Juris Hartmanis

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Juris Hartmanis
Juris Hartmanis w 2002
Juris Hartmanis w 2002
Data i miejsce urodzenia 5 maja 1928
Ryga, Łotwa
Zawód informatyk
Odznaczenia
Nagroda Turinga, 1993

Juris Hartmanis (ur. 5 maja 1928 w Rydze) – amerykański informatyk-teoretyk łotewskiego pochodzenia, uważany za współtwórcę (wraz z Richardem E. Stearnsem) teorii złożoności obliczeniowej, za co obaj otrzymali Nagrodę Turinga w 1993.

Dzieciństwo, młodość i edukacja[edytuj | edytuj kod]

Juris Hartmanis urodził się jako syn wysokiego oficera armii łotewskiej. Po zajęciu kraju przez Związek Radziecki jego ojciec został aresztowany i zmarł w więzieniu. Po drugiej wojnie światowej reszta rodziny wyemigrowała do Niemiec, gdzie Juris ukończył w 1949 studia z zakresu fizyki na Uniwersytecie w Marburgu. Wyjechał potem do USA, gdzie studiował matematykę uzyskując magisterium w 1951. Doktorat uzyskał w 1955 roku w California Institute of Technology na podstawie rozprawy „Some Embedding Theorems for Lattices”, napisanej pod kierunkiem Roberta Palmera Dilwortha.

Kariera naukowa[edytuj | edytuj kod]

Po obronie doktoratu Hartmanis podjął pracę nauczyciela akademickiego kolejno na Uniwersytecie Cornella (1955–1957) i na Ohio State University (1957–1958).

Następnie przeniósł się do branży przemysłowej i przez kolejne lata pracował w Research Laboratory koncernu General Electric. To tam wspólnie z Richardem Stearnsem zajęli się badaniami, jak wiele czasu i pamięci jest niezbędne do rozwiązywania różnych problemów obliczeniowych. Zaowocowały one ich wspólnymi pracami, które uważa się za początek teorii złożoności, i które miały im obu przynieść Nagrodę Turinga. Hartmanis kontynuował później tę tematykę badań.

W 1965 został profesorem na Uniwersytecie Cornella, gdzie tworzył jeden z pierwszych na świecie wydziałów informatyki ((ang.) Department od Computer Science) i został jego pierwszym dziekanem. Funkcję tę sprawował trzykrotnie, w latach 1965-1971, 1977-1982 i 1992-1993. Od 1980 jego katedra nosi nazwę Walter R. Read Professor of Engineering.

Juris Hartmanis napisał ponad 140 prac naukowych i opublikował 4 książki.

Nagrody i wyróżnienia naukowe[edytuj | edytuj kod]

W 1993 Juris Hartmanis i Richard E. Stearns otrzymali Nagrodę Turinga, przyznaną przez Association for Computing Machinery w uznaniu ich nowatorskiej pracy, która położyła podwaliny pod dziedzinę teorii złożoności obliczeniowej ((ang.) in recognition of their seminal paper which established the foundations for the field of computational complexity theory). Mowa tu o artykule

J. Hartmanis, R. E. Stearns, „On the Computational Complexity of Algorithms” Transactions of the American Mathematical Society, tom 117, numer 5 z maja 1965, str. 285-306

w którym między innymi zdefiniowali fundamentalne pojęcie klasy złożoności.

Ponadto Juris Hartmanis został wybrany członkiem:

Otrzymał także złoty medal imienia Bernarda Bolzano Akademii Nauk Republiki Czeskiej (1995) i wielki medal Łotewskiej Akademii Nauk (2001).

Juris Hartmanis jest doktorem honoris causa Uniwersytetu w Dortmundzie (1995) i Universytetu Missouri w Kansas City (1999).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Biografia Jurisa Hartmanisa na portalu Nagrody Turinga (ang.). Association for Computing Machinery. [dostęp 2012-09-15].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]