. 37, s. 285-315, 2004. PMID 15376625. 
  4. Sangiorgio V., Pitto M., Palestini P., Masserini M. GPI-anchored proteins and lipid rafts.. „Ital J Biochem”. 2 (53), s. 98-111, lipiec 2005. PMID 15646015. 
  5. van der Schoot CE., Huizinga TW., van 't Veer-Korthof ET., Wijmans R., Pinkster J., von dem Borne AE. Deficiency of glycosyl-phosphatidylinositol-linked membrane glycoproteins of leukocytes in paroxysmal nocturnal hemoglobinuria, description of a new diagnostic cytofluorometric assay.. „Blood”. Nov 1;76. 9, s. 1853-9, 1990. PMID 2145990. 
  6. Nishimura J., Kanakura Y. [Paroxysmal nocturnal hemoglobinuria (PNH)]. „Nippon Rinsho”. 3 (66), s. 490-6, marzec 2008. PMID 18330025.