Hartmann Schedel

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj

Hartmann Schedel (ur. 13 lutego 1440 w Norymberdze, zm. 28 grudnia 1514 tamże) – niemiecki lekarz, humanista i historyk. Autor Kroniki świata wydanej w 1493 roku w Norymberdze.

[edytuj] Rodzina

Hartmann Schedel w wieku jedenastu lat, wraz z braćmi, został zupełnym sierotą. Jego matka Anna Grabner zmarła w 1445 r. a ojciec, zamożny kupiec norymberski, Hartmann Schedel (starszy) zmarł w 1451 r. Dziećmi zaopiekował brat ojca i on zadbał o ich wykształcenie. Brat Hartmanna, Johannes Schedel wstąpił do miejscowego klasztoru Dominikanów natomiast Georg Schedel poszedł w ślady ojca i został kupcem.

[edytuj] Życiorys

Moguncja z Kroniki świata

Hartmann Schedel w wieku 16 lat, czyli w 1456 r. został studentem Uniwersytetu w Lipsku. W 1461 roku wstąpił do kółka humanistycznego Petera Ludera. Uczęszczał na wykłady z prawa i prawa kanonicznego i został magistrem nauk wyzwolonych. W 1463 r. przeniósł się do Padwy gdzie na słynnym uniwersytecie studiował medycynę, anatomię i chirurgię u Matheolusa. Równocześnie chodził na wykłady z fizyki, oraz w Niemczech praktycznie nieznanego języka greckiego. Dzięki językowi greckiemu mógł zapoznać się z astronomią i astrologią. Został doktorem medycyny w 1466 r., powrócił do Norymbergi i tu zaczął praktykę lekarską. Po kilku latach został lekarzem osobistym Fryderyka II elektora brandenburskiego. Z powodów zdrowotnych opuścił stanowisko i udał się na południe po czym wrócił do Norymbergi ponownie otwierając praktykę lekarską. Często jednak wyjeżdżał przywożąc z podróży mnóstwo notatek, książek i map. W latach 1470 - 1477 był miejskim lekarzem w Nördlingen gdzie wstąpił do bractwa "Kartäuser im Christgarten". Ożenił się w 1475 r. z mieszczką z Norymbergi Anną Heugel. Przeniósł się do Berufsweg koło miejscowości Amberg. Po 1482 roku Hartmann Schedel po raz kolejny powrócił do Norymbergi. Tu w 1485 roku umiera mu pierwsza żona. W 1487 roku żeni się ponownie z Magdaleną Haller ale wkrótce i ona umiera (w 1505 r.). Z obu małżeństw Hartmann Schedel miał dwanaścioro dzieci z tego dojrzały wiek osiągnęło sześcioro. Hartmann Schedel należał do znanych i ważnych osobistości Norymbergi jednak nie mógł zasiadać w radzie miasta gdyż jego druga żona, po ojcu, formalnie była mieszczanką z Bambergu. Był też człowiekiem zamożnym. Zyski przynosiła mu praktyka lekarska, własne i dzierżawione grunty oraz kamienica czynszowa na ulicy Grodzkiej odziedziczona po krewnym Hermanie Schedlu (między innymi mieszkał tam Albrecht Dürer).

Alegoria ustroju Cesarstwa Rzymskiego z Kroniki świata

W wolnych od praktyki lekarskiej chwilach, gdzieś od 1487 r. Hartmann Schedel zaczął pisać książkę swojego życia. Podczas podróży sam zdobywał potrzebne materiały, przeglądał biblioteki klasztorne a na uczelniach słuchał wykładów. Jako znany lekarz miał ułatwione kontakty z różnymi podróżnikami. Wkrótce jego pasja była powszechnie znana, zwłaszcza gdy książka stawała się coraz bardziej realna i należało znaleźć konkretnego wydawcę i sponsora. Na szczęście z pomocą zgłosili się Michał Wolgemut, Wilhelm Pleydenwurff, Sebald Shreyer oraz Sebastian Kamermaister. Wspólnie doprowadzili do wydrukowania u Antoniego Kobergera Kroniki świata, książki która ich wszystkich uwieczniła.


Commons in image icon.svg
Commons in image icon.svg
Osobiste
Przestrzenie nazw
Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Drukuj lub eksportuj
Narzędzia
W innych językach