János Arany

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Miklós Barabás: János Arany (1884)

János Arany (węg.: Arany János, ur. 2 marca 1817 w Nagyszaloncie; zm. 22 października 1882 w Budapeszcie) – węgierski poeta.

Arany pochodził ze zubożałej szlachty węgierskiej. Początkowo pracował jako nauczyciel, aktor i notariusz. W roku 1846 debiutował swoim pierwszym poematem pt. Śmierć Budy i odniósł od razu duży sukces. W tym samym roku napisał też pierwszą część trylogii Toldi (jego główne dzieło), za którą otrzymał nagrodę Kisfaludyego. Toldi opowiada historię bohatera z ludu, trafiając tym samym w ówczesnego ducha czasu, budzącej się węgierskiej świadomości narodowej. By wyrazić swe poparcie dla węgierskiej rewolucji 1848, Arany napisał patriotyczne opowiadania.

Po klęsce rewolucji euforia ustąpiła miejsca pesymizmowi. W 1854 r. napisał drugą część trylogii Zmierzch Toldiego, a w 1879 r. trzecią – Miłość Toldiego. W okresie tym zajmował się głównie liryką i epiką, które tworzyły dla niego związek między przekazywaną ustnie poezją ludową i abstrakcyjnym językiem sztuki.